Màu mắt

Rất dễ dàng để phát hiện tình trạng thiếu máu từ mắt, khi bạn kéo căng mí mắt và nhìn xuống bên dưới của mắt, nếu thấy màu nhợt nhạt, điều đó chứng tỏ bạn đang thiếu máu.

Những dấu hiệu cảnh báo bạn đang bị thiếu máu.

Mệt mỏi

Nếu bạn luôn cảm thấy mệt mỏi trong vòng 1 tháng hoặc hơn, điều này có nghĩa là bạn có số lượng tế bào hồng cầu thấp. Nguồn năng lượng cơ thể phụ thuộc vào quá trình oxy hóa các tế bào hồng cầu, lượng hồng cầu càng thấp thì tốc độ oxy hóa trong cơ thể càng thấp.

Buồn nôn

Thiếu máu mang đến cho bạn các triệu chứng giống như ốm nghén vậy, hoặc bạn sẽ cảm thấy buồn nôn khi tỉnh dậy vào mỗi buổi sáng.

Nhức đầu

Những người bị thiếu máu thường phàn nàn về chứng đau đầu dai dẳng. Lượng máu trong cơ thể thấp khiến não bị thiếu ôxy. Điều này là nguyên nhân dẫn đến chứng đau đầu dai dẳng.

Tay nhợt nhạt

Khi bạn nhấn ngón tay của một người khỏe mạnh, nó sẽ chuyển sang màu đỏ bởi tất cả máu đều được ép vào đầu ngón tay. Nhưng nếu bạn bị thiếu máu, ngón tay của bạn sẽ có màu trắng nhợt nhạt.

Khó thở

Lượng máu thấp có nghĩa là khả năng vận chuyển oxy của máu giảm. Điều này làm cho bạn khó thở, hay thở dốc ngay cả khi làm các hoạt động nhẹ nhàng hàng ngày như đi bộ.

Tim đập nhanh

Khi bạn thiếu máu, thở gấp hay lượng oxy cung cấp không đủ, tim sẽ tăng nhịp đập để bù đắp cho thâm hụt năng lượng. Điều này làm cho tim đập nhanh hơn bình thường.

Cách điều trị và phòng tránh thiếu máu

Khi thiếu máu ở dạng nhẹ, bạn hãy bổ sung bằng cách dùng thuốc (theo chỉ dẫn của bác sĩ) hoặc thông qua các thực phẩm chứa nhiều sắt và tốt cho máu như thịt bò, các loại rau lá xanh đậm, ngũ cốc, các loại trái cây giàu vitamin C như cam, chanh…

Ngoài ra, bạn cũng nên cung cấp đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể, uống nhiều nước, tránh sử dụng rượu, bia, thuốc lá. Việc duy trì giấc ngủ đủ 7 – 8 tiếng mỗi ngày cũng rất tốt cho người thiếu máu.

Nếu các biện pháp trên không làm bệnh thuyên giảm thì bạn nên đến bệnh viện để kiểm tra và điều trị bằng các biện pháp hiệu quả hơn như truyền máu, dùng phương pháp phục hồi chức năng tủy xương…

Trong đó, thiếu máu do thiếu sắt thường gặp nhất. Các kết quả điều tra cộng đồng về tình trạng thiếu máu ở Việt Nam cho thấy tỉ lệ phụ nữ và trẻ em thiếu máu rất cao, có lúc lên đến 40%.

Sắt là một vi khoáng chất quan trọng tham gia quá trình tạo máu và một phần cấu trúc của bộ não. Vì vậy, thiếu sắt sẽ dẫn đến giảm phát triển trí tuệ, thể chất và khả năng học tập, lao động, giảm sức đề kháng của cơ thể với nhiễm trùng.

Ai là người dễ bị thiếu máu, thiếu sắt? Đó là trẻ em đang tăng trưởng, trẻ gái tuổi dậy thì, phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú. Đây là những đối tượng có nhu cầu chất sắt cao để tạo máu, nếu không cung cấp đủ nhu cầu, sẽ bị thiếu máu. Phụ nữ trong tuổi sinh đẻ hằng tháng bị mất sắt qua kinh nguyệt nên dễ bị thiếu máu hơn nam giới. Tình trạng nhiễm ký sinh trùng đường ruột (giun, sán, lãi) cũng góp phần làm cho tình trạng thiếu máu nặng nề hơn.

Làm sao biết bị thiếu máu? Cách tốt nhất là đi xét nghiệm máu. Nếu đã xác định thiếu máu, bạn sẽ được bác sĩ tư vấn về chế độ ăn và thuốc kéo dài trong 2-3 tháng.

Thiếu máu có phòng ngừa được không? Xin trả lời ngay là có. Sắt có nhiều trong các loại ốc; các loại thịt như thịt bò, heo; cá ngừ. Các loại thịt trắng như thịt gia cầm thì ít chất sắt hơn. Sắt còn có nhiều ở gan, huyết, lòng đỏ trứng; ở các loại rau như dền, bồ ngót, muống… và các loại đậu. Chất sắt có nguồn gốc từ động vật dễ hấp thu hơn từ thực vật.

Trong bữa ăn, nếu có rau xanh hoặc sau bữa ăn dùng thêm trái cây tươi giàu vitamin C (cam, chanh, bưởi, táo, sơ ri, đu đủ, chuối…) sẽ giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn. Ngược lại, chất tanin trong trà sẽ hạn chế việc hấp thu sắt. Vì vậy, không nên uống trà đặc quá  gần bữa ăn mà chỉ uống cách sau bữa ăn từ 2 giờ trở đi.

Để không bị thiếu sắt, còn cần phải vệ sinh ăn uống tốt (cụ thể là ăn chín, uống sôi; rửa sạch rau, trái…), vệ sinh cá nhân (như rửa tay trước khi ăn và sau khi tiêu tiểu, không đi chân đất…); vệ sinh môi trường nhà ở. Tất cả thành viên trong gia đình (trừ trẻ dưới 2 tuổi) đều cần xổ giun định kỳ 6 tháng/lần để tránh “nuôi” giun, sán trong bụng gây thiếu máu. Đối với các đối tượng có nguy cơ thiếu máu, thiếu sắt cao như phụ nữ có thai, cần uống bổ sung thêm sắt mỗi ngày theo hướng dẫn của bác sĩ, ngay từ khi biết có thai cho đến sau sinh một tháng. Phụ nữ tuổi từ 15 -49 nên bổ sung một đợt sắt với liều khoảng 60 mg/tuần, mỗi tuần/lần và uống  trong 16 tuần/năm.