Theo thống kê của Bộ Y Tế đến năm 2017, Việt Nam có khoảng 15% dân số mắc các bệnh rối loạn tâm thần, trong đó tỷ lệ trầm cảm chiếm 25%. Điều đáng nói là nhiều người vẫn còn mơ hồ về căn bệnh này, khi phát hiện thì bệnh đã nặng, khiến việc điều trị gặp rất nhiều khó khăn.

Theo Tiến sĩ Ngô Tích Linh, Chủ nhiệm Bộ môn Tâm thần, Đại học Y Dược TP.HCM, “Con số bệnh nhân trầm cảm đến khám bệnh ngày càng đông. Chúng ta có thể nhận thấy rằng khi chất lượng sống và ý thức của người dân được nâng cao thì người ta càng ngày càng quan tâm đến vấn đề này nhiều hơn. Ngày xưa, người đi gặp bác sĩ tâm thần thường là những bệnh nhân loạn thần, nhưng giờ chỉ cần mất ngủ là người ta đến gặp ngay bác sĩ. Cũng nhờ vậy mà nhiều trường hợp trầm cảm, lo âu được phát hiện. Tại những thành phố lớn, con số bệnh trầm cảm, lo âu chiếm tỉ lệ rất lớn so với những nơi khác.”

Trầm cảm – căn bệnh đáng báo động của xã hội hiện đại – 1

Tiến sĩ, Bác sĩ Ngô Tích Linh.

Dấu hiệu nhận diện bệnh nhân đang bị trầm cảm

Theo Hiệp hội tâm thần Mỹ, có 9 triệu chứng theo mức độ mà ta có thể đánh giá bệnh nhân đang bị trầm cảm nặng hay nhẹ là:

– Thứ nhất, ít quan tâm hứng thú.

– Thứ hai, cảm thấy thất vọng.

– Thứ ba là mất ngủ hoặc ngủ nhiều.

– Thứ tư là kiệt sức.

– Thứ năm là chán nản.

– Thứ sáu, cảm thấy bản thân thất bại, vô dụng.

– Thứ bảy là cảm thấy khó tập trung cào công việc.

– Thứ tám là di chuyển chậm chạp hoặc nói chậm.

– Thứ chín, có ý niệm về cái chết.

Hai triệu chứng đầu buộc phải có. Và nếu bệnh nhân có 5-9 triệu chứng kéo dài trên 2 tuần, ảnh hưởng chức năng của người bệnh hoặc đôi khi cần nhập viện thì tức là đã mắc trầm cảm.

Bên cạnh những triệu chứng về khí sắc, bệnh nhân còn có những triệu chứng ở cơ thể như tim hồi hộp, khó thở, mạch nhanh… làm người bệnh và cả thầy thuốc cũng mất cảnh giác.

Từ các triệu chứng này, người ta xây dựng bảng câu hỏi PHQ9 để bệnh nhân tự trả lời và xác định mức độ bệnh. Tuy nhiên, bảng hỏi này chỉ mang ý nghĩa tầm soát là chính chứ chẩn đoán điều trị không phải là mục đích chính.

Nguyên nhân làm gia tăng bệnh trầm cảm

Về nguyên nhân, theo định nghĩa trầm cảm là một chứng rối loạn tâm trạng do nội sinh. Những yếu tố bên ngoài chỉ là điều kiện thuận lợi để bộc phát bệnh, không phải nguyên nhân chính. Do đó, nhiều bệnh nhân đến khám chỉ vì nghi ngờ chứ họ không biết mình đang bị trầm cảm.

Ở các nước phương Tây, người ta nhận thấy có mối lương quan giữa thời tiết và trầm cảm. Cụ thể, trong những tháng mùa thu và mùa đông, lượng ánh sáng ít lại, nồng độ melatonin giảm là yếu tố có thể khiến trầm cảm gia tăng. Còn về nhiệt độ, các nhà chuyên môn vẫn chưa thấy có nghiên cứu nào khẳng định liên quan đến trầm cảm.

