Một vài loại thực phẩm có khả năng khiến những khu vực cơ khớp của bạn rơi vào tình trạng sưng đau do viêm khớp rất khó chịu.

Những cơn đau nhức khớp do sưng viêm luôn là cơn ác mộng của không ít người bởi không chỉ gây nên đau đớn khó chịu, chúng còn ảnh hưởng không nhỏ tới sinh hoạt hàng ngày. Theo thống kê của các chuyên gia y khoa, viêm khớp là nguyên nhân chủ yếu gây nên bại liệt ở người cao tuổi trên toàn thế giới. Tuy chưa có biện pháp điều trị viêm khớp, bệnh có thể kiểm soát hiệu quả nhờ tuân thủ chế độ dinh dưỡng hợp lý.

Những loại chất có khả năng kháng sưng, giảm viêm là ưu tiên hàng đầu trong chế độ ăn của bạn. Đi đôi với chúng, một số loại thực phẩm cũng nằm trong danh sách cần tuyệt đối tránh. Chúng bao gồm:

Đường và các sản phẩm chứa nhiều carbonhydrates

Đường và các sản phẩm tinh chế cần được loại bỏ khỏi chế độ dinh dưỡng của những người gặp vấn đề với cơ khớp. Lý giải cho hiện tượng này, Deborah Levy, dược sĩ học kiêm nhà tư vấn y khoa trung tâm Sức khỏe Carrington Farms cho biết, quá trình chuyển hóa đường kích thích cơ thể sản sinh cytokines, hoạt chất có khả năng kích thích tốc độ sưng viêm khớp. Tiếp nhận nhiều đường chỉ làm cho tình trạng bệnh thêm tồi tệ mà thôi.

Muối và các chất bảo quản thực phẩm

Tiếp nhận quá nhiều muối trong chế độ ăn cũng là một trong số những nguyên nhân gây nên sưng viêm khớp. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo bạn nên duy trì cân bằng lượng kiềm và muối trong chế độ ăn để hạn chế tình trạng phát triển của các khối sưng viêm trong khớp.

Các loại thực phẩm giàu protein

Những loại thực phẩm nhiều protein được cho nguyên nhân chính gây nên các bệnh về khớp bao gồm cả gút. Emmanuel Abraham, nhà nghiên cứu y sinh tại Bệnh viện Bumrungrad International (Bangkok, Thái Lan) cho biết, casein là loại chất khiến tình trạng này trở nên tồi tệ nhất được tìm thấy rất nhiều trong các thực phẩm như trứng, sữa.

Đồ rán

Debby Herbenick, nhà dược sĩ học kiêm tư vấn viên y khoa tại Đại học Indiana (Mỹ) cho biết, Các loại thực phẩm chiên rán hoặc chế biến sẵn cũng nằm trong danh sách món ăn không tốt cho cơ khớp. Sử dụng quá nhiều các loại thực phẩm này sẽ dẫn đến những vấn đề về khớp mãn tính như thấp khớp, viêm khớp.

Hoạt chất Gluten

Gluten bao gồm các gốc protein gliadin và glutenin thường bị cơ thể nhầm lẫn là vi khuẩn và thúc đẩy cơ thể sản sinh kháng thể mạnh mẽ. Theo Erin Sundermann, nhà khoa học kiêm trợ lý giáo sư tại đại học Y California San Diego School, quá trình này sẽ đồng thời sản sinh những thành phần hóa học có khả năng khiến khớp dễ dàng sưng viêm.

Dầu ngô

Dầu ngô là một trong những loại thực phẩm được các chuyên gia y khoa lưu ý bậc nhất đối với những người mắc bệnh khớp. Loại dầu này chứa lượng axit béo omege 6 cực cao, có khả năng chuyển hóa thành eicosanoids và là tác nhân phát triển sưng viêm mạnh mẽ nhất.

Cà phê

Alfred Spears, nhà nghiên cứu y sinh tại Bệnh viện Johns Hopkins (Mỹ) cho hay, sử dụng trên 3 cốc cà phê mỗi ngày sẽ gia tăng hàm lượng Protein phản ứng C (CRP), gây ra tình trạng đau nhức khớp nghiêm trọng đặc biệt ở người lớn tuổi.

Chất cồn

Theo Jacqueline Bromberg, bác sĩ kiêm nhà nghiên cứu y khoa tại Trung tâm Sức khỏe Memorial Sloan-Kettering thuộc Đại học Weill Cornell Medical College, New York (Mỹ), tiếp nhận quá nhiều cồn từ rượu, bia sẽ làm suy giảm chức năng hoạt động của gan.Các chất độc không được lọc sạch hoàn toàn khỏi cơ thể sẽ tích tụ tại các khớp và nhanh chóng khiến bạn gặp phải những cơn đau do sưng viêm.

Các bệnh về khớp là một phần của quá trình lão hóa. Hay gặp nhất là thoái hóa khớp. Tuy nhiên, một số dạng viêm khớp cũng như nhiều trường hợp mắc bệnh có thể được ngăn ngừa từ sớm.

Nghiên cứu của Đại học Harvard (Mỹ) cho thấy mọi người ngày nay có nguy cơ bị viêm khớp cao gấp hai lần ông bà của họ. Tuy nhiên, các nghiên cứu cũng tìm thấy nhiều bằng chứng khẳng định viêm khớp hoàn toàn có thể phòng tránh, theo Mirror.

Mọi người có thể phòng tránh và giảm rủi ro mắc bệnh viêm khớp bằng các biện pháp sau:

Giảm cân

Thừa cân là một trong những yếu tố tác động lớn nhất gây viêm khớp vì chúng gây áp lực lớn lên các khớp. Tình trạng này có thể khiến sụn khớp mau bị hư hại hơn. Do đó, những người thừa cân béo phì có nguy cơ cao mắc viêm khớp và bệnh có thể xảy đến sớm hơn.

Tập thể dục 150 phút/tuần

Đây là hoạt động có lợi nhất để giữ các xương khớp khỏe mạnh. 150 phút nghe có vẻ nhiều nhưng thực chất chỉ là 30 phút/ngày và 5 ngày trong tuần.

Nếu không có thời gian đến phòng gym, bạn có thể tranh thủ tập luyện qua các hoạt động như đi bộ, làm vườn, yoga, bơi lội hay đi xe đạp.

Kiểm soát lượng đường huyết

Các nghiên cứu mới đây cho thấy tiểu đường, căn bệnh ảnh hưởng đến khả năng điều tiết lượng đường trong cơ thể, có thể là tác nhân đáng kể làm tăng nguy cơ bị viêm khớp.

