Thủy đậu (trái rạ) là một căn bệnh truyền nhiễm do virus Varicella Zoster gây ra. Virus thủy đậu chủ yếu lây qua đường hô hấp hoặc qua đường tiếp xúc da nên nếu có người phát bệnh thì bệnh thường bùng phát thành dịch rất mạnh và nhanh
Triệu chứng nhận biết bệnh
– Ngày đầu tiên khi mới phát bệnh sẽ xuất hiện sốt cao (39 – 40oC), chán ăn kèm nhức mỏi.

– Trong vòng 12 – 24 giờ sau thì các nốt ban bắt đầu nổi trên da đầu, gáy, ngực, lưng, bụng và tứ chi.

– Sau vài ngày thì các nốt ban bắt đầu chuyển thành nốt mụn nước khắp thân người thậm chí mọc cả trong họng, miệng, đường tiêu hóa. Các nốt mụn này dần dần có dịch mủ và gây ngứa.

– Trong trường hợp bệnh nhẹ thì khoảng 1 – 2 tuần, các mụn nước sẽ khô và tự khỏi hoàn toàn. Thế nhưng, có nhiều trường hợp bệnh chuyển biến nặng để lại nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.

Các biến chứng có thể gặp khi mắc thủy đậu
Nhiễm trùng và để sẹo

Biến chứng thường gặp nhất ở bệnh thủy đậu là nhiễm trùng da. Các nốt thủy đậu thường gây ngứa khiến người bệnh không kiềm chế được và gãi liên tục nên gây nhiễm trùng, mưng mủ và vỡ ra lây lan sang các vùng da khác. Trong trường hợp này, bệnh có thể để lại sẹo nặng cho da. Thậm chí nặng hơn có thể dẫn đến viêm mô tế bào và nhiễm trùng máu nguy hiểm.

Viêm phổi

Biến chứng viêm phổi thường ít khi xảy ra, nhưng nếu đã xảy ra thì rất nguy hiểm. Biến chứng này thường xảy ra vào ngày thứ 3 – 5 của quá trình bệnh với các biểu hiện như sốt cao, khó thở, thở gấp, đau tức ngực, ho ra máu… nặng nhất là người bệnh có thể tử vong.

Viêm não

Viêm não do thủy đậu cũng không là trường hợp hiếm. Biến chứng này thường kèm theo các cơn co giật, hôn mê có thể để lại di chứng thần kinh lâu dài như chậm phát triển, động kinh, bị điếc… nặng hơn là sống đời thực vật hoặc tử vong.

Bệnh zona

Bệnh thủy đậu một khi diễn biến nặng, cho dù đã khỏi thì siêu vi thủy đậu vần còn tồn tại ngầm trong cơ thể và gây ra bệnh zona hay dân gian còn gọi là bệnh dời leo. Căn bệnh này không chỉ khiến bạn vật vả vì đau nhức, sốt li bì mà còn nổi nhiều mụn nước gây lở loét và để sẹo mất thẩm mỹ.

Biến chứng đối với phụ nữ mang thai

Phụ nữ mang thai nếu bị thủy đậu rất dễ dẫn đến sẩy thai hoặc trẻ sinh ra bị dị tật bẩm sinh như đầu nhỏ, tay chân ngắn, bại não, sẹo bẩm sinh…

Phòng bệnh thủy đậu thế nào?
Thủy đậu là bệnh rất dễ lây lan, do đó tốt nhất là bạn nên chủ động phòng ngừa để bệnh không có cơ hội tấn công. Nếu trong gia đình có người bệnh thì bạn cần phải chủ động cách ly bằng cách hạn chế tiếp xúc da, đeo khẩu trang khi nói chuyện, sau khi tiếp xúc thì nên vệ sinh tay chân sạch sẽ, không sử dụng chung đồ cá nhân, không giặt quần áo chung với người bệnh…

Ngoài ra, cách phòng bệnh thủy đậu hiệu quả nhất hiện nay là bạn nên đến các trung tâm y tế để được tư vấn và tiêm ngừa vacxin thủy đậu. Đây là cách phòng bệnh an toàn nhất bởi cho dù bạn có cẩn thận cách ly thế nào nhưng nếu sức đề kháng yếu thì nguy cơ bạn bị lây nhiễm bệnh là rất cao. Do đó, nếu không muốn nơm nớp lo sợ bị nhiễm bệnh thì tốt nhất nên đi tiêm phòng bạn nhé.

Như Emdep.vn đã thông tin về trường hợp, bé Phước bị thủy đậu. Tuy nhiên, do vợ chồng chị Khuyên không đưa con đến bệnh viện để thăm khám mà dùng lá để tắm theo lời của một số người. Điều này dẫn đến bé bị biến chứng thủy đậu.

Cụ thể các nốt thủy đậu vỡ ra, các vết loét lan rộng, bé càng đau đớn. Sau khi điều trị ở tuyến dưới không được, gia đình đã chuyển bé lên Bệnh viện Nhi Trung ương. Hiện nay, các vết loét đã sần lại, bé đã đỡ đau hơn.

Việc dùng các loại lá tắm cho trẻ khi bị thủy đậu vẫn được không ít gia đình truyền tai nhau. Tuy nhiên, đây là điều hết sức nguy hiểm, nhiều lần được các bác sĩ khuyến cáo không được làm.