Ngoài ra với những gia đình có nhiều mâu thuẫn, đây cũng là yếu tố thuận lợi khiến tỉ lệ bùng phát trầm cảm cao hơn. Thực tế, nhiều người cho rằng yếu tố sang chấn tâm lý là yếu tố chính gây ra trầm cảm. Do đó, họ thường chỉ tập trung vào vấn đề cải thiện tâm lý cho bệnh nhân mà không đưa đi điều trị, dẫn đến khi đến viện đã chậm trễ, bệnh nặng. Điều nguy hiểm nhất là việc người nhà không phát hiện được ý niệm tự sát trong đầu bệnh nhân trầm cảm, dễ để xảy ra những hậu quả đáng tiếc.

Biện pháp giúp phòng chống bệnh trầm cảm

Trầm cảm là vấn đề nội sinh, nên gần như không có phương pháp phòng chống cụ thể. Khi gia đình phát hiện bệnh nhân có những dấu hiệu nằm trong 9 triệu chứng như đã nói ở trên như mất ngủ, ăn không ngon… nên đi khám để phát hiện phù hợp.

Một trong những yếu tố quan trọng của trầm cảm là kiểm soát suy nghĩ tự động (Automatic Thinkking). Nếu bạn không có việc làm thì sẽ có nhiều thời gian rảnh, dễ dẫn đến những suy nghĩ tiêu cực và không kiểm soát được nó. Nếu chúng ta đặt ra một chế độ sinh hoạt hợp lý, cân bằng trong công việc, hoạt động và có những góc nhìn, suy nghĩ cởi mở, tích cực hơn thì ít nhiều sẽ giúp giảm yếu tố thuận lợi bùng phát trầm cảm. Bên cạnh đó, yếu tố nâng đỡ của gia đình cũng góp phần không nhỏ trong việc cải thiện suy nghĩ.

Các nhà nghiên cứu đã tìm ra mối liên hệ 2 chiều giữa bệnh đái tháo đường và trầm cảm. Những người bị trầm cảm có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường cao hơn và ngược lại, bệnh đái tháo đường có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm.

Bệnh đái tháo đường làm tăng nguy cơ trầm cảm

Đái tháo đường làm thay đổi cuộc sống của người bệnh. Người bệnh sẽ phải bắt đầu theo dõi mức đường huyết, uống thuốc, kiểm soát chế độ ăn uống, tập thể dục và có thể cần phải dùng insulin. Tất cả những điều này có thể làm tăng nguy cơ phát triển hội chứng rối loạn lo âu hoặc trầm cảm. Khi biết tin mình bị bệnh đái tháo đường, người bệnh sẽ có thể cảm thấy tức giận, không tin vào sự thật, sợ hãi… cuối cùng dẫn đến trầm cảm.

Tức giận

Đây là phản ứng thông thường và hoàn toàn tự nhiên khi bạn biết tin mình mắc bệnh đái tháo đường. Khi được chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường, người bệnh sẽ bắt đầu tự hỏi tại sao căn bệnh này lại ảnh hưởng đến họ trong khi bạn bè hoặc họ hàng của mình lại không mắc bệnh? Cảm giác tức giận có thể dẫn đến việc người bệnh bỏ bê quản lý hoặc điều trị bệnh đái tháo đường.

Không tin vào sự thật

Đây là một cảm xúc phổ biến sau khi người bệnh được chẩn đoán mắc đái tháo đường. Phần lớn người bệnh sẽ không tin rằng mình đã mắc phải căn bệnh này. Họ tìm đến những bác sỹ, bệnh viện khác để chẩn đoán lại xem liệu mình có thật sự mắc phải căn bệnh này hay không.

Sợ hãi

Sợ hãi là một phản ứng thông thường sau khi được chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường. Bệnh đái tháo đường là một tình trạng nghiêm trọng, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và đòi hỏi phải được theo dõi thường xuyên. Điều này khiến người bệnh cảm thấy sợ hãi khi nghĩ tới.