Nguyên nhân là đường huyết cao sẽ làm tăng tốc độ tích tụ các phân tử khiến cho sụn bị cứng và dễ bị tổn thương hơn nếu các khớp vận động quá nhiều. Phát hiện này giải thích vì sao khoảng 50% người bị tiểu đường cũng mắc bệnh viêm khớp, theo Mirror.

Nạp đủ vitamin D

Một số nghiên cứu phát hiện những người có hàm lượng vitamin D trong máu thấp thì nguy cơ mắc viêm khớp cũng cao hơn. Cơ thể có khả năng nạp loại dưỡng chất có lợi cho xương này khi để da tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Ngoài ra, chúng ta có thể nạp thêm vitamin D bằng các thực phẩm như cá thu, cá hồi.

Tránh các chấn thương

Tổn thương khớp xương khi còn trẻ có thể dẫn đến bệnh viêm khớp lúc tuổi già ngay tại chính vị trí lúc trước đã bị tổn thương. Một nghiên cứu ở Mỹ phát hiện những người bị thương ở khớp đầu gối khi còn nhỏ hoặc ở những năm 20 tuổi thì có nguy cơ mắc viêm khớp cao gấp ba lần người thường khi về già.
Ngoài ra, nếu bị thương khớp gối ở những năm sau 20 tuổi thì tỷ lệ mắc viêm khớp khi về già cao gấp 5 lần.

Cải thiện tư thế

Tư thế không đúng khi đi đứng, vận động thể thao… sẽ tạo áp lực nhiều hơn lên một khớp xương nào đó trong cơ thể, Tình trạng này kéo dài sẽ làm hao mòn xương và sụn. Do đó, mọi người cần thay đổi tư thế phù hợp để tránh rủi ro mắc bệnh về sau.

Hỏi: “Gần đây tôi hay có cảm giác đau nhức mình mẩy. Bà xã tôi nói tôi bị bệnh gút, kêu phải kiêng cữ này nọ. Tôi chưa có điều kiện đi khám bệnh thì có cách nào nhận biết được bệnh gút?”

Lê Hữu (lehuu_viettel@…)

Trả lời: Theo TS.BS Trần Thị Minh Hoa, phó trưởng khoa Cơ x­ương khớp bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội:

Bệnh gút (gout) thường gặp ở nam giới, tuổi trung niên (40 – 60 tuổi). Bệnh có hai giai đoạn: cấp tính và mạn tính. Gút cấp tính xuất hiện viêm khớp đột ngột (80% viêm khớp bàn ngón một bàn chân và một số vị trí khớp khác: khớp bàn cổ chân, khớp gối, khớp khuỷu tay…), thường xảy ra vào ban đêm với các triệu chứng sưng, nóng, đỏ, đau, khớp bị tổn thương.

Đau nhức mình mẩy có phải bệnh gút không? (Ảnh: Internet)

Bệnh diễn biến trong vài ngày, có thể tự hạn chế trong một tuần. Tuy nhiên, dễ tái phát nếu không chẩn đoán và điều trị kịp thời. Nếu bị cơn gút cấp tính tái phát nhiều lần, bệnh sẽ chuyển sang mạn tính với biểu hiện viêm nhiều khớp, có thể xuất hiện các hạt tophy (sự lắng đọng tinh thể urat ở vùng phần mềm cạnh khớp, vành tai…) kèm theo biểu hiện sỏi thận, suy thận… Đây là bệnh rối loạn chuyển hoá nên có thể kiểm soát được nếu điều trị theo phác đồ và thực hiện chế độ ăn kiêng theo hướng dẫn.
Theo Sài Gòn tiếp thị

Thống kê của WHO cho thấy có 0,3 – 0,5% dân số bị bệnh khớp lý về  khớp thì trong đó có 20% bị thoái hóa khớp. Ở Mỹ: 80% trên 55 tuổi bị thoái hóa khớp. Ở Pháp: Thoái hóa khớp chiếm 28% số bệnh về xương khớp. Ở Việt Nam: thoái hóa khớp chiếm 10,41% các bệnh về xương khớp.

Trước đây, căn bệnh này hầu như chỉ gặp ở người cao tuổi nhưng gần đây, rất nhiều người dưới 40 tuổi cũng bị thoái hóa khớp. Thoái hóa khớp có thể được gây ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau.

Thoái hóa khớp là bệnh của toàn bộ các thành phần cấu tạo khớp như sụn khớp, xương dưới sụn, bao hoạt tích, bao khớp.. Thường xảy ra ở các khớp chịu lực nhiều như: cột sống, gối, gót. Đây là tình trạng xảy ra do sự mất quân bình giữa sự tái tạo sụn và sự thoái hóa sụn, là một bệnh lý phức tạp diễn tiến 2 quá trình song song:

–     Một là sụn thoái hóa phá hủy dần sụn khớp phủ trên bề mặt xương cùng với thay đổi cấu trúc khớp.

–    Và hai là hiện tượng viêm những tổ chức cận khớp. Sự thoái hóa sụn khớp gây hạn chế vận động.

Hiện tượng viêm gây triệu chứng Đau – Xung huyết và giảm hoạt động khớp. Nguyên nhân thường do:

Sự lão hóa

Theo qui luật của tự nhiên, ở người trưởng thành khả năng sinh sản và tái tạo sụn giảm dần và hết hẳn. Các tế bào sụn với thời gian tích tuổi lâu dần sẽ già, khả năng tổng hợp các chất tạo nên sợi collagen và mucopolysaccharide sẽ giảm sút và rối loạn, chất lượng sụn sẽ kém dần, tính chất đàn hồi và chịu lực giảm

Yếu tố cơ giới

Là yếu tố thúc đẩy quá trình thoái hóa nhanh. Yếu tố cơ giới thể hiện ở sự tăng bất thường lực nén trên một đơn vị diện tích của mặt khớp hoặc đĩa đệm là yếu tố chủ yếu trong thoái hóa khớp thứ phát, nó gồm:

+  Các dị dạng bẩm sinh làm thay đổi diện tích tỳ nén bình thường của khớp và cột sống.

+  Các biến dạng thứ phát sau chấn thương, viêm, u, loạn sản hay làm thay đổi hình thái, tương quan của khớp và cột sống.

+  Sự tăng trọng quá tải: tăng cân quá mức do béo phì, do nghề nghiệp.

Các yếu tố khác

+  Di truyền: cơ địa già sớm.

+  Nội tiết: mãn kinh, tiêu đường, loãng xương do nội tiết, do tuốc.

+  Chuyển hóa: bệnh goutte.

Theo nguyên nhân, có thể phân biệt hai loại thoái hóa khớp:

+  Nguyên phát: nguyên nhân chính là do sự lão hóa, xuất hiện muộn, thường ở người sau 60 tuổi, nhiều vị trí, tiến triển chậm, tăng dần theo tuổi, mức độ không nặng.

