Men gan tăng cao là dấu hiệu của nhiều bất ổn trong cơ thể như viêm gan cấp, viêm gan mạn tính giai đoạn hoạt động, tắc đường mật, viêm tụy…

Men gan tăng cao là dấu hiệu của nhiều bất ổn trong cơ thể như viêm gan cấp, viêm gan mạn tính giai đoạn hoạt động, tắc đường mật, viêm tụy… Nếu không được kiểm soát kịp thời, nồng độ men quá cao sẽ làm cho bệnh nặng hơn, người bệnh có nguy cơ giảm tuổi thọ, thậm chí tử vong.

Vậy làm thế nào để phòng và điều trị hiệu quả tình trạng men gan tăng cao?

Thế nào là men gan cao?

Gan là một cơ quan chống độc của cơ thể, mọi chất độc khi vào cơ thể đều được xử lý ở gan. Tế bào gan luôn chịu tác động của những tác nhân độc hại. Men gan là một loại enzim nằm trong tế bào gan.

Men gan tăng cao gây nguy hiểm gì?

Những người mắc bệnh về gan hạn chế uống các loại nước ngọt có gas, rượu, bia…

Khi tế bào gan chết đi do quá trình lão hóa thì có một lượng men gan được phóng thích vào máu ở nồng độ dưới 40UI/L (chỉ số này gần như cố định ở người bình thường). Men gan bình thường có các chỉ số sau: AST: 20 – 40 UI/L, ALT: 20 – 40 UI/L, GGT: 20 – 40UI/L, phosphatas kiềm: 30 – 110 UI/L. Khi cao hơn các chỉ số này gọi là men gan cao. Vì một nguyên nhân nào đó như uống nhiều bia rượu, nhiễm virut, dùng thuốc hạ sốt, giảm đau, thuốc hạ mỡ máu… làm cho các tế bào gan bị tổn thương, bị hủy hoại sẽ giải phóng men vào máu. Khi đó xét nghiệm sẽ thấy men gan cao.

Nguyên nhân gây men gan cao.

Tăng men gan thường gặp ở người bị viêm gan hoặc các bệnh lý khác của bệnh gan do dùng một số thuốc làm tăng men gan, người uống rượu, bia.

Viêm gan: Viêm gan do bất kỳ nguyên nhân nào cũng làm cho men gan tăng cao đột biến nhưng viêm gan do các nhóm virut như A, B, C, E, D có mức độ tăng rất cao và thường gây ra tình trạng viêm cấp tính.

Tổn thương gan do virut là loại tổn thương rất nguy hiểm vì sau khi virut xâm nhập tế bào gan chúng sinh sản rất nhanh, rất mạnh và phá hủy tế bào gan mà chúng xâm nhập càng lớn, cho nên lượng men gan giải phóng ra càng nhiều. Chính vì thế, trong các trường hợp viêm gan cấp tính hoặc viêm gan tối cấp hoặc ung thư gan thì lượng men gan tăng nhanh một cách đột biến có khi lên tới 5.000 U/l.

Uống rượu, bia: Rượu, bia là nguyên nhân thường gặp trong các trường hợp tăng men gan, đặc biệt là rượu, nó hủy hoại tế bào gan, từ đó men gan tăng lên. Lượng men gan tăng ở người uống rượu, bia tùy thuộc vào liều lượng và chất lượng của rượu, bia. Thông thường khi lượng men gan tăng do rượu thì loại AST thường tăng cao 2 – 10 lần trong khi đó lượng ALT tăng ít.

Bệnh sốt rét: Trong bệnh sốt rét, đặc biệt là sốt rét ác tính, men gan cũng có thể tăng cao vì khi đó các tế bào của gan và thận đều bị tổn thương.

Bệnh về đường mật: Men gan cũng có thể tăng trong các bệnh về đường mật như bệnh viêm đường mật, viêm túi mật, sỏi đường mật trong gan, teo đường mật bẩm sinh hoặc áp-xe gan.

Ngoài ra, trong một số bệnh lý khác như do ứ sắt, viêm gan tự miễn, bệnh lý tự miễn ở ruột non hay khi dùng một số thuốc để điều trị một bệnh nào đó, chẳng hạn thuốc điều trị bệnh lao cũng gây ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa của tế bào gan, gây ngộ độc tế bào gan hoặc làm viêm gan cấp tính. Trong trường hợp dùng thuốc hạ mỡ máu cũng có thể làm tăng men gan nhưng khi ngừng uống thuốc thì men gan trở về chỉ số bình thường.

Những chỉ số trong men gan dự báo nguy hiểm.

Men gan cao phản ánh tình trạng tế bào gan đang bị tổn thương, gan đang bị viêm. Nếu men gan tăng nhẹ dưới 2 lần thì người bệnh hầu như chưa có biểu hiện triệu chứng gì, nếu không đi xét nghiệm thì không biết được.

Ở giai đoạn này nếu sử dụng bia rượu nhiều thì rất nguy hiểm vì lượng acetaldehyt là chất độc được sản sinh ra khi sử dụng bia rượu sẽ phá hủy tế bào gan rất mạnh, có thể tế bào gan bị hủy hoại hàng loạt gây viêm gan cấp, hôn mê gan, nguy hiểm đến tính mạng. Mặc khác, men gan cao nếu không được điều trị sẽ dẫn đến viêm gan mạn tính, xơ gan, thậm chí gây ung thư gan.