Trầm cảm

Nếu những cảm xúc nêu trên không được kiểm soát kịp thời thì dần dần người bệnh đái tháo đường sẽ bị trầm cảm. Do đó, chăm sóc sức khỏe tinh thần là một trong những vấn đề đầu tiên mà người bệnh cần làm sau khi được chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường. Hãy nói chuyện với các bác sỹ để được tư vấn về giải pháp điều trị các vấn đề này cũng như cách điều trị bệnh đái tháo đường hợp lý nhất.

Bệnh trầm cảm là sự kết hợp của việc suy giảm cả về thể chất và tinh thần. Các triệu chứng trầm cảm là buồn rũ rượi, mệt mỏi, ngủ quá nhiều hoặc quá ít, chán nản…

Bệnh trầm cảm là căn bệnh ngày càng trở nên phổ biến trong xã hội hiện nay. Bệnh thường “ghé thăm” những người sang chấn tinh thần”, vừa trải qua những cú “sốc” như mất người thân, áp lực công việc, khó khăn quá lớn, gãy đổ sự nghiệp, bất hòa kéo dài; học sinh, sinh viên quá nhiều bài vở, hẫng hụt, xuống sức học rồi đuối dần; và người lớn tuổi.

Trầm cảm cũng rất thường gặp ở người đã qua một thời gian hưng cảm: quá tự tin, không cần ngủ, nói nhanh, bốc đồng “tài ba dỏm” (bệnh nhân loạn khí sắc lưỡng cực); người bệnh tâm thần phân liệt; và phụ nữ ngay sau sinh con, theo báo VnExpress.

Ít người biết rằng các loại thực phẩm ăn uống hàng ngày ảnh hưởng rất lớn tới tâm trạng. Nếu không bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết như chất khoáng, vitamin và acid amin, cơ thể rất dễ bị bệnh trầm cảm tấn công.

Bệnh trầm cảm có thể “tấn công” bất kỳ ai, ở mọi lứa tuổi

Rau xanh

Các loại rau xanh nhiều lá cung cấp các vitamin, khoáng chất và những dưỡng chất thực vật giúp tăng cường sức khỏe. Đặc biệt, các loại rau lá xanh sẫm có chứa axit folic, một dưỡng chất quan trọng giúp phòng ngừa trầm cảm và các vấn đề tâm thần khác.

Cam quýt

Ngoài khả năng cải thiện tâm trạng, cam và các trái cây họ cam quýt khác chứa nhiều vitamin C có tác dụng giải tỏa căng thẳng. Ngoài ra axit folic và vitamin B có trong những loại quả này giúp thoát khỏi trạng thái buồn chán.

Cá

Cá có chứa các axit béo omega-3, rất tốt cho cơ thể. Cá không chỉ cung cấp các chất dinh dưỡng cực tốt cho não bộ và tim mạch, mà còn giúp chống lại trầm cảm. Trong đó, cá hồi, cá ngừ, cá thu… là những loại cá có chứa nhiều omega-3 nhất. Loại chất béo này còn làm đẹp da, rất phù hợp với các bà mẹ trẻ bị trầm cảm sau sinh.

Ngũ cốc

Ngũ cốc nguyên cám, chẳng hạn như mầm lúa mì, bánh mì và ngũ cốc nguyên hạt, không chỉ là nguồn cung cấp các carbohydrate phức hợp, giúp ổn định lượng đường huyết và tăng cường năng lượng, mà còn có hàm lượng vitamin B cao, một dưỡng chất quan trọng hỗ trợ cảm xúc. Bằng cách lựa chọn ngũ cốc nguyên cám, tâm trạng vừa được cải thiện mà không phải thay đổi chế độ ăn.

Sô cô la đen

Lượng calo có trong sô cô la đen rất cao, tuy nhiên, chỉ cần một chút xíu sô cô la thôi cũng các tác dụng rất tốt đối với tâm trạng. Sô cô la đen kích thích sản sinh ra serotonin, rất tốt cho các hormone trong cơ thể, giúp chống lại trầm cảm, theo báo VnMedia.