+  Thứ phát: phần lớn là do nguyên nhân cơ giới, gặp ở mọi lứa tuổi (thường trẻ dưới 40 tuổi) khu trú một vài vị trí nặng và phát triển nhanh.

Các dấu hiệu của thoái hóa khớp

–      Đau ở vị trí khớp bị thoái hóa, đau tại chỗ ít khi lan (ngoại trừ ở cột sống khi có chèn ép rễ và dây thần kinh.

–      Đau âm ỉ, ở cột sống có thể có cơn đau cấp. Đau thường xuất hiện và tăng khi vận động hay thay đổi tư thế. Thường xuất hiện từng đợt kéo dài rồi giảm và hết, sau đó lại xuất hiện đợt khác sau khi vận động nhiều.

–      Đau nhiều có co cơ phản ứng.

–      Teo cơ: do ít vận động

–      Tiếng lạo xạo khi vận động

–      Tràn dịch khớp: đôi khi thấy ở khớp gối, do phản ứng xung huyết và tiết dịch ở màng hoạt dịch.

Theo Bệnh

Theo Welfling (1981) có 4 thể lâm sàng của viêm quanh khớp vai:

– Thể đau vai đơn thuần (thường do bệnh lý gân)

– Thể đau vai cấp (do lắng đọng tinh thể)

– Thể giả liệt khớp vai (do đứt các gân)

– Thể đông cứng khớp vai (do viêm dính bao hoạt dịch)

Trên thực thể lâm sàng các thể trên có thể xen lẫn với nhau.

Viêm quanh khớp vai là bệnh khá thường gặp và gây ảnh hưởng nhiều nhất đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Nguyên nhân:

Thường do chấn thương, vì chấn thương kéo dài, thoái hóa

Chẩn đoán:

Chẩn đoán thể bệnh viêm quanh khớp vai

1. Thể đau khớp vai đơn thuần

– Nguyên nhân do viêm các gân vùng khớp vai: đầu dài gân nhị đầu, các gân củ mũ cơ quay (gân cơ trên gai, dưới gai, cơ vai và cơ tròn nhỏ). Trong đó viêm gân trên gai và đầu dài gân nhì đầu hay gặp nhất.

– Triệu chứng lâm sàng:

+ Thường gặp ở người trẻ chơi thể thao, hoặc người trên 50 tuổi.

+ Có thể đau khớp vai tự nhiên, song thường do vận động khớp vai quá mức, hoặc sau những vi chấn thương liên tiếp ở khớp vai. Đau kiểu cơ học, tăng khi làm một số động tác cử động vai, có thể đau tăng về đêm. Bệnh nhân khó nằm nghiêng, khi nằm tỳ vào vai đau tăng, đôi khi đau lan xuống cánh tay, cẳng tay.

+ Khám không thấy hạn chế vận động chủ động và thụ động, không giảm cơ lực.

– Triệu chứng cận lâm sàng.

+ Hình ảnh Xquang khớp vai bình thường, đôi khi thấy hình ảnh calci hóa tại gân.

+ Siêu âm khớp vai phát hiện tổn thương gân.

2. Thể đau vai cấp

– Nguyên nhân: viêm túi thanh mạc do vi tinh thể (hydroxy-apatite), gây nên bởi sự calci hóa mũ các gân cơ quay và sự di chuyển của các calci hóa này vào túi thanh mạc dưới mỏm cùng cơ Delta.

– Triệu chứng lâm sàng:

+ Đau vai xuất hiện đột ngột với các tính chất dữ dội, đau gây mất ngủ, đau lan toàn bộ vai, lan lên cổ, lan xuống tay, đôi khi xuống tận bàn tay. Bệnh nhân mất vận động khớp vai hoàn toàn.

+ Khám khớp vai: khớp vai sưng, nóng. Có thể thấy khối sưng ở trước cánh tay tương ứng với túi thanh mạc bị viêm. Đôi khi có sốt nhẹ.

– Cận lâm sàng

+ Xquang khớp vai: thường thấy hình ảnh calci hóa

+ Siêu âm khớp vai có thể thấy hình ảnh calci hóa ở gân hoặc phát hiện có dịch trong bao thanh dịch dưới mỏm cùng vai.

3. Thể giả liệt khớp vai

– Nguyên nhân: do đứt đột ngột cấp tính bó dài gân nhị đầu hoặc đứt các gân mũ cơ quay khiến cơ delta không hoạt động được.

– Triệu chứng lâm sàng

+ Đau khớp vai dữ dội kèm theo tiếng kêu răng rắc, có thể xuất hiện đám bầm tím ở phần trước trên cánh tay sau đó vài ngày. Đau kết hợp với hạn chế vận động rõ rệt. Đau khớp vai có thể hết song không làm phục hồi khả năng vận động.

+ Khám khớp vai: bệnh nhân mất động tác nâng vai chủ động, trong khi vận động thụ động hoàn toàn bình thường, không có các dấu hiệu thần kinh. Nếu đứt bó dài gân nhị đầu khám thấy khối cơ cuộn tròn mặt trước cánh tay khi làm động tác gấp cẳng tay.

– Cận lâm sàng

+ Chụp Xquang khớp vai cản quang phát hiện đứt các gân mũ cơ quay

+ Siêu âm khớp vai phát hiện đứt gân nhị đầu hoặc gân trên gai.

4. Thể đông cứng khớp vai

– Nguyên nhân: co thắt bao khớp, bao khớp dày, dẫn đến giảm vận động khớp vai.

– Triệu chứng lâm sàng

+ Đau khớp vai kiểu cơ học, đôi khi đau về đêm. Sau vài tuần đau giảm dần nhưng vai cứng lại

+ Khám khớp vai: bệnh nhân hạn chế vận động khớp vai mọi động tác cả động tác chủ động và thụ động.

– Cận lâm sàng.

+ Xquang: chụp khớp vai với thuốc cản quang thấy khoang khớp bị thu hẹp.

+ Siêu âm khớp vai thấy hình ảnh dày bao khớp.