Chỉ số AST và ALT trong men gan cao dự báo sẽ giảm dần tuổi thọ, tăng tỷ lệ tử vong từ 21 – 78%. Nếu chỉ số AST tăng gấp đôi thì sẽ tăng 32% nguy cơ tử vong, nếu tăng hơn gấp đôi thì nguy cơ tử vong sẽ lên đến 78%. Khi chỉ số ALT gấp đôi sẽ tăng 21% nguy cơ tử vong và khi tăng hơn gấp đôi, nguy cơ sẽ là 59%.

Phòng và điều trị men gan cao.

Để phòng và điều trị men gan tăng cao, cần bảo vệ tốt lá gan bằng việc áp dụng chế độ dinh dưỡng lành mạnh, hợp lý, hạn chế sử dụng rượu bia, và các đồ uống có cồn, không hút thuốc lá, thuốc lào, không ăn da, mỡ động vật, các thực phẩm chứa nhiều đường, nhiều dầu mỡ, tránh các gia vị cay nóng.

Cần có chế độ nghỉ ngơi hợp lý, tập thể dục nhẹ nhàng, không nên thức khuya, không nên làm các công việc nặng nhọc nhiều.

Tuy nhiên, vào thời điểm Tết nhiều tiệc tùng, chúc tụng, việc sử dụng bia rượu là không thể tránh khỏi. Vì vậy, với những người đã có tiền sử tăng men gan, cần đi xét nghiệm, kiểm tra lại chỉ số này để có hướng điều trị và dự phòng phù hợp.
Với những người có nguy cơ tăng men gan (thường là những người uống rượu bia nhiều, thừa cân, béo phì…), cần đặc biệt chú ý: Hạn chế uống rượu bia tối đa trong mỗi bữa tiệc bởi có thể “tích tiểu thành đại” mà chỉ nên nhấp môi; nên ăn nhiều rau củ, hành tỏi trong bữa tiệc…

Men gan đóng một vai trò vô cùng trong sức khỏe của mỗi con người vì chỉ số men gan phản ánh rất nhiều các vấn đề của cơ thể. Men gan cao là dấu hiệu của nhiều bệnh lý như viêm gan cấp, viêm gan mạn tính giai đoạn hoạt động, tắc đường mật, viêm tụy… Nếu không được kiểm soát kịp thời, nồng độ men quá cao sẽ làm cho bệnh nặng hơn, người bệnh có nguy cơ giảm tuổi thọ, thậm chí tử vong.

1. Men gan là gì?

Vì gan đảm nhiệm hơn 500 chức năng trong cơ thể như chuyển hóa, giải độc, lưu trữ, thanh lọc máu… nên để thực hiện các nhiệm vụ này, trong các tế bào gan có chứa các enzyme chính là men gan (thường gọi là alanine aminotransferases (viết tắt là ALT).

Khi tế bào gan bị chết đi hoặc bị tổn thương, các men gan sẽ tràn vào trong máu, vì vậy xét nghiệm máu sẽ thấy men gan trong máu. Nồng độ men gan trong máu khác nhau sẽ phản ảnh tình trạng tế bào gan khác nhau. Tế bào gan càng bị hủy hoại càng nhiều thì lượng men gan giải phóng ra càng nhiều.

Cho nên trong các trường hợp viêm gan cấp tính hoặc viêm gan tối cấp hoặc ung thư gan thì lượng men gan tăng nhanh một cách đột biến có khi lên tới 5.000U/l.

Ảnh minh họa

Men gan đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống của mỗi con người, nó nằm trong tế bào gan và tham gia vào quá trình chuyển hóa quan trọng các chất trong cơ thể.Khi men gan bị rối loạn, tức là khi men gan tăng cao, phải đến gặp bác sĩ để có những xét nghiệm kịp thời vì đó có thể là triệu chứng của nhiều căn bệnh nguy hiểm.

2. Các tác nhân làm tăng men gan

Do uống rượu, bia

Đặc biệt là rượu. Lượng men gan tăng trong máu người uống rượu tùy thuộc liều lượng rượu vào máu và chất lượng rượu. Lượng men gan trong máu do gan bị tổn thương bởi rượu thì loại AST thường tăng cao từ 2-10 lần trong khi đó lượng ALT tăng ít.

Viêm gan

Viêm gan do virút có thể do virút viêm gan A, B, C, E, D. Viêm gan cấp do virút hoặc bất kỳ nguyên nhân nào cũng làm cho men gan tăng cao đột biến.

Nếu tăng từ 1-2 lần là ở mức độ nhẹ, từ trên 2 – 5 lần là tăng ở mức độ trung bình và tăng trên 5 lần là tăng ở mức độ nặng (bình thường AST ≤ 37U/l và ALT ≤ 40U/l và GGT: nam 15 – 50 ≤ U/l và nữ: 7 – 32 ≤ U/l).

Bệnh về đường mật

Men gan cũng có thể tăng trong các bệnh về đường mật (viêm đường mật, viêm túi mật, sỏi đường mật trong gan, teo đường mật bẩm sinh) hoặc áp-xe gan.

Bệnh sốt rét

Men gan có thể tăng cao trong bệnh sốt rét do ký sinh trùng sốt rét, đặc biệt là sốt rét ác tính vì tế bào gan, thận bị tổn thương hoặc các bệnh tắc đường mật do giun, viêm dạ dày cấp, sởi, viêm tụy cấp hoặc mạn tính.