Trà xanh

Trà xanh được khuyến cáo nên sử dụng hàng ngày, bởi nó là một nguồn rất giàu chất chống oxy hóa, giúp loại bỏ các chất độc hại ra khỏi cơ thể. Bên cạnh đó, trà xanh cũng chứa một loại axit amin có tên là theanine, có đặc tính chống trầm cảm cao. Theanine giúp đầu óc tỉnh táo, thoát khỏi căng thẳng mà không có bất kỳ tác dụng phụ nào khác.

Trầm cảm là một căn bệnh làm suy nhược thể chất và tinh thần, làm mất đi năng lượng, sự tập trung và niềm vui của mỗi người.

Những người mắc bệnh trầm cảm không tìm thấy bất kỳ niềm đam mê nào đối với công việc, thậm chí là mất đi niềm tin vào cuộc sống. Dưới đây là một số thói quen dẫn đến trầm cảm mà bạn cần tránh:

Ảnh minh họa.

Lười tập thể dục

Tập thể dục có ảnh hưởng rất lớn đối với thể chất và tinh thần của bạn. Khi ở trong nhà cả ngày và không tham gia vào bất kỳ hoạt động thể chất nào dễ khiến cho bạn trở nên lười biếng hoặc ăn quá nhiều. Lười biếng và tăng cân có khả năng là dấu hiệu cho thấy bạn đang rơi vào trạng thái trầm cảm. Do đó, bạn nên dành 40 phút mỗi ngày để tập thể dục. Khi tập thể dục, não sẽ sản sinh ra một lượng serotonin và dopamine, những chất thúc đẩy cảm xúc tốt cho trí não khiến bạn sẽ cảm thấy sảng khoái và năng động hơn.

Chế độ ăn uống không hợp lý

Chế độ ăn uống hợp lý luôn đóng vai trò quan trọng trong việc phòng chống bệnh trầm cảm. Những thực phẩm có chứa chất béo Omega-3 được gọi là “thực phẩm não” vì nó là chất dinh dưỡng cần thiết số 1 cho giúp trí não khỏe mạnh. Nếu thiếu đi Omega-3, não dễ tổn thương, và trầm cảm chính là dấu hiệu đầu tiên. Cơ thể của chúng ta không thể tự sản xuất ra Omega-3, do đó chúng ta cần nhận được đủ lượng Omege-3 trong khẩu phần ăn hàng ngày. Bạn nên ăn nhiều cá và hải sản, chúng là nguồn cung cấp Omega-3 tốt nhất giúp bạn chống lại bệnh trầm cảm.

Ngủ ít

Các chuyên gia y tế khuyến cáo bạn nên ngủ ít nhất 7-8 tiếng mỗi đêm. Nếu bạn ngủ đủ giấc thì tinh thần sẽ luôn được thoải mái và tỉnh táo. Khi thiếu ngủ, bạn sẽ rất dễ bị kích động và đôi khi còn mắc chứng hoang tưởng, một yếu tố gây bệnh trầm cảm. Bên cạnh đó, việc ngủ ít sẽ khiến bạn mệt mỏi, làm việc thiếu hiệu quả, bạn sẽ rất dễ “stress”.

Cô lập bản thân

Khi chán nản, bạn thường hay tách bản thân mình ra khỏi bạn bè và gia đình. Thói quen “tự kỷ” này tạo cơ hội cho trầm cảm “tấn công” bạn nhanh hơn. Theo các nhà nghiên cứu, những người thích giao tiếp với mọi người xung quanh ít có nguy cơ bị trầm cảm nhất. Những mối quan hệ với bạn bè, người thân trong gia đình thúc đẩy sự trao đổi chất trong não được tốt hơn, từ đó làm giảm mức độ căng thẳng một cách tối đa. Nếu không có những mối quan hệ với mọi người xung quanh, khả năng trí tuệ của bạn sẽ bị phá vỡ và bạn không thể đối phó với những áp lực khác nhau trong cuộc sống.

