Thời tiết chuyển mùa là điều kiện lý tưởng để các bệnh về đường hô hấp phát triển, trong đó có bệnh viêm phổi.

Nguyên nhân gây ra bệnh viêm phổi thường là vi khuẩn, vi rút, vi nấm… tấn công đường hô hấp, gây nhiễm trùng. Điều này khiến các phế nang trong phổi bị tổn thương (ở một vùng hay toàn bộ phổi).

Viêm phổi là bệnh nghiêm trọng, có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong nếu bệnh nhân không được điều trị đúng và kịp thời.

Khi bị viêm phổi, bạn nên uống nhiều nước để loãng đờm, giữ ấm cho cơ thể, dùng thuốc theo đơn của bác sĩ và có chế độ ăn hợp lý. Dưới đây là một số thức uống giúp ích rất nhiều trong việc điều trị viêm phổi.

Nước hoa mướp

Theo Đông y, các bộ phận trên cây mướp đều là bài thuốc quý thường được dùng để thanh nhiệt, trừ phiền, khử phong, hóa đờm hiệu quả. Đặc biệt, phương thuốc từ cây mướp rất rẻ, hiệu quả cao mà không có bất kỳ tác dụng phụ nào.

Nguyên liệu gồm: 200-300 gram hoa mướp, mật ong.

Rửa sạch hoa mướp rồi cho vào xoong, thêm nước và nấu sôi. Khi nước sôi, tắt bếp và để thêm 10 phút, sau đó rót ra ly, cho lượng mật ong vừa đủ và thưởng thức.

Lưu ý, không nên cho quá nhiều mật ong. Với nước hoa mướp, uống nhạt sẽ giữ được hương vị thơm ngon hơn.

Nước lá tre tươi

Tre vốn là loại cây quen thuộc với làng quê người Việt. Ít ai biết rằng, loại cây này có nhiều tác dụng trong việc chữa các bệnh thông thường. Theo Đông y, tre có thể chữa mụn nhọt mưng mủ, sốt nóng, giải độc, trị cảm mạo, nhuận phế.

Nguyên liệu gồm: 1-2 nắm lá tre tươi và muối.

Lá tre tươi rửa sạch, cho vào chén hoặc cối sạch, giã nhuyễn rồi ép lấy nước. Cho vào nước lá tre một ít muối để uống dễ hơn. Dùng nước lá tre tươi hàng ngày để tốt hơn cho việc điều trị bệnh viêm phổi.

Nước rễ chuối tiêu

Theo y học cổ truyền, rễ chuối tiêu là vị thuốc quý có tác dụng tư âm, nhuận trường, thanh nhiệt, giải độc, sát khuẩn, nhuận phế và trị đàm suyễn.
Nguyên liệu gồm: 120 gram rễ chuối tiêu tươi và muối.

Rễ chuối tiêu rửa kỹ, giã nhuyễn rồi vắt lấy nước. Làm nóng nước chuối tiêu và thêm một ít muối ăn, khuấy đều là có ngay thức uống tốt cho lá phổi.

Nên uống nước chuối tiêu hàng ngày để sớm chấm dứt bệnh viêm phổi, lấy lại sức khỏe và tinh thần cho công việc và học tập.

Nước sắc rễ cỏ tranh, ngó sen

Không chỉ có tác dụng giải khát, thanh nhiệt cơ thể, rễ cỏ tranh còn là vị thuốc quý chữa nhiều bệnh như: tiêu ứ huyết, lợi tiểu, thanh phế vị nhiệt.

Nguyên liệu gồm: 150 gram cỏ tranh, 200 gram ngó sen tươi, muối hoặc đường phèn.

Rễ cỏ tranh rửa sạch; ngó sen rửa sạch, xắt khoanh mỏng. Tiếp đến, cho rễ cỏ tranh và ngó sen vào xoong hoặc ấm, thêm ngập nước, nấu khoảng 30 phút là được. Lọc lấy nước và uống hàng ngày.

Lưu ý, phần xác có thể cho thêm nước và nấu vài lần để uống thường xuyên.

Viêm phổi không được điều trị đúng cách sẽ có nguy cơ tử vong cao. Vì thế, bạn tìm hiểu nguyên nhân và cách phòng trị bệnh viêm phổi tốt nhất dưới đây nhé.