Các bệnh lý khác

Men gan có thể tăng trong các bệnh do ứ sắt, viêm gan tự miễn, bệnh lý tự miễn ở ruột non. Với một số thuốc dùng để điều trị một bệnh nào đó nhưng cũng có thể gây tác dụng phụ làm ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa của tế bào gan hoặc gây ngộ độc tế bào gan làm xuất hiện viêm gan cấp tính do thuốc, ví dụ ngộ độc thuốc điều trị lao.

Chỉ số men gan bình thường:

AST: 20-40UI/L.

ALT: 20-40UI/L.

GGT: 20-40UI/L.

Phosphatase kiềm: 30-110UI/L.

Viêm loét hang vị là một bệnh thường gặp của dạ dày. Bệnh làm ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe người bệnh, thậm chí gây biến chứng nguy hiểm.

Mọi lứa tuổi đều có thể mắc viêm, loét hang vị dạ dày nhưng với người cao tuổi có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn cả.

Viêm hang vị dạ dày là tình trạng hang vị ở phần niêm mạc dạ dày bị viêm, cũng tương tự như viêm ở những vị trí khác trong dạ dày (tùy vào vị trí viêm hoặc loét sẽ có những tên gọi khác nhau). Tuy nhiên, viêm hang vị dạ dày không đơn giản như chúng ta vẫn thường nghĩ. Viêm hang vị dạ dày là bệnh có thể gặp trong mọi độ tuổi, song đối tượng dễ mắc nhất lại là người trong độ tuổi trung niên và đặc biệt là người cao tuổi. Tuy nhiên, gần đây trẻ em cũng có dấu hiệu mắc các bệnh về dạ dày nhiều hơn, thậm chí tình trạng loét dạ dày cũng có thể xảy ra ở trẻ trong khoảng 2 tuổi đầu. Khi viêm hang vị không được điều trị hoặc điều trị không đúng, không kịp thời sẽ dẫn đến loét hang vị dạ dày, lúc này bệnh sẽ diễn biến phức tạp hơn, thậm chí gây một số biến chứng nguy hiểm cho người bệnh.

Nguyên nhân

Trước đây viêm, loét hang vị dạ dày thường cho thần kinh không ổn định nhưng từ năm 1983 đến nay khoa học đã được chứng minh là viêm loét hạng vị dạ dày nguyên nhân chính là do một loại vi khuẩn có tên là Helicobacter pylori (viết tắt là vi khuẩn HP). Vi khuẩn HP tiết ra một men ureaza làm tổn thương niêm mạc dạ dày gây viêm, loét. Ngoài vi khuẩn HP gây viêm, loét hang vị dạ dày còn có thể do dùng một số thuốc như: corticoid (methamethason, prerednison, Solumedrol…), Aspirin, NSAID (thuốc chống viêm không steroid NSAID: non-steroidal anti-inflammatory drug) hoặc do uống nhiều rượu, bia nhất là lúc đói.

Triệu chứng

Bệnh nhân bị viêm, loét hang vị thường có những dấu hiệu tương tự như viêm dạ dày, cụ thể như đau phần trên rốn, đây là dấu hiệu phổ biến nhất. Cơn đau có thể dữ dội hoặc lâm râm, âm ỉ kéo dài có khi vài tiếng đến vài ba ngày vẫn chưa dứt hoặc lâu hơn. Lúc mới bị viêm, đau bụng nhiều khi ăn vào. Đau cả ngày lẫn đêm nhưng ban đêm đau nhiều hơn do dịch vị tiết ra nhiều kích thích niêm mạc đã bị tổn thương. Khi hang vị mới bị loét, đói đau nhiều hơn nhưng khi bệnh đã nặng, no, đói đều đau. Người bệnh thường có ợ hơi, ợ chua hoặc có nóng rát vùng thượng vị, sau xương ức. Đau thượng vị nhiều hơn khi ăn chua, cay, chuối tiêu, đu đủ chín hoặc uống rượu, bia. Bệnh nhân có thể bị buồn nôn hoặc nôn nhất là khi dạ dày tiết ra nhiều dịch vị do bị kích thích, đặc biệt khi hang vị bị viêm cấp lan đến gây viêm hẹp môn vị cấp. Người bệnh thường có rối loạn tiêu hóa như đầy hơi, chướng bụng, ăn không tiêu hoặc khó tiêu, phân lúc lỏng, lúc đặc, đôi khi phân rắn thành cục như phân dê. Do hấp thu bị giảm nên người bệnh thường gầy, da xanh, mệt mỏi, mất ngủ (do bệnh hay đau về đêm).

Để chẩn đoán bệnh viêm, loét hang vị dạ dày có thể chụp X-quang có thuốc cản quang (thường chụp hàng loạt), cần nhịn ăn trước khi chụp và tốt nhất là rửa dạ dày để chụp.

Hiện nay kỹ thuật nội soi dạ dày – tá tràng được áp dụng khá rộng rãi. Đây là một kỹ thuật khá chính xác, nhanh, thuận lợi nếu được gây mê để nội soi tránh khó chịu cho người bệnh là tốt nhất. Kỹ thuật nội soi còn có giá trị khi sinh thiết niêm mạc tổn thương để xét nghiệm tế bào và xét nghiệm hình thể vi khuẩn HP với 2 kỹ thuật nhuộm gram xác định hình thể vi khuẩn HP và thử test ureaza. Nếu đúng do vi khuẩn HP, kỹ thuật nhuộm gram từ mảnh sinh thiết niêm mạc hang vị cho kết quả chính xác. Tuy nhiên, cả hai kỹ thuật bác sĩ phải có kinh nghiệm (nội soi) và kỹ thuật viên phải có kỹ thuật tốt (nhuộm gam).