Suy nghĩ tiêu cực

Suy nghĩ tiêu cực là một trong những nguyên nhân chính của bệnh trầm cảm. Nếu bạn không ngừng suy nghĩ về các mối đe dọa, những lời từ chối, sự mất mát hay thất bại thì chắc chắn bạn sẽ bị trầm cảm. Có nhiều việc xảy ra xung quanh nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn, vì vậy không cần phải “bám víu” những suy nghĩ của bạn vào chúng. Suy nghĩ về những chuyện bạn không thể thay đổi được không chỉ dẫn tới bệnh trầm cảm, mà còn có thể sẽ khiến bạn “phát điên” lên. Điều quan trọng là bạn phải luôn cố gắng nghĩ về những điều tích cực hơn, thay vì mãi “gặm nhấm” những chuyện đã qua.

Theo SKDS

Trầm cảm đang trở thành mối lo của toàn nhân loại. Trong thế giới của sự bùng nổ công nghệ thông tin căn bệnh này càng trở nên trầm trọng và số người mắc phải đang ngày càng gia tăng.

1. Suy nghĩ bi quan trước mọi vấn đề

Những người mắc trầm cảm thường nhìn mọi vấn đề với xu hướng tiêu cực. Họ thấy mọi con đường để đến được đích đều bế tắc, không có lối thoát. Vơi những người còn trong giai đoạn “bệnh nhẹ” nếu có được sự sẻ chia, giúp sức của những người thân quen, họ có thể vượt qua giai đoạn này trong một thời gian ngắn.

2. Thường xuyên rơi vào trạng thái buồn bã, lo âu, ảm đạm

Nét mặt của người trầm cảm luôn thể hiện sự buồn rầu, chán nản, cảm thấy cô độc, lẻ loi.

3. Ngại tiếp xúc với người xung quanh

Người trầm cảm sống khép mình, không mấy giao lưu cùng hàng xóm, người xung quanh. Bản thân họ cũng khiến cho người khác thấy có sự xa cách, khó gần. Hàng rào tự tạo này ở người trầm cảm cũng chính là nguyên nhân khiến những người xung quanh không muốn bắt chuyện với họ. Bạn vẫn thích nói chuyện với người vui vẻ hơn là tiếp xúc với người ủ rũ, khiến cho mình cảm thấy chán nản theo, đúng không nào?

4. Mệt mỏi, chậm chạp, đầu óc khó tập trung

Do dự không “quyết” được, không đối phó được với những tình huống, cho dù đó là những điều bình thường nhất trong cuộc sống. Mọi phản xạ của họ trở nên kém nhạy bén, thậm chí phải một thời gian lâu họ mới nhận ra rằng mình đang ở trong tình huống gì.

Căn bệnh trầm cảm tấn công bất kỳ ai, đặc biệt đánh vào nữ giới nhiều hơn nam giới.

5. Mất hứng thú trong cuộc sống, tình yêu

Đi đứng chậm, cảm giác nặng nề, mệt mỏi, như không còn sức khỏe làm việc, làm nhẹ cũng mau mệt, không thích gần gũi mọi người. Tình cảm vợ chồng cũng có thể bị ảnh hưởng bởi họ không thích cả làm “chuyện ấy“.

6. Ngủ ít hoặc nhiều hơn bình thường

Mắc phải bệnh trầm cảm khiến cho người bệnh cảm thấy đi ngủ cũng chẳng muốn mặc dù cơ thể và đầu óc đang “rã rời”. Những trường hợp khác lại cảm thấy chưa bao giờ thèm ngủ đến như vậy.

7. Ăn ít hoặc nhiều hơn bình thường

Đây là dấu hiệu trầm cảm rõ ràng nhất. Người mắc trầm cảm tự nhiên cảm thấy thèm ăn một các điên cuồng, cho dù mới ăn cách đây 15 phút. Ngược lại, cũng có người bệnh cảm thấy hờ hững với món ăn, cho dù trước đó nó chính là món mà họ vô cùng yêu thích.