Bệnh viêm phổi làm chết nhiều trẻ em nhiều hơn bất kỳ căn bệnh khác

Viêm phổi là bệnh truyền nhiễm gây thiệt mạng nhiều nhất ở trẻ em dưới năm tuổi – tính trung bình trên toàn cầu căn bệnh này làm chết trẻ em dưới 5 tuổi nhiều hơn so với do Aids, sốt rét và lao cộng lại. Mỗi năm có khoảng một triệu trẻ em chết vì bệnh viêm phổi trên toàn thế giới, chiếm 15% tổng số ca tử vong của trẻ em trong độ tuổi này. Trong năm 2013, có 935.000 trẻ em chết vì căn bệnh này – tức là hơn 2.500 người chết mỗi ngày.

Nhiều trẻ em chết vì bệnh viêm phổi là do chẩn đoán sai.

Bệnh viêm phổi có thể lây lan qua nhiều cách

Những người bị bệnh viêm phổi thường làm lây bệnh khi ho hoặc hắt hơi và tiếp xúc gần gũi với những người khác.

Bệnh viêm phổi là hệ quả của nghèo đói

Viêm phổi là một bệnh toàn cầu có ảnh hưởng đến mọi người ở khắp mọi nơi, nhưng hầu như tất cả các trường hợp tử vong xảy ra trong cộng đồng nghèo hay nông thôn. Căn bệnh này phổ biến nhất ở châu Phi cận Sahara và Nam Á. Tỷ lệ tử vong ở Ấn Độ, Nigeria, Pakistan, Cộng hòa Dân chủ Congo, Ethiopia và Trung Quốc chiếm trên 50% tổng số ca tử vong do viêm phổi.

Bệnh viêm phổi có thể ngăn ngừa

Các giải pháp để kiểm soát và điều trị viêm phổi hiện có sẵn và hiệu quả, nhưng chưa tới một phần ba trẻ em bị nghi ngờ viêm phổi được điều trị. Dinh dưỡng phù hợp, tiêm chủng, rửa tay bằng xà phòng, giảm khí thải nấu nướng và cho trẻ bú trong giai đoạn sơ sinh là tất cả các biện pháp can thiệp hiệu quả có thể bảo vệ trẻ em khỏi bệnh viêm phổi.

Bệnh viêm phổi thường được chẩn đoán nhầm

Một tỷ lệ lớn các trẻ em tử vong do viêm phổi bởi vì chúng không được điều trị đúng cách sau khi bị chẩn đoán nhầm. Các triệu chứng của viêm phổi bao gồm sốt, khó thở, tim đập nhanh và ho dữ dội, có thể bị nhầm lẫn với các bệnh trẻ nhỏ khác như sốt rét. Khi chẩn đoán viêm phổi, nhân viên y tế cộng đồng được đào tạo để tính toán tỷ lệ hô hấp của trẻ em, và sau đó xác định xem trẻ có đang thở nhanh hơn bình thường hay không. Tuy nhiên, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng gần một nửa các y tá, đặc biệt là những người có kỹ năng làm toán thấp, không thể áp dụng chính xác kỹ thuật để tính toán. Chẩn đoán chính xác là rất quan trọng trong việc đảm bảo rằng tất cả trẻ em được điều trị thích hợp, cho dù đó là thuốc kháng sinh cho bệnh viêm phổi hoặc điều trị các bệnh khác.

Bệnh viêm phổi có thể được điều trị dễ dàng

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyên rằng phân tán amoxicillin trong năm ngày là phương pháp điều trị kháng sinh thích hợp cho trẻ em dưới năm tuổi được chẩn đoán bị viêm phổi. Trẻ em có dấu hiệu nguy hiểm nên được chuyển đến một cơ sở y tế cao hơn cho điều trị bằng tiêm kháng sinh và thở oxy. Tuy nhiên, điều trị kháng sinh lại chỉ được áp dụng với chưa đầy một nửa số trường hợp viêm phổi.