Những biến chứng

Khi bị viêm hang vị, đặc biệt là loét hang vị, nếu không phát hiện sớm, chữa trị kịp thời, đúng sẽ dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm, đầu tiên phải kể đến xuất huyết dạ dày. So với loét hành tá tràng, loét hang vị ít bị xuất huyết hơn nhưng khi xuất huyết hang vị, nếu không phát hiện sớm để cấp cứu kịp thời, tính mạng người bệnh sẽ bị đe dọa do mất máu dẫn đến trụy tim mạch. Tiếp đến là thủng dạ dày, nếu không cấp cứu kịp thời sẽ rất nguy hiểm gây nhiễm trùng màng bụng (phúc mạc) dẫn đến sốc nhiễm khuẩn cực kỳ nguy hiểm cho tính mạng người bệnh, nếu để chậm trễ. Nếu hang vị bị viêm lâu ngày, lan đến môn vị sẽ gây hẹp môn vị làm cho người bệnh ăn không tiêu, chán ăn, đầy bụng, đau âm ỉ suốt ngày đêm, người gầy, da xanh, thậm chí có bệnh nhân phải dùng động tác làm cho nôn hết mới dễ chịu, bởi vì hẹp môn vị sẽ làm ứ đọng thức ăn và dịch vị ngày một gia tăng gây ậm ạch, khó chịu. Biến chứng đáng sợ nhất là ung thư dạ dày. Với các bệnh về dạ dày, nếu bệnh của dạ dày tá tràng sẽ đau nhiều hơn, nguy cơ chảy máu hay xảy ra hơn, nhưng hầu như ít bị ung thư hơn, ngược lại, các bệnh khác của dạ dày, trong đó có viêm loét hang vị tuy đau có ít hơn, xuất huyết ít hơn viêm loét dạ dày tá tràng nhưng tỉ lệ bị ung thư hóa chiếm khá cao.

Nguyên tắc điều trị

Khi thấy đau thượng vị có kèm theo rối loạn tiêu hóa, nôn, buồn nôn, ợ hơi, ợ chua, người cao tuổi cần đi khám bệnh càng sớm càng tốt. Khi được xác định là viêm hoặc viêm loét hang vị cần tích cực điều trị theo chỉ định của bác sĩ và phải kiên trì không thể nóng vội. Người bệnh không nên đọc trên mạng rồi tự chẩn đoán và tự điều trị cho mình hoặc nghe theo sự mách bảo của người không có chuyên môn về y học mua thuốc của họ để điều trị. Nếu làm như vậy, bệnh không những không khỏi mà còn nặng thêm, thậm chí nguy hiểm thêm.

Ngoài giảm thiểu mắc bệnh tiểu đường, bia còn cải thiện hệ tiêu hóa, giúp đẹp da và tóc, bảo vệ tim mạch.

Dù được xếp vào nhóm đồ uống chứa chất kích thích không tốt cho sức khỏe, bia vẫn sở hữu khá nhiều lợi ích tốt không phải ai cũng biết.

1. Cải thiện chức năng các bộ phận cơ thể

Bia dồi dào vitamin, nhiều khoáng chất cần thiết cho cơ thể như kẽm, kali, sắt, giúp cải thiện chức năng của tế bào vận chuyển ôxy trong cơ thể.

2. Cải thiện hệ tiêu hóa

Bia chứa lượng lớn chất xơ, rất hữu ích trong việc làm sạch ruột già và cải thiện nhu động ruột.

3. Bảo vệ tim mạch

Hẳn nhiều người bất ngờ khi biết bia là thức uống bổ dưỡng và tốt cho tim mạch. Uống bia điều độ sẽ làm giảm mức cholesterol xấu, cải thiện cholesterol tốt trong cơ thể.

4. Đẹp da và tóc

Chứa một lượng protein dồi dào nên bia thực sự là thức uống rất tốt đối với làn da và mái tóc. Các bạn gái có thể chọn loại bia có hàm lượng protein cao hơn các loại bia thông thường để đạt hiệu quả tốt nhất.

5. Chắc xương

Bia chứa silicon, đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện mật độ xương, giúp xương chắc khỏe hơn và tránh các bệnh liên quan đến xương như viêm khớp, loãng xương.

6. Giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh tiểu đường

Rất nhiều nghiên cứu cho thấy, khả năng mắc bệnh tiểu đường ở những người hay uống bia thấp hơn những người không uống là 25%. Bia làm giảm đáng kể lượng đường trong máu, duy trì sự ổn định của các loại đường huyết trong cơ thể.

7. Sạch thận

Uống bia sẽ góp phần kích thích thận, thúc đẩy tiểu tiện dễ dàng hơn.

8. Giảm cân

Bia chứa hàm lượng rất thấp carbohydrate so với nhiều loại đồ uống khác. Do đó, uống bia sẽ không bao giờ lo tăng cân. Nhưng mặt khác, uống quá nhiều cũng không tốt cho sức khỏe.

9. Cải thiện ‘sức mạnh’ não bộ

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, uống bia điều độ sẽ bảo vệ bộ não khỏi những suy thoái liên quan đến tuổi tác.

Các nhà khoa học Italy cho rằng uống đều đặn 500 ml bia mỗi ngày cải thiện lưu thông máu và giảm 1/4 nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Mới đây đội ngũ khoa học từ Viện Thần kinh Địa Trung Hải (Italy) đã chỉ ra bia mang lại lợi ích to lớn cho cơ thể.