Chẩn đoán phân biệt

Viêm quanh khớp vai cần được chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý khác cũng có đau khớp vai và hoặc kèm theo hạn chế vận động như: đau thắt ngực, u phổi, hoại tử vô khuẩn đầu xương cánh tay, viêm mủ khớp vai, viêm khớp vai do lao, viêm khớp vai trong các bệnh khớp viêm mạn tính như: viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, viêm khớp vẩy nến …

Điều trị viêm quanh khớp vai

Nội khoa

– Thuốc giảm đau thông thường. Sử dụng thuốc theo bậc thang của Tổ chức Y tế thế giới. Chọn một trong các thuốc sau:

+ Floctafenine (Idarac), acetaminophen (paracetamon, dolodon, tylenol…)

+ Acetaminophen kết hợp với codein (effralgan – codein), acetaminophen kết hợp với tramadol (ultracet)

– Thuốc chống viêm không steroid chỉ định một trong các thuốc sau:

+ Diclofenac (voltaren…), piroxicam (felden, brexin…), meloxicam (mobic…) celecoxib (celebrex …), etoricoxib (acoxia…)

– Tiêm corticoid tại chỗ theo phương pháp tiêm mù kinh điển hoặc tiêm dưới hướng dẫn của siêu âm: áp dụng cho thể viêm khớp vai đơn thuần, thể đau vai cấp tính. Thuốc tiêm tại chỗ (vào bao gân, bao thanh dịch dưới cơ delta) thường sử dụng là các muối của corticoid như Depomedrol 40mg; Diprospan; tiêm 1 lần duy nhất; sau 3-6 tháng có thể tiêm nhắc lại nếu bệnh nhân đau trở lại. Tránh tiêm corticoid ở bệnh nhân có đứt gân bán phần do thoái hóa. Tiêm corticoid ở bệnh nhân này có thể dẫn đến hoại tử gân và gây đứt gân hoàn toàn.

– Nhóm thuốc chống thoái hóa khớp tác dụng chậm

+ Glucosamin sulfat (Viartril-S)

– Thuốc hỗ trợ: thuốc giãn cơ: mydocalm, myomal…

Vật lý trị liệu

– Giai đoạn không có sưng nóng có thể áp dụng liệu phát nhiệt: hồng ngoại, sóng ngắn, sóng siêu âm…

– Giảm đau tại chỗ bằng xoa bóp

– Tập vận động: trong giai đoạn viêm cấp có sưng đau nhiều thì phải hạn chế vận động vùng gân bị tổn thương như dùng nẹp, băng chun cố định trong thời gian ngắn, sau đó phải tập phục hồi các động tác để bảo tồn chức năng vận động của khớp vai.

Ngoại khoa

– Nội soi khớp vai: vừa để chẩn đoán chính xác tổn thương, vừa để điều trị.

– Phẫu thuật khớp vai: Áp dụng cho thể giả liệt: đặt biệt ở người trẻ tuổi có đứt các gân vùng khớp vai do chấn thương. Phẫu thuật nối gân bị đứt. Ở người lớn tuổi, đứt gân do thoái hóa, chỉ định ngoại khoa cần thận trọng

Phòng bệnh viêm quanh khớp vai

– Giáo dục bệnh nhân về các tư thế lao động sinh hoạt hàng ngày, đặc biệt những bệnh nhân chơi thể thao như tennis, phòng tránh chấn thương dù rất nhẹ nhưng nếu lặp đi lặp lại cũng gây tình trạng viêm.

– Quản lý và điều trị tốt các bệnh nội khoa phối hợp như đái tháo đường, viêm khớp dạng thấp, bệnh mạch vành, bệnh phổi, tai biến mach máu não…

Theo Bệnh

Định nghĩa

Viêm khớp nhiễm khuẩn là một nhiễm trùng đau rất dữ dội trong khớp. Vi khuẩn hoặc ít gặp hơn là nấm, có thể lây lan từ các khu vực khác trong cơ thể bị nhiễm bệnh đến khớp. Đôi khi vi khuẩn lây nhiễm chỉ ở khớp, các khu vực khác của cơ thể không vấn đề gì.

Trong viêm khớp nhiễm khuẩn, vi trùng xâm nhập vào khớp – thường là chỉ một – và gây tổn hại, gây đau nghiêm trọng, ấm và sưng. Vi khuẩn nhắm mục tiêu đầu gối là phổ biến nhất, mặc dù các khớp khác có thể bị ảnh hưởng bởi viêm khớp nhiễm khuẩn, bao gồm cả mắt cá chân, hông, cổ tay, khuỷu tay và vai.

Trẻ em và người lớn tuổi có nhiều khả năng phát triển bệnh viêm khớp tự hoại. Nếu được điều trị trong vòng một tuần sau khi các triệu chứng đầu tiên xuất hiện, hầu hết mọi người phục hồi hoàn toàn.

Các triệu chứng

Viêm khớp nhiễm khuẩn thường gây khó chịu và khó khăn khi sử dụng các khớp bị ảnh hưởng. Các dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm:

Sốt.

Đau ở khớp bị ảnh hưởng, đặc biệt là khi di chuyển khớp.

Sưng khớp bị ảnh hưởng.

Ấm khu vực của khớp bị ảnh hưởng.

Ở trẻ em, các triệu chứng bổ sung có thể bao gồm:

Ăn không ngon miệng.

Tình trạng bất ổn/

Nhịp tim nhanh.

Khó chịu.

Nếu đang dùng thuốc cho các loại viêm khớp, có thể không cảm thấy đau nghiêm trọng với viêm khớp nhiễm trùng bởi vì những thuốc này có thể che giấu nỗi đau và sốt.

Ở người lớn, các khớp tay và chân – đặc biệt là đầu gối thường bị ảnh hưởng bởi viêm khớp tự hoại.

Ở trẻ em, hầu hết khớp hông có khả năng bị ảnh hưởng. Trẻ em với bệnh viêm khớp tự hoại hông thường giữ hông của họ ở một vị trí cố định và cố gắng để tránhxoay.

Trong trường hợp hiếm hoi có thể gặp các khớp khác, chẳng hạn như cổ, lưng và đầu, có thể bị ảnh hưởng.

Khám bác sĩ nếu có các dấu hiệu và triệu chứng có thể chỉ ra viêm khớp nhiễm khuẩn, chẳng hạn như đột nhiên bị đau nặng ở khớp. Nếu đang có nguy cơ tăng nhiễm trùng và nhận thấy dấu hiệu và triệu chứng của nhiễm trùng, chẳng hạn như sốt và ớn lạnh, gặp bác sĩ ngay lập tức. Điều trị sớm có thể ngăn chặn sự lây lan của nhiễm trùng và giảm thiểu thiệt hại cho khớp bị ảnh hưởng.

Nguyên nhân

Viêm khớp nhiễm khuẩn có thể phát triển khi có nhiễm trùng ở những nơi khác trong cơ thể, chẳng hạn như nhiễm trùng đường hô hấp trên hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu, lây lan qua máu tới khớp. Ít gặp hơn là một vết thương đâm thủng, thuốc tiêm hoặc phẫu thuật gần khớp có thể cho phép vi khuẩn vào khớp.