Tỷ lệ tử vong của bệnh viêm phổi có liên quan đến suy dinh dưỡng

Trẻ em bị suy dinh dưỡng, đặc biệt là những trẻ bị suy dinh dưỡng cấp tính nặng, có nguy cơ tử vong cao hơn vì những căn bệnh thông thường của trẻ em như viêm phổi. Điều này là do suy dinh dưỡng làm suy yếu hệ thống miễn dịch, ngăn không cho cơ thể chiến đấu lại căn bệnh này. Các yếu tố có liên quan đến dinh dưỡng là nguyên nhân cho khoảng 45% các ca tử vong ở trẻ em dưới năm tuổi. Kết hợp phòng chống bệnh viêm phổi với điều trị suy dinh dưỡng trầm trọng là một cách để phá bỏ mô hình trong đó trẻ em bị suy dinh dưỡng do hấp thụ các chất dinh dưỡng kém, trong khi những trẻ đã bị suy dinh dưỡng có nhiều khả năng chết vì hệ thống miễn dịch bị tổn thương.

Thế giới đang có những tiến bộ trong việc chống bệnh viêm phổi

Số ca tử vong ở trẻ em dưới năm tuổi trên toàn thế giới đã giảm 50% kể từ năm 1990, từ 12,7xuống còn 6,3 triệu người chết vào năm 2013. Tuy nhiên, mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ 4, trong đó kêu gọi giảm tỷ lệ tử vong trẻ dưới năm tuổi còn hai phần ba vào năm 2015, vẫn còn nằm ngoài tầm với của nhiều quốc gia. Vì bệnh viêm phổi vẫn là bệnh truyền nhiễm cướp đi sinh mạng trẻ em nhiều nhất nên các chính phủ cần nỗ lực để tiếp tục giảm tỷ lệ trẻ em tử vong do viêm phổi.

Bệnh viêm phổi ngày càng trở nên phổ biến. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh sẽ gây ra những hậu quả khôn lường cho sức khỏe bệnh nhân. Vậy, làm thế nào để phòng tránh bệnh viêm phổi.

Các biến chứng của viêm phổi

Một số sinh vật gây bệnh viêm phổi rất nguy hiểm mà áp đảo các cơ chế phòng thủ của cơ thể ngay cả ở những người khỏe mạnh. Nếu là những người lớn tuổi, hút thuốc lá hoặc bệnh nhân suy tim thì viêm phổi có thể là nguyên nhân đe dọa tính mạng.

Viêm phổi có thể đe dọa tính mạng khi nhiều phế nang trong phổi bị viêm nhiễm gây cản trở khả năng thở. Trong một số trường hợp nhiễm trùng có thể xâm nhập vào máu. Sau đó có thể lan nhanh tới các cơ quan khác.

Viêm phổi có thể làm cho dịch tích tụ giữa phổi – màng phổi, được gọi là tràn dịch màng phổi.

Viêm phổi cũng có thể tạo ra các khoang chứ mủ (áp xe) trong phổi là một biến chứng nguy hiểm.

Viêm phổi có thể làm cho thở khó khăn và giảm oxy máu. Bất kỳ bệnh phổi cơ bản nào, nhưng đặc biệt là COPD, làm cho dễ bị ARDS.

Phương pháp điều trị

Phương pháp điều trị viêm phổi khác nhau, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng và loại viêm phổi.

Viêm phổi do vi khuẩn gây ra được điều trị bằng kháng sinh. Hãy chắc chắn hoàn thành toàn bộ liều thuốc kháng sinh ngay cả khi cảm thấy sức khỏe ổn định. Ngừng uống thuốc quá sớm có thể gây bệnh phổi trở lại. Nó cũng giúp tạo ra các chủng vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh.

Điều trị viêm phổi do vi rút được điều trị bằng thuốc kháng vi rút. Người bệnh cần nghỉ ngơi và uống nhiều nước. Việc uống nhiều nước sẽ giữ cho cơ thể khỏi mất nước và giúp các chất nhầy lỏng ra trong phổi để cơ thể dễ dàng đẩy ra ngoài thông qua các cơn ho.

Phòng chống viêm phổi

Tiêm phòng cúm hàng năm để ngăn chặn khả năng viêm phổi do vi rút cúm.

Cần rửa tay thường xuyên để giảm nguy cơ viêm phổi do vi trùng. Các vi trùng này nhập vào cơ thể khi chạm vào mắt hoặc chà xát bên trong mũi. Sử dụng thuốc khử trùng tay có cồn có hiệu quả hơn xà phòng và nước trong việc tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh.

Thuốc lá là yếu tố nguy cơ cao dẫn đến nhiễm trùng đường hô hấp. Vì vậy, hãy dừng hút thuốc lá nếu không muốn bị mắc viêm phổi.