Uống 500 ml bia mỗi ngày có lợi cho sức khỏe nhưng nhiều hơn lại gây hại. Ảnh: SIPA.

Theo MetroNews, các tác giả đã sử dụng và phân tích dữ liệu của 150 nghiên cứu trước đây về bia. Kết quả đăng trên tờ Nutrition, Metabolism & Cardiovascular Diseases chỉ ra uống bia vừa phải có tác dụng bảo vệ tim ngang với vang đỏ, giảm 25% rủi ro bệnh tật. Lý do là bia chứa nhiều chất chống oxy hóa cùng ethanol, thúc đẩy cơ thể sản xuất các cholesterol tốt.

“Uống bia thường xuyên, vừa phải kết hợp chế độ ăn uống ăn cân bằng, lối sống lành mạnh và chăm tập thể dục không những không có hại mà còn hạn chế nguy cơ mắc bệnh tim mạch”, tiến sĩ Simona Costanzo thuộc nhóm nghiên cứu cho biết. Tuy vậy, ông nhấn mạnh bia chỉ tốt nếu được uống chừng mực. Mỗi ngày, lượng bia tối đa phụ nữ nên uống là 500 ml và đàn ông 750 ml.

Người bị sỏi thận nên uống thật nhiều nước và sinh tố, giảm lượng protein, đường, hạn chế các loại nước giải khát có ga, cà phê, trà đậm đặc, bia, rượu.

Ảnh minh họa: News.

Theo BS Trần Thị Minh Nguyệt, sỏi thận là căn bệnh thuộc đường tiết niệu – sinh dục phổ biến thứ ba sau các bệnh viêm nhiễm và tuyến tiền liệt. Sỏi thận là một khối cứng phát triển từ các tinh thể riêng biệt trong nước tiểu của đường tiết niệu.

Thông thường, nước tiểu có chứa hóa chất ngăn chặn các tinh thể hình thành. Tuy nhiên, ở một số người, việc ngăn chặn các tinh thể này không có hiệu quả, dẫn đến hình thành sỏi trong thận. Nếu các tinh thể còn nhỏ sẽ di chuyển thông qua đường tiết niệu và ra khỏi cơ thể trong nước tiểu nên không mấy người để ý.

Các triệu chứng của sỏi thận

– Đau dữ dội, thường khởi phát từ các điểm niệu quản, lan dọc theo đường đi của niệu quản xuống phía gò mu, có khi đau cả ra hông, lưng, cảm giác buồn nôn và nôn. Đau âm ỉ thường gặp ở những trường hợp sỏi kích cỡ vừa hoặc lớn nhưng nằm ở bể thận.

– Tiểu ra máu là biến chứng thường gặp của sỏi thận – tiết niệu, nhất là khi sỏi đang di chuyển bên trong niệu quản gây đau kèm tiểu máu.

– Tiểu buốt, tiểu lắt nhắt hoặc có mủ xảy ra khi có nhiễm khuẩn tiết niệu, tái phát nhiều lần, có thể tiểu ra sỏi.

– Sốt: Người bệnh sốt cao, rét run kèm theo triệu chứng đau hông, lưng, tiểu buốt, tiểu lắt nhắt, có mủ là dấu hiệu của tình trạng viêm thận – bể thận cấp.

– Các dấu hiệu tắc nghẽn đường niệu như tiểu tắc từng lúc hoặc hoàn toàn.

Vị trí hình thành sỏi thận

Nguyên nhân dẫn đến sỏi thận

– Chế độ dinh dưỡng bất cân bằng, uống ít nước, sử dụng một số dược phẩm như vitamin D, canxi, sulphanilamid, ascorbic (hơn 4 g mỗi ngày). Khi đó thành phần hóa học của nước tiểu bị thay đổi, chủ yếu là sự gia tăng lượng chất làm nước tiểu bị tinh thể hóa dẫn đến hình thành sỏi.

– Các loại thức ăn có nhiều axit nước tiểu như thịt, gan, cật, rượu đỏ hoặc nhiều axit oxalic như thịt gà, gan, gạo, đậu, ca cao, cà phê, rau cần tây, rau bina, bắp cải, cải củ cũng làm tăng khả năng hình thành sỏi. Nước cứng có nhiều muối canxi, thức ăn cay và chua nâng cao độ axit trong nước tiểu cũng thúc đẩy tạo sỏi.

– Sỏi thận có thể do dị dạng đường tiểu (u, sỏi bàng quang, u xơ, viêm tiền liệt tuyến) hoặc một số bệnh đường tiểu làm cản trở lưu thông và làm ứ đọng nước tiểu hình thành sỏi.

– Sỏi thận có thể hình thành do nhiễm khuẩn đường tiểu như viêm thận, bàng quang, niệu đạo. Sỏi bàng quang, niệu quản có thể gây nhiễm khuẩn ngược dòng dẫn đến nhiễm khuẩn thận, từ đó tạo điều kiện cho sự hình thành sỏi thận.

– Ngoài ra, một số bệnh về máu, bệnh gút sẽ dẫn đến sỏi thận.

Sỏi thận hình thành từ một số chất liệu nhất định. Do đó bệnh nhân cần nắm rõ các thành phần này sẽ giúp lựa chọn đúng chiến thuật điều trị, thuốc thang và cách ăn kiêng. Đa số sỏi có thành phần oxalat (một dạng muối của axit oxalic) và phosphat (từ axit phosphoric). Sỏi urat từ axit uric ít gặp hơn. Hàm lượng phosphat trong nước tiểu phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng và tăng lên khi đói, thiếu vitamin D, khi tuyến yên hoạt động nhiều. Thành phần sỏi được xác định dựa vào kết quả phân tích nước tiểu.