Màng hoạt dịch khớp xương (synovium) tự bảo vệ mình khỏi bị nhiễm trùng rất kém. Khi vi khuẩn đến các màng hoạt dịch, nhập một cách dễ dàng và có thể bắt đầu phá hủy sụn. Cơ thể phản ứng với vi khuẩn bao gồm cả viêm gia tăng áp lực quanh khớp, trong khớp và giảm lưu lượng máu đến các khớp góp phần vào những thiệt hại của khớp.

Các loại vi khuẩn

Một số chủng vi khuẩn có thể gây viêm khớp nhiễm khuẩn. Các loại phổ biến nhất liên quan đến nhiễm trùng viêm khớp là Staphylococcus aureus (tụ cầu khuẩn) – một loại vi khuẩn thường được tìm thấy trên da và trong mũi.

Trong quá khứ, viêm khớp nhiễm khuẩn thường xuyên hơn gây ra bởi vi khuẩn gây bệnh lậu – bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nhưng việc sử dụng thực hành tình dục an toàn đã dẫn đến sự suy giảm bệnh lậu và các biến chứng của nó, bao gồm viêm khớp tự hoại. Tuy nhiên, ở người trẻ tuổi hoạt động tình dục, bệnh lậu là một nguyên nhân tiềm tàng của bệnh viêm khớp tự hoại.

Các nguyên nhân khác lây nhiễm của bệnh viêm khớp

Vi khuẩn chỉ là một nguyên nhân gây ra nhiễm trùng khớp. Virus cũng có thể tấn công các khớp (viêm khớp do virus), mặc dù tình trạng này thường được tự giải quyết và gây ra ít tổn thương khớp. Trong một số trường hợp hiếm gặp, nhiễm trùng khớp có thể được gây ra bởi một loại nấm (viêm khớp nấm). Một loại truyền nhiễm của bệnh viêm khớp là phản ứng viêm khớp, gây đau khớp phản ứng với một nhiễm trùng ở một phần khác của cơ thể, mặc dù các khớp đó không bị nhiễm.

Các yếu tố nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ viêm khớp nhiễm khuẩn bao gồm:

Vấn đề về khớp hiện tại. Bệnh và điều kiện ảnh hưởng đến các khớp xương – bao gồm cả các loại lupus và viêm khớp, bệnh gút, giả gút – có thể làm tăng nguy cơ viêm khớp tự hoại. Một khớp nhân tạo (chân, tay giả), phẫu thuật khớp trước đây và chấn thương khớp cũng làm tăng nguy cơ.

Dùng thuốc viêm khớp dạng thấp. Những người bị viêm khớp dạng thấp đã tăng thêm nguy cơ vì các loại thuốc họ dùng. Thuốc viêm khớp dạng thấp có thể ức chế hệ thống miễn dịch, làm cho các nhiễm trùng có thể xảy ra. Ngoài ra, chẩn đoán viêm khớp nhiễm trùng ở những người bị viêm khớp dạng thấp là khó khăn bởi vì nhiều trong số các dấu hiệu và triệu chứng tương tự.

Da mỏng. Nếu da dễ dàng phá vỡ và chữa lành kém, vi khuẩn có thể có quyền truy cập liên tục vào cơ thể. Tình trạng da như bệnh vẩy nến và eczema tăng nguy cơ nhiễm trùng viêm khớp, nhiễm vết thương trên da. Những người thường xuyên tiêm chích ma túy cũng có nguy cơ cao bị nhiễm trùng tại chỗ tiêm.

Hệ thống miễn dịch yếu. Hệ thống miễn dịch yếu có thể tạo nguy cơ cao của bệnh viêm khớp tự hoại bởi vì cơ thể không thể tự bảo vệ mình chống lại nhiễm trùng. Những người có bệnh tiểu đường, thận và gan, và những loại thuốc ức chế hệ thống miễn dịch (thuốc ức chế miễn dịch) có nguy cơ tăng các bệnh nhiễm trùng.

Có sự kết hợp của các yếu tố nguy cơ thường đặt vào nguy cơ cao hơn chỉ có một yếu tố nguy cơ.

Các biến chứng

Điều trị bằng kháng sinh kết hợp với hệ thống thoát dịch khớp thường giải quyết nhiễm trùng. Nếu điều trị chậm trễ, tuy nhiên, sự lây nhiễm có thể nhanh chóng dẫn đến thoái hóa khớp và tổn thương vĩnh viễn.

Các biến chứng của viêm khớp tự hoại thường bao gồm:

Viêm xương khớp.

Biến dạng khớp.

Trong trường hợp nghiêm trọng, các khớp có thể cần phải được phẫu thuật tái tạo. Nếu nhiễm trùng ảnh hưởng đến khớp chân, tay giả, khớp chân tay giả có thể cần phải được thay thế.

Kiểm tra và chẩn đoán

Các xét nghiệm sau đây thường giúp chẩn đoán viêm khớp nhiễm trùng:

Phân tích dịch khớp. Để khám phá chính xác những loại vi khuẩn gây ra nhiễm trùng, bác sĩ thường dùng một mẫu chất lỏng trong khớp (chất lỏng hoạt dịch) thông qua một cây kim đưa vào trong gian xung quanh khớp. Chất lỏng hoạt dịch thường trong và nhớt. Nhiễm trùng do vi khuẩn có thể làm thay đổi màu sắc, khối lượng của hoạt dịch. Phân tích chất lỏng hoạt dịch để xác định những sinh vật gây nhiễm trùng.

Xét nghiệm máu. Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm máu để xem có vi khuẩn hiện diện trong máu.

Kiểm tra hình ảnh X-quang và các xét nghiệm hình ảnh khác của khớp bị ảnh hưởng cũng có thể được chỉ định để đánh giá thiệt hại cho khớp.

Phương pháp điều trị và thuốc

Các bác sĩ dựa vào thuốc kháng sinh và thoát dịch khi điều trị viêm khớp tự hoại.

Thuốc kháng sinh, bác sĩ phải xác định vi khuẩn gây ra nhiễm trùng, và sau đó chọn kháng sinh hiệu quả nhất để nhắm mục tiêu vi khuẩn cụ thể. Kháng sinh thường được dùng thông qua tĩnh mạch ở cánh tay đầu tiên. Sau đó, trong một số trường hợp, có thể chuyển sang kháng sinh uống. Điều trị kháng sinh bao lâu phụ thuộc vào sức khỏe, loại vi khuẩn, đang bị nhiễm bệnh và mức độ nhiễm trùng. Thông thường, điều trị kéo dài khoảng 2 – 6 tuần.

Thuốc kháng sinh có nguy cơ tác dụng phụ, bao gồm buồn nôn, nôn và tiêu chảy. Phản ứng dị ứng cũng có thể xảy ra. Nói chuyện với bác sĩ về các tác dụng phụ để có thể điề chỉnh.

