Vừng đen là thực phẩm bình dân rẻ tiền ở Việt Nam nhưng được Đông y đánh giá rất cao nhờ những tác dụng tuyệt vời đối với sức khỏe.

Theo quan niệm của Đông y, vừng đen là một vị thuốc quý, có tính dược liệu cao trong ngành Đông y truyền thống Trung Quốc. Vừng đặc biệt có tác dụng nuôi dưỡng gan và thận, nuôi dưỡng âm và bổ máu, làm ẩm đường ruột và làm đen tóc.

– Cải thiện sinh lý và tăng cường khả năng sinh sản:

Trong vừng đen còn có các chất dinh dưỡng giúp cải tạo và hồi phục chức năng nuôi dưỡng gan và thận, với hàm lượng vitamin E phong phú. Vừng đen giúp bổ thận tráng dương, thúc đẩy khả năng “yêu” của cả hai giới và cải thiện khả năng sinh sản của con người.

Trong thực hành lâm sàng, có nhiều loại thực phẩm được xem là thuốc mà các danh y Trung Quốc dùng kết hợp cùng nhau để tăng cường hiệu quả chữa bệnh. Ví dụ, hạt vừng đen thường được sử dụng cùng với dâu tằm, hà thủ ô, câu kỷ tử, hoàng tinh và rất nhiều các thảo dược khác.

– Trị táo bón:

Vừng đen bổ thận, sinh tân dịch vừa làm trợ nhuận do bổ âm vừa có chất dầu, chính vì thế trị báo bón cả gốc lẫn ngọn.

Theo kinh nghiệm dân gian, khi bị táo bón có thể dùng bài thuốc tang ma hoàn gồm vừng đen và lá dâu. Có thể luộc lá dâu non rồi chấm với vừng.
Bài thuốc có cả 2 thành phần đều bổ âm sinh tân dịch. Chất dầu của vừng làm phân trơn nhuận, tăng tiết mật, lá dâu làm kích thích nhu động ruột làm phân không đóng tảng.

Tác dụng rất tốt, hiệu quả nhuận tràng êm dịu, không gây đau thắt như các thuốc nhuận tràng kích thích.

– Làm giảm cholesterol máu, phòng chống các bệnh tim mạch:

Vừng còn có chứa hai loại chất xơ đặc biệt là sesamin và sesamolin thuộc nhóm lignan. Hai chất xơ này đã được chứng minh là có tác dụng làm giảm cholesterol ở người, ngăn ngừa huyết áp cao và kích thích giảm cân.

Hạt vừng còn có chứa phytosterol một loại hợp chất có cấu trúc hóa học tương tự cholesterol với hàm lượng 400 – 413 mg/100g, nên có khả năng làm giảm cholesterol trong máu.

Hàm lượng magie cao trong hạt vừng cũng giúp làm giảm và ổn định huyết áp, ngăn chặn những cơn đau tim, đột quỵ. Chỉ với 1/4 chén vừng (36g hạt vừng) cung cấp tới 31,6 % nhu cầu magie hàng ngày.

– Tăng tiết mật, ngừa sỏi mật:

Chất Licithin cuả vừng bổ sung lecithin trong mật, tăng chất lượng mật, giúp nhũ hóa cholesterol nên không tạo sỏi, đồng thời vừng làm tăng tiết mật nên có khả năng đẩy những sỏi nhỏ vào ruột.

– Bổ xương, trị thoái hóa khớp:

100g vừng có 1257mg calci và 3,1mg mangan. Nhưng quan trọng hơn, vừng bổ thận mà thận chủ cốt tủy nên ăn vừng có tác dụng bổ xương.

Bên cạnh đó, vừng có nhiều mangan tham gia cấu trúc enzym super oxyd dismuthase (SOD), một enzym quan trọng trong quá trình oxyd hóa, tham gia tái tạo khung sụn. Protein và lipid cuả vừng cung cấp nguyên liệu tổng hợp chondroitin cho dịch khớp.

Chính vì thế, dù người ta tiêu thụ vừng ít hơn so với các loại thực phẩm khác nhưng loại hạt này có tác dụng bổ thận bổ xương rõ rệt.

– Giảm đau đầu, hoa mắt, nhìn mờ, đau lưng, ù tai:

Vừng thường được các bác sĩ Đông y sử dụng để tư vấn cho các bệnh nhân ngay tại phòng khám để điều trị các chứng bệnh như chóng mặt và đau đầu do chức năng gan và thận hoạt động kém, âm hư, tinh huyết không đủ, thiếu máu. Một số người bị hoa mắt, nhìn mờ, đau lưng eo, ù tai, tóc bạc sớm, rụng tóc, phân khô và các triệu chứng khác.

Với sự gia tăng tuổi tác, âm huyết trong cơ thể sẽ dần mất đi. Vừng đen rất giàu chất dinh dưỡng và có thể bổ sung phần dinh dưỡng đã bị mất theo tuổi tác.

Do đó, vừng đen cũng có tác dụng chống lão hóa tốt và cũng có thể hỗ trợ bổ sung cho việc phát triển tóc, giúp tóc đen mọc lên nhiều hơn. Các chất dinh dưỡng từ vừng được đánh giá là tốt cho sức khỏe của tóc, có tác dụng làm cho tóc đen và có thể ngăn cho tóc không bị bạc trắng.