Bệnh sỏi thận có thể diễn ra một cách âm thầm và chỉ thể hiện khi đã có sỏi trong thận. Khi cát hay sỏi bắt đầu di chuyển trong cơ thể, người bệnh sẽ cảm thấy đau. Cơn đau thường khởi đầu ở vùng thắt lưng, sau đó di chuyển xuống bụng, bẹn và đùi. Khi cử động hay thay đổi tư thế sẽ xuất hiện cơn đau thắt ở vùng eo, có thể đi kèm rối loạn tiểu, thân nhiệt tăng, khó chịu, buồn nôn, ra mồ hôi lạnh và sình bụng.

Khi sỏi xuống đến phần dưới của đường tiểu, người bệnh hay buồn đi tiểu. Nếu sỏi chặn toàn bộ thiết diện trong đường tiểu thì nước tiểu bắt đầu tích tụ trong thận, gây ra các cơn đau sỏi thận. Giai đoạn này có thể xuất hiện máu trong nước tiểu, nhất là khi có cơn đau mạnh hay lao động nặng. Có khi sỏi được thải ra cùng nước tiểu. Các bác sĩ khuyên bệnh nhân nếu thấy cảm giác khó chịu ở vùng eo dù không nặng cũng cần nhanh chóng đến khám bác sĩ tiết niệu.

Theo VnExpress

Do công việc phải tiếp khách nhiều nên tôi thường xuyên phải uống rượu, bia. Tôi có tiền sử đau dạ dày và gần đây tôi bị đau bụng thường xuyên, đau quặn bụng.

Do công việc phải tiếp khách nhiều nên tôi thường xuyên phải uống rượu, bia. Tôi có tiền sử đau dạ dày và gần đây tôi bị đau bụng thường xuyên, đau quặn bụng. Đó có phải là dấu hiệu loét hành tá tràng không, thưa bác sĩ?

Trần Mạnh Huy (Thái Bình)

Loét tá tràng là bệnh tiêu hóa hay gặp ở nam giới. Thủ phạm chính gây bệnh là vi khuẩn H.Pylori, acid chlorhydric, pepsin và sự suy giảm của yếu tố bảo vệ là lớp niêm dịch của dạ dày tá tràng. Nguyên nhân gây bệnh do nhiều yếu tố như di truyền, áp lực công việc, rối loạn vận động dạ dày ruột, do chế độ dinh dưỡng không hợp lý và dùng thuốc chữa các bệnh bị tác dụng phụ gây nên…

Biểu hiện đặc trưng của bệnh là người bệnh bị đau quặn bụng và phương pháp phát hiện bệnh chủ yếu là qua siêu âm, nội soi. Nếu loét tá tràng không được điều trị kịp thời sẽ gặp các biến chứng chảy máu: bệnh nhân có thể bị chảy máu một hoặc nhiều lần với các biểu hiện như nôn hay đại tiện ra máu.

Biến chứng nguy hiểm hơn nữa là bị thủng ổ loét với những biểu hiện như có cơn đau đột ngột, đau dữ dội, sau đó bị viêm phúc mạc và nhiễm khuẩn nhiễm độc. Điều trị loét tá tràng ngoài việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh phải tuân thủ một chế độ ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý, tránh bị stress.

Theo Sức khỏe và Đời sống

Nguyễn Thị My Huyền (myhu…@gmail.com)

Hình minh họa

Chào em,

Dị ứng là căn bệnh nhiều người mắc phải. Nhưng nguyên nhân gây dị ứng không hề dễ phát hiện, có thể do ăn uống, ngửi mùi, tiếp xúc trực tiếp, do môi trường ô nhiễm, thuốc chữa bệnh… Tổn thương do dị ứng cũng có nhiều hình thái, nhẹ thì sẩn ngứa, nổi mày đay, nặng thì lên cơn hen, khó thở, phù Quincke.

Mày đay hay phù Quincke có thể đi kèm với những triệu chứng toàn thân như sốt, đau khớp, rối loạn tiêu hóa, nhức đầu và nặng nhất là trụy tim mạch (sốc phản vệ) cần phải xử trí cấp cứu.

Về điều trị: tùy theo mức độ dị ứng mà bác sĩ sẽ có chỉ định dùng thuốc. Trường hợp mày đay cấp tính (xảy ra đột ngột và biến mất nhanh trong vài giờ hoặc vài ngày, thường gặp ở người trẻ và thường do thức ăn, đồ uống), như bạn là sau khi uống bia gây dị ứng. Thuốc chống dị ứng chỉ giải quyết được triệu chứng tạm thời. Muốn điều trị hiệu quả, phải loại bỏ nguyên nhân.

Trong cơn mày đay cấp, nên ăn nhẹ, giảm muối, nếu gây ngứa khó chịu nhiều, có thể dùng dấm thanh pha trong nước ấm với tỷ lệ: một phần dấm hai phần nước để thoa hay tắm. Tránh dùng mỡ kháng histamin (phenergan) thoa vì dễ gây viêm da dị ứng. Mỡ coticoides ít hiệu quả, có thể có tác dụng phụ (nhất là khi thoa diện rộng).

Thuốc corticoides (uống hay tiêm) chỉ nên dùng trong mày đay cấp nặng kèm phù thanh quản, một số mày đay do viêm mạch, mày đay do chèn ép không đáp ứng với thuốc kháng histamin thông thường.