Thoát dịch bị nhiễm từ khớp phục vụ ba mục đích: Nó loại bỏ vi khuẩn từ khớp, làm giảm áp lực lên khớp, và cung cấp cho bác sĩ mẫu để kiểm tra vi khuẩn và các sinh vật khác. Các phương pháp phổ biến nhất của loại bỏ dịch khớp là thông qua nội soi khớp (AHR-THROS skuh-pee). Nội soi khớp, một ống với máy ảnh video ở đầu được đặt trong khớp thông qua một vết rạch nhỏ. Ống hút sau đó được đưa vào thông qua vết rạch nhỏ xung quanh khớp để hút hết dịch ổ khớp bị bị nhiễm.

Bác sĩ có thể loại bỏ chất lỏng từ khớp với một cây kim (arthrocentesis). Arthrocentesis có thể được lặp đi lặp lại, thường là hàng ngày, cho đến khi không có vi khuẩn được tìm thấy trong dịch. Khớp hông, khó khăn để truy cập, có thể cần phải phẫu thuật mở để thoát chất lỏng. Lặp lại phẫu thuật đôi khi cần thiết.

Khi nhiễm trùng được kiểm soát, bác sĩ có thể đề nghị chuyển động nhẹ nhàng để giữ chức năng chung. Chuyển động có thể giữ cho khớp không trở nên cứng và cơ yếu. Chuyển động cũng khuyến khích lưu thông máu và lưu thông máu giúp quá trình chữa bệnh của cơ thể nhanh hơn.

Lối sống và các biện pháp khắc phục hậu quả

Nếu đã được chẩn đoán viêm khớp nhiễm khuẩn, các biện pháp tự chăm sóc có thể giúp cảm thấy tốt hơn trong quá trình điều trị. Dưới đây là một số gợi ý:

Thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị.

Với sự cho phép của bác sĩ, tham gia vào các hoạt động tác động thấp.

Sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen (Advil, Motrin, những loại khác) hoặc aspirin, để giảm bớt đau khớp. Nghỉ ngơi khớp bị ảnh hưởng và áp gạc ấm cũng có thể giúp giảm đau và viêm.
Theo dieutri

Tính phổ biến của bệnh

Viêm khớp dạng thấp là một trong các bệnh khớp rất phổ biến, chiếm khoảng 1% dân số thế giới. Riêng ở Việt Nam, cứ 5 người bệnh nằm điều trị ở khoa Cơ Xương Khớp Bệnh viện Bạch Mai thì có 1 bệnh nhân mắc bệnh viêm khớp dạng thấp. Khoảng 50% bệnh nhân bị ảnh hưởng chức năng nặng nề và bị giảm tuổi thọ. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp nhất là tuổi 30 – 60. Bệnh chủ yếu gặp ở Nữ. Nữ giới mắc bệnh nhiều gấp 3 lần so với nam giới.

Nhận biết dấu hiệu bệnh

Bệnh diễn biến mạn tính với các đợt cấp tính. Biểu hiện bệnh rất đa dạng: toàn thân, tại khớp, ngoài khớp. Ngoài biểu hiện chính tại khớp, người bệnh còn có các biểu hiện toàn thân (mệt mỏi, xanh xao, sốt, gầy sút…) và tổn thương các cơ quan khác. Biểu hiện khớp: là viêm nhiều khớp, mạn tính có tính chất đối xứng, chủ yếu ở các khớp nhỏ và nhỡ.

Vị trí khớp tổn thương: chủ yếu ở các khớp nhỏ và nhỡ ở hai tay, hai chân. Ở tay thường gặp viêm các khớp từ khuỷu tay xuống bàn tay. Khớp cổ tay bị tổn thương sớm nhất (60% trường hợp). Ở chân thường bị viêm các khớp từ khớp gối xuống bàn chân.

Tính chất viêm khớp: trong các đợt tiến triển, các khớp sưng đau, nóng, ít khi đỏ. Đau liên tục kéo dài. Các khớp thường bị cứng vào buổi sáng, thường kéo dài trên 1 giờ. Đặc điểm hình thái khớp bị tổn thương: Bàn tay bệnh nhân viêm khớp dạng thấp thường biến dạng rất đặc trưng. Bàn tay giống như bị gió thổi, lệch hẳn trục về phía ngón út. Cổ tay có hình lưng lạc đà. Ngón tay hình cổ cò, ngón tay của người thợ thùa khuyết, ngón gần hình thoi, các khớp bàn ngón biến dạng, đứt gân duỗi ngón tay (thường gặp gân ngón tay 4,5), bàn chân cũng bị biến dạng: gan bàn chân tròn, ngón chân hình vuốt thú…. Các khớp bị hủy hoại như vậy sẽ khiến bệnh nhân nhanh chóng trở thành tàn phế. Giai đoạn muộn, thường tổn thương các khớp vai, háng. Có thể tổn thương cột sống cổ, gây những biến chứng về thân kinh (có thể liệt tứ chi). Tổn thương gân, cơ, dây chằng và bao khớp: các cơ cạnh khớp teo do giảm vận động. Biểu hiện nội tạng: các biểu hiện nội tạng (tim, phổi…) hiếm gặp, thường xuất hiện trong các đợt tiến triển.

Các xét nghiệm và thăm dò cần thiết: tốc độ máu lắng, protein C phản ứng; yếu tố dạng thấp; Xquang khớp bị tổn thương (đặc biệt hai bàn tay).

Biến chứng/nguy cơ: sau khi khởi bệnh 10 năm: 10 -15% bệnh nhân bị tàn phế, phải cần sự trợ giúp của người khác. Các yếu tố làm tăng tỷ lệ tử vong ở bênh nhân VKDT là bệnh lý tim mạch, nhiễm trùng, loãng xương, biến chứng sử dụng thuốc kháng viêm corticoid và chống viêm không steroid.

Nguyên nhân của bệnh

Nguyên nhân của bệnh hiện còn chưa được làm rõ. Từ lâu người ta đã nhận thấy bệnh viêm khớp dạng thấp có tính chất gia đình. Một số yếu tố môi trường như nhiễm lạnh ẩm kéo dài, sau nhiễm một số virus hay vi khuẩn phổ biến. Các yếu tố cơ địa thuận lợi: cơ thể suy yếu, mệt mỏi, chấn thương, phẫu thuật, mắc bệnh truyền nhiễm. Về mặt cơ chế bệnh sinh, bệnh được coi là môt bệnh tự miễn với sự có mặt của yếu tố dạng thấp trong huyết thanh.