Ngoài ra, một số người bổ sung dinh dưỡng hàng ngày kém dẫn đến cơ thể xanh xao do thiếu máu, cũng có thể ăn hạt mè đen, có tác dụng nuôi dưỡng và giữ ẩm làn da, làm cho da cơ thể mềm mại hơn, bóng mịn và đàn hồi.

Gan lợn là món ăn lý tưởng để bổ dưỡng cơ thể, chữa chứng thiếu máu do thiếu sắt và thị lực giảm sút, Đông y gọi là có công dụng “dưỡng huyết, minh mục”.

Để cung cấp đầy đủ sắt và vitamin A cho cơ thể, người ta cần chú ý lựa chọn và sử dụng những thực phẩm có chứa nhiều hai chất này, trong đó gan động vật nói chung và gan lợn nói riêng là một trong những thứ đầu bảng. Sau đây, xin giới thiệu món ăn – bài thuốc từ gan lợn để bạn có thể áp dụng:

Gan lợn 500g, trứng gà 2 quả, bột gạo 30g, dầu thực vật 150g, gia vị vừa đủ. Gan lợn rửa sạch, thái miếng dày chừng 5mm, trứng gà lấy lòng đỏ trộn đều với gan lợn và gia vị, ướp trong 30 phút rồi rắc bột gạo lên và bóp đều.

Đổ dầu vào chảo, phi hành tỏi cho thơm rồi bỏ gan lợn vào, đun to lửa, đảo đều cho chín, cho thêm hành cắt đoạn và gia vị vừa đủ, ăn nóng.

Theo dinh dưỡng học hiện đại, gan lợn chứa nhiều protein, nguyên tố vi lượng và các vitamin, trong đó sắt và vitamin A là hết sức phong phú, các thức ăn khác không thể sánh được. Người ta ước tính trong 100g gan lợn có chứa tới 12mg sắt.

Theo dinh dưỡng học cổ truyền, gan lợn vị ngọt đắng, tính ấm, có công dụng dưỡng huyết, bổ can, minh mục, rất thích hợp với các chứng can âm huyết hư gây ra tình trạng hai mắt bị khô, nhìn mờ, thị lực giảm sút, chứng khí huyết hư tổn dẫn tới suy nhược cơ thể, suy dinh dưỡng, suy nhược thần kinh…

Y học cổ truyền phương Đông cho rằng, can và mắt có quan hệ chặt chẽ với nhau, can khai khiếu ra mắt, cho nên việc dùng gan động vật để phòng chống các bệnh về mắt là rất hợp lý. Đây cũng là biểu hiện sinh động của thuyết “dĩ tạng bổ tạng, dụng hình trị hình” (lấy tạng bồi bổ tạng, lấy vật hữu hình chữa bệnh hữu hình).

Tuy nhiên, vì gan động vật chứa nhiều cholesterol nên những người bị rối loạn lipid máu, tăng huyết áp, mắc bệnh động mạch vành thì không nên dùng.

Theo Sức khỏe và Đời sống

Gan lợn là món ăn lý tưởng để bổ dưỡng cơ thể, chữa chứng thiếu máu do thiếu sắt và thị lực giảm sút, Đông y gọi là có công dụng “dưỡng huyết, minh mục”.

Để cung cấp đầy đủ sắt và vitamin A cho cơ thể, người ta cần chú ý lựa chọn và sử dụng những thực phẩm có chứa nhiều hai chất này, trong đó gan động vật nói chung và gan lợn nói riêng là một trong những thứ đầu bảng. Sau đây, xin giới thiệu món ăn – bài thuốc từ gan lợn để bạn có thể áp dụng:

Gan lợn 500g, trứng gà 2 quả, bột gạo 30g, dầu thực vật 150g, gia vị vừa đủ. Gan lợn rửa sạch, thái miếng dày chừng 5mm, trứng gà lấy lòng đỏ trộn đều với gan lợn và gia vị, ướp trong 30 phút rồi rắc bột gạo lên và bóp đều.

Đổ dầu vào chảo, phi hành tỏi cho thơm rồi bỏ gan lợn vào, đun to lửa, đảo đều cho chín, cho thêm hành cắt đoạn và gia vị vừa đủ, ăn nóng.

Theo dinh dưỡng học hiện đại, gan lợn chứa nhiều protein, nguyên tố vi lượng và các vitamin, trong đó sắt và vitamin A là hết sức phong phú, các thức ăn khác không thể sánh được. Người ta ước tính trong 100g gan lợn có chứa tới 12mg sắt.

Theo dinh dưỡng học cổ truyền, gan lợn vị ngọt đắng, tính ấm, có công dụng dưỡng huyết, bổ can, minh mục, rất thích hợp với các chứng can âm huyết hư gây ra tình trạng hai mắt bị khô, nhìn mờ, thị lực giảm sút, chứng khí huyết hư tổn dẫn tới suy nhược cơ thể, suy dinh dưỡng, suy nhược thần kinh…

Y học cổ truyền phương Đông cho rằng, can và mắt có quan hệ chặt chẽ với nhau, can khai khiếu ra mắt, cho nên việc dùng gan động vật để phòng chống các bệnh về mắt là rất hợp lý. Đây cũng là biểu hiện sinh động của thuyết “dĩ tạng bổ tạng, dụng hình trị hình” (lấy tạng bồi bổ tạng, lấy vật hữu hình chữa bệnh hữu hình).

Tuy nhiên, vì gan động vật chứa nhiều cholesterol nên những người bị rối loạn lipid máu, tăng huyết áp, mắc bệnh động mạch vành thì không nên dùng.

Theo SKDS