Lời khuyên của tôi là nếu bạn đã biết dị ứng do uống bia thì bạn nên nói không với bia rượu để dị ứng không làm phiền bạn nhé!

Theo BS Vũ Lan Anh – Pháp luật TPHCM

Bác sĩ Cao Đức Hy – nguyên Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Thanh Nhàn tư vấn về bệnh xơ gan.

Các nguyên nhân dẫn đến xơ gan

– Việc tiêm phòng vaccin viêm gan B ở nước ta muộn hơn các nước khác.

– Tình trạng lạm dụng rượu, bia đã làm tổn thương tế bào gan gây viêm gan mạn và xơ gan. Theo kết quả điều tra của Viện Chiến lược và Chính sách y tế (Bộ Y tế), Việt Nam đang đứng trong số các nước vô địch về ăn nhậu, với gần 3 tỷ lít bia, rượu/năm.

Điều trị cho bệnh nhân xơ gan

– Do nhiễm ký sinh trùng: Sán lá gan lớn, sán lá gan nhỏ, sán máng, ký sinh trùng sốt rét, giun đũa. Các loại sán lá gan gây viêm đường mật, gây sỏi mật, ứ mật kéo dài.

– Do dùng những loại thuốc và hóa chất gây độc cho gan như thuốc chống lao INH, rifampicin, thuốc chống viêm giảm đau: Phenyl, Butazon, Aspirin, paracetamol; thuốc hạ huyết áp: Methyldopa. Các hóa chất Phospho, Tetraclorua, DDT, Metrotresat…

Tiến triển và biến chứng

Một số biến chứng có thể xảy ra:

– Cổ trướng là biến chứng thường gặp của xơ gan. Khoảng 50% người bệnh xơ gan trong vòng 10 năm sẽ xuất hiện cổ trướng. Và 2 năm sau đó có khoảng 50% bệnh nhân tử vong.

– Nhiễm trùng dịch cổ trướng: Khoảng 10-30% bệnh nhân xơ gan nhập viện do nhiễm trùng dịch cổ trướng. Bệnh nhân có biểu hiện: Sốt, đau bụng âm ỷ, buồn nôn, đi ngoài phân lỏng. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân có triệu chứng rất mờ nhạt.

– Hội chứng gan – thận: Đây là biến chứng rất nặng của xơ gan, là tình trạng suy giảm chức năng thận do hậu quả của rối loạn chức năng tuần hoànhệ thống, dẫn đến giảm dòng máu động mạch tới thận gây suy thận.Yếu tố thúc đẩy dẫn đến hội chứng gan- thận chủ yếu là tình trạng nhiễm trùng, đặc biệt nhiễm trùng dịch cổ trướng.

– Dãn tĩnh mạch thực quản, tĩnh mạch phình vị và biến chứng xuất huyết tiêu hóa:

– Bệnh lý não gan.

Phòng bệnh

Xơ gan là bệnh khó điều trị. Hiện trên thế giới đang áp dụng phương pháp ghép gan, nhưng rất tốn kém, yêu cầu kỹ thuật hiện đại. Ở nước ta, kỹ thuật ghép gan mới chỉ là những bước ban đầu, do đó tốt nhất là biện pháp phòng bệnh. Phát hiện sớm xơ gan, chính là phát hiện sớm viêm gan các loại, không nên để đến lúc bụng to ra, hoặc lách to ra rồi mới đi khám bệnh, lúc đó đã quá muộn.

Thực tế cho thấy, 50% người viêm gan 1-5 năm đầu không có triệu chứng gì. Muốn phát hiện viêm gan, tốt nhất là phải đi khám định kỳ 1-2 năm nhằm thử chức năng gan và phát hiện virus viêm gan B, C… Ngoài ra không nên uống rượu; không ăn gỏi cá, không quan hệ tình dục bừa bãi, không dùng chung bơm và kim tiêm, tiêm phòng vaccin viêm gan đầy đủ cho trẻ sơ sinh và những người chưa mắc bệnh. Khi tiêm chủng đầy đủ và mở rộng sẽ làm giảm tỷ lệ mắc viêm gan B và giảm biến chứng xơ gan.

Đặc biệt điều trị triệt để các bệnh có thể gây xơ gan như suy tim, viêm tắc tĩnh mạch, viêm màng ngoài tim kịp thời bệnh sốt rét (nếu có) theo đúng phác đồ.

Theo BS Cao Đức Hy (Dân Việt)

Hình ảnh lá gan bị xơ lỗ chỗ như tổ ong

Bác sĩ giật mình vì lá gan xơ

Cả cuộc đời gắn bó với chuyên ngành giải phẫu bệnh học, bác sĩ Đặng Thế Căn – Nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện K trung ương cho biết những lá gan bị xơ, bị hủy hoại bởi bia rượu luôn khiến ông ám ảnh. Không phải ám ảnh vì sợ mà vì tác hại của bia rượu đã được tuyên truyền nhiều nhưng người dân thường bỏ qua, vẫn coi đó là đồ uống không thể thiếu hàng ngày.

Với các bác sĩ giải phẫu bệnh việc tiếp xúc với khối u hàng chục kg, với những lá phổi đen thui vì khói thuốc, những lá gan rỗng như tổ ong là chuyện hàng ngày. Tuy nhiên, bác sĩ Căn cho biết, nhìn cơ quan nội tạng bị thói quen sinh hoạt phá hủy, các bác sĩ giải phẫu lúc nào cũng lắc đầu tiếc nuối.