Chẩn đoán bệnh

Cho đến nay cả thế giới đang sử dụng tiêu chuẩn chẩn đoán của Hội thấp khớp học Mỹ ACR 1987. Có 7 tiêu chuẩn chẩn đoán bao gồm: 1) cứng khớp buổi sáng, kéo dài trên 1 giờ; 2) Viêm khớp ít nhất 3 nhóm khớp (trong số 14 nhóm khớp: khớp ngón gần bàn tya, khớp bàn chân ngón, khớp cổ tay, khớp khuỷu, khớp gối, khớp cổ chân, khớp bàn ngón chân hai bên). 3) Viêm ít nhất 1 trong 3 khớp ở tay: khớp ngón gần, khớp bàn ngón, khớp cổ tay; 4) đối xứng; 5) Hạ thấp dưới da; 6) Tăng nồng độ yếu tố dạng trong huyết thanh; 7) Những biến đổi đặc trưng của bệnh trên Xquang; hình ảnh mất xương thành dải, bào mòn xương, khuyết xương ở bàn tay, bàn chân, hẹp khe khớp, dính khớp. Chẩn đoán xác định: khi có ≥ 4 tiêu chuẩn, từ tiêu chuẩn 1 đến tiêu chuẩn 3 kéo dài hơn 6 tuần.

Điều trị

* Chế độ dinh dưỡng, chế độ luyện tập, nghỉ ngơi: sinh hoạt đúng cách như: tránh đứng hoặc ngồi quá lâu; giữ tư thế thẳng, cân đối khi đứng, đi và ngồi; cầm nắm và cử động bàn tay, ngón tay, xoa bóp các khớp. Bệnh nhân cũng nên đi bộ hàng ngày. Xong cần nghỉ trong thời gian 5-10 phút sau mỗi giờ đi; cần ngủ đủ giấc. Người bệnh cần sử dụng các loại quần áo mềm dễ mặc, quần áo cài bằng khóa; sử dụng các loại nước uống đóng trong hộp dễ mở, cốc nhẹ, dụng cụ mở hộp dễ sử dụng; dùng thìa có cán dài và to; giày dép có quai dán… nhằm tạo điều kiện và khuyến khích người bệnh vận động và tự phục vụ.

Chăm sóc các khớp ở cánh tay, bàn tay: hướng dẫn bệnh nhân khi nâng vật cần nâng bằng cả 2 tay. Nếu bệnh nhân đau nhiều, có thể băng nẹp cổ bàn tay. Với khớp háng và /hoặc gối nên khuyên bệnh nhân nằm tư thế xấp trên giường cứng; nằm thẳng, đứng hoặc đi dạo, tránh đứng hoặc ngồi quá lâu; nên dùng can chống hỗ trợ đối với bên khớp đau. Ngoài ra, cần tránh vận động quá mức ở các khớp tổn thương, tránh các động tác có thể gây ra hoặc làm đau khớp tăng lên. Có nhiều bài tập để giảm cứng và đau khớp, chống dính khớp.

* Nguyên tắc điều trị

– Điều trị kéo dài, thậm trí duy trì suốt đời

– Phối hợp nhiều biện pháp điều trị khác nhau: dùng thuốc, không dùng thuốc, phẫu thuật, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng.

– Bệnh nhân cần phối hợp chặt chẽ với thầy thuốc, yên tâm, tin tưởng điều trị lâu dài. Tuyệt đối tuân thủ chế độ điều trị. Bảo quản tốt và luôn mang theo kết quả xét nghiệm, đơn thuốc khi đến khám bệnh.

– Phát hiện và xử trí các tai biến do thuốc corticoid, thuốc chống viêm không steroid kéo dài: tổn thương dạ dày tá tràng, đái tháo đường, loãng xương, tăng huyết áp, hội chứng Cushing do corticoid, lao và các nhiễm khuẩn khác…

* Các biện pháp điều trị viêm khớp dạng thấp:

Hiện nay điều trị nội khoa là cơ bản, kết hợp sử dụng nhiều nhóm thuốc: thuốc điều trị triệu chứng (thuốc chống viêm, giảm đau) và thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm ngay từ giai đoạn đầu của bệnh. Các thuốc chống viêm và giảm đau có thể giảm liều hoặc ngừng hẳn, trong khi các thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm thường phải duy trì suốt đời. Dùng corticosteroid tại chỗ (khi có chỉ định) là một điều trị hỗ trợ tốt, có thể sử dụng để tránh hoặc giảm bớt việc dùng corticostreroid toàn thân. Hiện nay có các thuốc điều trị sinh học như actemra, enbrel, mabthera… là các biện pháp điều trị viêm khớp dạng thấp đầy hứa hẹn. Trong trường hợp tổn thương khớp nặng nề thì có thể thay khớp giả.

Theo Bệnh

Theo Welfling (1981) có 4 thể lâm sàng của viêm quanh khớp vai:

– Thể đau vai đơn thuần (thường do bệnh lý gân)

– Thể đau vai cấp (do lắng đọng tinh thể)

– Thể giả liệt khớp vai (do đứt các gân)

– Thể đông cứng khớp vai (do viêm dính bao hoạt dịch)

Trên thực thể lâm sàng các thể trên có thể xen lẫn với nhau.

Viêm quanh khớp vai là bệnh khá thường gặp và gây ảnh hưởng nhiều nhất đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Nguyên nhân:

Thường do chấn thương, vì chấn thương kéo dài, thoái hóa

Chẩn đoán:

Chẩn đoán thể bệnh viêm quanh khớp vai

1. Thể đau khớp vai đơn thuần

– Nguyên nhân do viêm các gân vùng khớp vai: đầu dài gân nhị đầu, các gân củ mũ cơ quay (gân cơ trên gai, dưới gai, cơ vai và cơ tròn nhỏ). Trong đó viêm gân trên gai và đầu dài gân nhì đầu hay gặp nhất.

– Triệu chứng lâm sàng:

+ Thường gặp ở người trẻ chơi thể thao, hoặc người trên 50 tuổi.

+ Có thể đau khớp vai tự nhiên, song thường do vận động khớp vai quá mức, hoặc sau những vi chấn thương liên tiếp ở khớp vai. Đau kiểu cơ học, tăng khi làm một số động tác cử động vai, có thể đau tăng về đêm. Bệnh nhân khó nằm nghiêng, khi nằm tỳ vào vai đau tăng, đôi khi đau lan xuống cánh tay, cẳng tay.

+ Khám không thấy hạn chế vận động chủ động và thụ động, không giảm cơ lực.

– Triệu chứng cận lâm sàng.

+ Hình ảnh Xquang khớp vai bình thường, đôi khi thấy hình ảnh calci hóa tại gân.