Nghỉ ngơi thích hợp và chế độ ăn uống nhiều trái cây, rau và ngũ cốc cùng với tập thể dục vừa phải có thể giúp giữ cho hệ thống miễn dịch mạnh mẽ chống lại bệnh viêm phổi.

Người cao tuổi mọi chức năng cơ thể đều suy giảm, trong đó sức đề kháng cũng giảm thì bệnh tật có thể tấn công dễ dàng, nhất là các bệnh gây ra bởi vi sinh vật (virut, vi khuẩn, vi nấm). Sự yếu kém trong việc tự bảo vệ của người cao tuổi càng rõ nét mỗi khi thời tiết thay đổi, nhất là vào mùa lạnh. Bệnh mà người cao tuổi dễ mắc phải trong mùa lạnh là bệnh đường hô hấp.

Các bệnh đường hô hấp mà người cao tuổi thường gặp

Viêm mũi họng là một bệnh có thể gặp quanh năm nhưng vào mùa lạnh người cao tuổi hay gặp nhất gây nên hiện tượng hắt hơi, sổ mũi, chảy mũi nước; đau rát họng gây ho, tức ngực, có khi gây khó thở.

Ảnh minh họa (nguồn Internet)

Viêm họng mạn tính kéo dài (thường gọi là viêm họng hạt), hoặc viêm mũi mạn tính rát. Khi thời tiết thay đổi đều có khả năng tái phát trở lại. Người cao tuổivào mùa lạnh còn hay mắc viêm phế quản, viêm phổi.

Một điều cần lưu ý là viêm phế quản, viêm phổi cấp tính ở người cao tuổi do lạnh thân nhiệt thường không tăng cao như người trẻ tuổi nên dễ nhầm là bệnh nhẹ ít được người nhà quan tâm do đó dễ dẫn đến bệnh nặng cho đến khi vào bệnh viện thì bệnh đã rất nặng.

Một số người có bệnh mạn tính như hen suyễn, bệnh viêm phổi tắc nghẽn mạn tính thì vào mùa lạnh thì bệnh rất dễ tái phát dễ xuất hiện các biến chứng. Yếu tố thuận lợi gây bệnh trước hết phải kể đến người nghiện hút thuốc lá, thuốc lào. Thuốc lá, thuốc lào khi hít vào đường hô hấp sẽ làm tổn thương các nhu mô phổi (tổ chức phổi) do đó làm tăng nguy cơ bội nhiễm.

Môi trường ô nhiễm, nhiều bụi, khói của bếp than, bếp củi, bếp dầu, nhà ở chật chội, không thông thoáng cũng là những yếu tố thuận lợi làm cho người cao tuổi dễ mắc các bệnh đường hô hấp nhất là vào mùa lạnh.

Một số bệnh mạn tính kéo dài ở người cao tuổi như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh về rối loạn nội tiết cũng là những lý do làm tăng nguy cơ viêm đường hô hấp vào mùa lạnh ở người cao tuổi.

Phòng bệnh thế nào?

Để phòng bệnh hô hấp ở người cao tuổi trong mùa lạnh, cần mặc đủ ấm, ngủ ấm, tránh gió lùa. Khi nhiệt độ thay đổi đột ngột từ nóng chuyển sang lạnh hoặc lạnh vừa chuyển sang rét đậm thì người cao tuổi nên hạn chế ra khỏi nhà lúc sáng sớm.

Hình ảnh viêm phổi tắc nghẽn mạn tính.

Có thể vẫn tập thể dục hoặc đi lại, vận động thân thể ở trong nhà không nên ra khỏi nhà khi thời tiết còn lạnh nhất là lúc đang có gió mùa. Cần vệ sinh họng, miệng sạch sẽ thường xuyên hằng ngày như đánh răng đều đặn trước và sau khi ngủ dậy; súc họng bằng nước muối sinh lý (có thể tự pha chế).

Những trường hợp dùng răng giả cần vệ sinh răng giả thật sạch sẽ không để bám dính nhiều cặn, thức ăn làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi sinh vật cho đường hô hấp.

Cần bỏ thuốc lá, thuốc lào nhất là những người cao tuổi đã bị các bệnh mạn tính như viêm họng, viêm phế quản, hen suyễn, viêm xoang. Mùa lạnh, người cao tuổi cũng cần tắm, rửa hằng ngày hoặc một tuần vài lần.

Theo ThS Vũ Quốc Tuấn – Sức khỏe gia đình