Trường hợp của bệnh nhân Vũ Văn Đẩu trú tại Thanh Oai, Hà Nội là điển hình. Ông Đẩu là người nghiện rượu nặng hơn chục năm nay. Ông Đẩu từng cấp cứu vì ngộ độc rượu tuy nhiên đâu vẫn vào đấy. Ông vẫn có thói quen uống rượu thay nước. Vợ con không mua rượu về nhà thì có tiền là ông lại ra quán mua 3000 đồng về uống. Không có rượu, ông Đẩu thấy nhạt mồm, nhạt miệng.

Gần đây, ông Đẩu mệt mỏi, chán ăn, bụng chướng và mắt vàng. Gia đình đưa đi viện, bác sĩ chẩn đoán xơ gan cổ chướng. Càng ngày, sức khỏe ông Đẩu càng kém vì chứng xơ gan và có dấu hiệu của suy gan.

Các bác sĩ đã làm phẫu thuật cắt bệnh phẩm đi làm xét nghiệm mô bệnh phẩm. Khi phẫu thuật, gan của ông Đẩu bị phá hủy lỗ chỗ, xơ hóa như tổ ong. Gan không còn đảm nhiệm được chức năng đào thải của mình. Bác sĩ cho biết trường hợp của ông Đẩu chỉ ghép gan mới có cơ hội sống. Tuy nhiên, ông đang có triệu chứng của suy thận kèm theo.

Bác sĩ Căn cho biết càng ngày càng có nhiều người bị xơ gan do rượu và những lá gan bị hủy hoại ghê gớm. Các bệnh nhân với lá gan đã hỏng chỉ có cơ hội sống kéo dài nhờ vào ghép gan. Tuy nhiên, ghép cả lá gan không phải ai cũng có cơ hội được ghép.

Lộ trình gan bị phá hủy vì rượu

Quá trình gan bị phá hủy

Sau khi uống rượu, nồng độ cồn hấp thụ vào máu và vào các cơ quan nội tạng. Toàn bộ lượng máu ở đường tiêu hóa đều phải đi qua gan trước khi về tim. Vì vậy, gan là nơi tập trung nồng độ cồn cao nhất.

Tỷ lệ ung thư hóa trên các mô gan xơ rất cao. Xơ gan do rượu diễn ra trong một thời gian dài, phát triển âm thầm. Đầu tiên gan sẽ bị nhiễm mỡ, viêm gan mạn tính rồi mới chuyển thành xơ gan.

Đối với bệnh xơ gan, hiện nay không có biện pháp nào có thể phục hồi mà các bác sĩ thường điều trị tập trung vào việc làm chậm sự tiến triển của tổn thương gan và giảm nguy cơ biến chứng mà do xơ gan gây ra.

Trong đó đáp ứng giải quyết nguyên nhân và các triệu chứng của xơ gan như: thuốc kháng virus viêm gan, giải độc gan, các thuốc tăng cường chức năng gan, thuốc kích thích tạo mật, thuốc kiểm soát mỡ máu, chế độ dinh dưỡng phù hợp với bệnh nhân có chức năng gan kém…

Giảm bia rượu để giảm xơ gan

Gan bình thường và gan bị hỏng

Ở nước ta, theo một số thống kê từ các bệnh viện, số bệnh nhân phải nhập việc để điều trị bệnh xơ gan do uống rượu quá nhiều có xu hướng tăng trong thời gian gần đây. Khoảng ¼ số bệnh nhân nằm tại khoa Tiêu hóa gan mật là xơ gan.

Bác sĩ Nguyễn Hồng Hà – Phó chủ tịch hội truyền nhiễm Việt Nam thì rượu chính là thủ phạm gây xơ gan đứng hàng thứ 2 chỉ sau siêu vi viêm gan B. Viêm gan do rượu có thể gây tử vong, nhất là những người đã có bệnh gan từ trước. Ở những người bị viêm gan do siêu vi C, rượu có thể đẩy nhanh tiến trình xơ hóa trong gan. Những người đã bị xơ gan vì bất cứ lý do gì nếu uống rượu sẽ làm gan ngày càng suy yếu nhanh hơn và nặng hơn.

Theo con số của Viện chính sách và chiến lược y tế, mỗi năm, người Việt tiêu thụ hơn 3 tỷ lít bia, gần 68 triệu lít rượu. mức độ tiêu thụ bia rượu của người Việt Nam trong 10 năm trở lại đây đã tăng gấp 2 lần. Dự báo đến năm 2025, sẽ tăng lên đến 7 lít/người/năm. Tỷ lệ tiêu thụ bia rượu của Việt Nam hiện nằm trong Top 25 của thế giới.

Theo bà Vũ Thị Minh Hạnh – Vụ phó Vụ chính sách và chiến lược y tế, mức tiêu thụ rượu bia ở nam giới nước ta hiện nay trung bình/năm là 27,4 lít, gấp hơn 4 lần mức trung bình toàn cầu. Các nghiên cứu chỉ ra, gần một nửa nam giới Việt Nam (48,5%) có sử dụng rượu bia.

Thêm một điều lo ngại nữa là ở Việt Nam, tình trạng tiêu thụ rượu bia không chính thống chiếm tỷ lệ cao và gia tăng rất nhanh. Trong đó, tình trạng sử dụng rượu pha cồn công nghiệp khá phổ biến, gây nhiều tác hại nghiêm trọng tới sức khỏe, đây nguyên nhân trực tiếp gây ra 30 mã bệnh và nguyên nhân cấu thành của 200 mã bệnh khác.

Theo Khánh Ngọc (Infonet)