8. Đau nhức ở một số vùng trên cơ thể

Người trầm cảm hay than nhức đầu, mỏi cổ, mỏi gáy. Thỉnh thoảng xuất hiện triệu chứng hồi hộp ép ngực, xoa bóp tay chân vì nhức mỏi, uống thuốc cũng không hết.

Theo nghiên cứu mới về mối quan hệ giữa ngồi, tần suất hoạt động và trầm cảm vừa được công bố, giảm thời gian ngồi giúp các triệu chứng trầm cảm giảm.

9. Cảm giác lo lắng vô cớ

Ám ảnh bệnh tật vô lý, có từng cơn sợ sệt nhưng lại dễ giận.

10. Nghĩ đến điều tiêu cực

Tự nghĩ chán đời như có lỗi với người thân và gia đình, thua người ta, không bằng người ta, trở nên vô dụng, không đáng sống, nghĩ và đôi khi tìm cách chết. Nếu thấy những dấu hiệu này thường xuyên và kéo dài bạn nên đến tìm bác sĩ. Tuy nhiên, trên thực tế có rất nhiều người bệnh trầm cảm còn cố gắng giấu giếm cảm xúc, vì thế nếu thấy người thân có dấu hiệu khác thường, bạn nên khuyên họ đi khám bác sĩ để điều trị bệnh kịp thời.

Bạn nên cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi để trầm cảm không có cơ hội ghé thăm bạn nhé!

Những lý do dẫn tới trầm cảm bao gồm:

Sinh học

Các nhà nghiên cứu vẫn còn phải tìm hiểu rất nhiều để tìm ra nguyên nhân thực sự gây ra trầm cảm. Nhưng một số chuyên gia cho rằng trầm cảm thường là kết quả của sự mất cân bằng các chất hóa học trong não bộ.

Các chất hóa học này được gọi là chất truyền dẫn thần kinh. Thuốc chống trầm cảm hoạt động bằng cách tác động tới nồng độ các chất này – đưa chúng trở về trạng thái cân bằng.

Nó cũng có thể liên quan với dị ứng. Nếu trầm cảm xuất hiện ở 1 số thành viên trong gia đình thì bạn cũng thuộc nhóm có nguy cơ cao.

Mang một bệnh mãn tính cũng có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm. Ví dụ nếu từng bị nhồi máu cơ tim, bạn có nguy cơ 65% bị trầm cảm. Các bệnh như ung thư, bệnh tim, bệnh tuyến giáp và nhiều bệnh khác có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm.

Giới tính cũng liên quan với bệnh. Phụ nữ có nguy cơ cao gấp 2 lần nam giới. Nguyên nhân là do sự thay đổi hormone trong cơ thể của phụ nữ diễn ra liên tục.

Tâm lý

Các nghiên cứu cho thấy những người có có tính cách bi quan, tự ti dễ bị trầm cảm. Điều này không có nghĩa rằng tình trạng tốt hơn sẽ giải quyết được vấn đề trầm cảm.

Các tình huống gây stress

Nhiều người bị trầm cảm trong những giai đoạn khó khăn. Mất người thân hay một người bạn gần gũi, biết mình mắc 1 bệnh nặng, vừa ly di hay một chấn thương tâm lý nào đó có thể dẫn tới trầm cảm.

Thuốc và các chất khác

Nhiều loại thuốc kê đơn có thể gây ra các biểu hiện trầm cảm. Rượu hay các chất gây nghiện khác là nguyên nhân gây trầm cảm phổ biến hoặc làm cho bệnh trầm trọng thêm.

Nhiều người hiểu được tại sao mình bị trầm cảm. Số khác thì không. Điều quan trọng cần nhớ rằng: Trầm cảm không phải lỗi của bạn. Nó không phải là do tính cách của bạn. Đây là một chứng bệnh có thể ảnh hưởng tới bất kỳ ai.

Theo dân trí