+ Siêu âm khớp vai phát hiện tổn thương gân.

2. Thể đau vai cấp

– Nguyên nhân: viêm túi thanh mạc do vi tinh thể (hydroxy-apatite), gây nên bởi sự calci hóa mũ các gân cơ quay và sự di chuyển của các calci hóa này vào túi thanh mạc dưới mỏm cùng cơ Delta.

– Triệu chứng lâm sàng:

+ Đau vai xuất hiện đột ngột với các tính chất dữ dội, đau gây mất ngủ, đau lan toàn bộ vai, lan lên cổ, lan xuống tay, đôi khi xuống tận bàn tay. Bệnh nhân mất vận động khớp vai hoàn toàn.

+ Khám khớp vai: khớp vai sưng, nóng. Có thể thấy khối sưng ở trước cánh tay tương ứng với túi thanh mạc bị viêm. Đôi khi có sốt nhẹ.

– Cận lâm sàng

+ Xquang khớp vai: thường thấy hình ảnh calci hóa

+ Siêu âm khớp vai có thể thấy hình ảnh calci hóa ở gân hoặc phát hiện có dịch trong bao thanh dịch dưới mỏm cùng vai.

3. Thể giả liệt khớp vai

– Nguyên nhân: do đứt đột ngột cấp tính bó dài gân nhị đầu hoặc đứt các gân mũ cơ quay khiến cơ delta không hoạt động được.

– Triệu chứng lâm sàng

+ Đau khớp vai dữ dội kèm theo tiếng kêu răng rắc, có thể xuất hiện đám bầm tím ở phần trước trên cánh tay sau đó vài ngày. Đau kết hợp với hạn chế vận động rõ rệt. Đau khớp vai có thể hết song không làm phục hồi khả năng vận động.

+ Khám khớp vai: bệnh nhân mất động tác nâng vai chủ động, trong khi vận động thụ động hoàn toàn bình thường, không có các dấu hiệu thần kinh. Nếu đứt bó dài gân nhị đầu khám thấy khối cơ cuộn tròn mặt trước cánh tay khi làm động tác gấp cẳng tay.

– Cận lâm sàng

+ Chụp Xquang khớp vai cản quang phát hiện đứt các gân mũ cơ quay

+ Siêu âm khớp vai phát hiện đứt gân nhị đầu hoặc gân trên gai.

4. Thể đông cứng khớp vai

– Nguyên nhân: co thắt bao khớp, bao khớp dày, dẫn đến giảm vận động khớp vai.

– Triệu chứng lâm sàng

+ Đau khớp vai kiểu cơ học, đôi khi đau về đêm. Sau vài tuần đau giảm dần nhưng vai cứng lại

+ Khám khớp vai: bệnh nhân hạn chế vận động khớp vai mọi động tác cả động tác chủ động và thụ động.

– Cận lâm sàng.

+ Xquang: chụp khớp vai với thuốc cản quang thấy khoang khớp bị thu hẹp.

+ Siêu âm khớp vai thấy hình ảnh dày bao khớp.

Chẩn đoán phân biệt

Viêm quanh khớp vai cần được chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý khác cũng có đau khớp vai và hoặc kèm theo hạn chế vận động như: đau thắt ngực, u phổi, hoại tử vô khuẩn đầu xương cánh tay, viêm mủ khớp vai, viêm khớp vai do lao, viêm khớp vai trong các bệnh khớp viêm mạn tính như: viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, viêm khớp vẩy nến …

Điều trị viêm quanh khớp vai

Nội khoa

– Thuốc giảm đau thông thường. Sử dụng thuốc theo bậc thang của Tổ chức Y tế thế giới. Chọn một trong các thuốc sau:

+ Floctafenine (Idarac), acetaminophen (paracetamon, dolodon, tylenol…)

+ Acetaminophen kết hợp với codein (effralgan – codein), acetaminophen kết hợp với tramadol (ultracet)

– Thuốc chống viêm không steroid chỉ định một trong các thuốc sau:

+ Diclofenac (voltaren…), piroxicam (felden, brexin…), meloxicam (mobic…) celecoxib (celebrex …), etoricoxib (acoxia…)

– Tiêm corticoid tại chỗ theo phương pháp tiêm mù kinh điển hoặc tiêm dưới hướng dẫn của siêu âm: áp dụng cho thể viêm khớp vai đơn thuần, thể đau vai cấp tính. Thuốc tiêm tại chỗ (vào bao gân, bao thanh dịch dưới cơ delta) thường sử dụng là các muối của corticoid như Depomedrol 40mg; Diprospan; tiêm 1 lần duy nhất; sau 3-6 tháng có thể tiêm nhắc lại nếu bệnh nhân đau trở lại. Tránh tiêm corticoid ở bệnh nhân có đứt gân bán phần do thoái hóa. Tiêm corticoid ở bệnh nhân này có thể dẫn đến hoại tử gân và gây đứt gân hoàn toàn.

– Nhóm thuốc chống thoái hóa khớp tác dụng chậm

+ Glucosamin sulfat (Viartril-S)

– Thuốc hỗ trợ: thuốc giãn cơ: mydocalm, myomal…

Vật lý trị liệu

– Giai đoạn không có sưng nóng có thể áp dụng liệu phát nhiệt: hồng ngoại, sóng ngắn, sóng siêu âm…

– Giảm đau tại chỗ bằng xoa bóp

– Tập vận động: trong giai đoạn viêm cấp có sưng đau nhiều thì phải hạn chế vận động vùng gân bị tổn thương như dùng nẹp, băng chun cố định trong thời gian ngắn, sau đó phải tập phục hồi các động tác để bảo tồn chức năng vận động của khớp vai.

Ngoại khoa

– Nội soi khớp vai: vừa để chẩn đoán chính xác tổn thương, vừa để điều trị.

– Phẫu thuật khớp vai: Áp dụng cho thể giả liệt: đặt biệt ở người trẻ tuổi có đứt các gân vùng khớp vai do chấn thương. Phẫu thuật nối gân bị đứt. Ở người lớn tuổi, đứt gân do thoái hóa, chỉ định ngoại khoa cần thận trọng

Phòng bệnh viêm quanh khớp vai

– Giáo dục bệnh nhân về các tư thế lao động sinh hoạt hàng ngày, đặc biệt những bệnh nhân chơi thể thao như tennis, phòng tránh chấn thương dù rất nhẹ nhưng nếu lặp đi lặp lại cũng gây tình trạng viêm.

– Quản lý và điều trị tốt các bệnh nội khoa phối hợp như đái tháo đường, viêm khớp dạng thấp, bệnh mạch vành, bệnh phổi, tai biến mach máu não…

Theo Bệnh