Cách đây vài năm, con trai chị N. (Từ Liêm, Hà Nội) mới 2 tuổi cũng mắc thủy đậu. Dù vẫn bôi xanh metylen và giữ vệ sinh nhưng nghe lời người bà con, chị N. đã mua các loại lá ở chợ về tắm để con đỡ ngứa ngáy. Khi tắm xong, chị N. nghĩ mọi thứ sẽ ổn. Nhưng ngày hôm sau, các nốt thủy đậu bắt đầu vỡ và loét. Chị N. ngay lập tức đưa con đi bệnh viện nên mới không bị biến chứng nặng.

“Thông thường vết sẹo của thủy đậu chỉ xảy ra ở nốt đầu tiên nhưng con tôi bị thêm mấy nốt ở mặt và cổ do hậu quả của tắm lá. May mắn là tôi đã đưa con đi chữa trị kịp thời”, chị N. cho hay.

Tắm nước lá khi bị thủy đậu rất nguy hiểm?

Trao đổi với chúng tôi, bác sĩ Nhi khoa Tuấn Anh cho hay, hiện nay, nhiều phụ huynh vẫn giữ thói quen chữa bệnh cho con qua tham khảo lời bạn bè, hàng xóm hoặc cả những người già. Trong đó có những kinh nghiệm đúng, nhưng cũng có những kinh nghiệm có thể dẫn đến biến chứng.

“Với thủy đậu, tuyệt đối không dùng bất cứ loại lá nào để tắm. Thứ nhất, việc mua hay hái các loại lá không kiểm soát được chất lượng, có thể bản thân lá đã có các vi khuẩn hay các côn trùng sống trên đó. Khi tắm cho trẻ những vi khuẩn này thâm nhập vào các nốt thủy đậu có thể gây ra biến chứng, viêm nhiễm, trẻ đau đớn là điều có thể xảy ra”, bác sĩ Tuấn Anh nói.

Mặt khác, trong khi tắm, phụ huynh không cẩn thận khiến cho nốt thủy đậu vỡ ra dẫn đến bội nhiễm. “Việc tắm lá không thể tiêu diệt vi khuẩn như phụ huynh nghĩ. Cho nên tắm lá, gốc rạ đun nước tắm hay uống nước gốc rạ không đưa lại tác dụng thậm chí còn gây nguy hiểm. Có những loại lá gây dị ứng vì không phù hợp với da, cơ địa của trẻ dẫn đến cơn ngứa càng nặng hơn”, bác sĩ nói.

Khi trẻ bị thủy đậu, thay vì quá kiêng ăn uống, phụ huynh nên cho trẻ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, trong đó bổ sung những thực phẩm có tính mát đặc biệt là các loại trái cây giàu vitamin C, tăng cường sức đề kháng.

Còn về việc bôi nghệ để liền sẹo cũng cần lưu ý. Tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ Đông Y. Bởi có những người mang cơ địa dị ứng với nghệ hoặc bôi nghệ khi nốt thủy đậu chưa vỡ cũng không phải là điều nên làm.

“Khi con bị thủy đậu, phụ huynh vẫn cần vệ sinh cho trẻ. Có thể dùng khăn lau các vùng da xung quanh bằng nước ấm. Tuyệt đối không va chạm và tác động khiến cho nốt thủy đậu bị vỡ dễ dẫn đến bội nhiễm. Nếu mặc không thoáng, vệ sinh kém sạch sẽ làm cho các chất bẩn tồn tại trên da sẽ gây bội nhiễm. Nhưng cũng không được tắm như khi trẻ đang khỏe”, bác sĩ nhấn mạnh.

Cách phòng tránh và xử trí với bệnh thủy đậu. Bệnh thủy đậu (chickenpox hoặc varicella) thường có biểu hiện nhẹ ở trẻ em, tuy nhiên có thể có nguy cơ biến chứng nặng như viêm phổi và nhiễm khuẩn huyết, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh, thiếu niên và người lớn.

1. Triệu chứng của bệnh thủy đậu

Bệnh thủy đậu sẽ xuất hiện 10 – 14 ngày sau khi tiếp xúc với nguồn bệnh, khởi phát bệnh thường đột ngột với triệu chứng nổi mụn nước ở vùng đầu mặt, chi và thân. Mụn nước xuất hiện rất nhanh, trong vòng 12 – 24 giờ có thể nổi toàn thân. Mụn nước cũng có thể lan ra các màng nhầy, đặc biệt là trong miệng và bộ phận sinh dục của trẻ.

Bên cạnh mụn nước, trẻ nhỏ thường kèm sốt nhẹ, biếng ăn nhưng ở người lớn hay trẻ lớn thường kèm sốt cao, đau đầu, đau cơ, nôn ói, cảm giác ngứa ngáy vùng nổi mụn nước. Bệnh sẽ kéo dài từ 7 – 10 ngày nếu không có biến chứng, các nốt rạ sẽ khô dần, bong vảy, thâm da nơi nổi mụn nước, không để lại sẹo, nhưng nếu bị nhiễm thêm vi trùng mụn nước có thể để lại sẹo.

Ban ngứa có thể là dấu hiệu đầu tiên của cơn bệnh. Sốt nhẹ, nhức đầu và mệt mỏi là điều thông thường.

2. Cách phòng bệnh

Cách phòng bệnh thủy đậu tốt nhất là tiêm vaccine và tiêm một liều duy nhất 0,5ml cho trẻ từ 1 – 12 tuổi. Đối tượng từ 13 tuổi trở lên tiêm 2 liều, cách nhau từ 6 – 10 tuần. Khi tiêm chủng cần chú ý những điều sau:

– Việc chủng ngừa thủy đậu không chỉ cần tiến hành với trẻ em, là đối tượng chính của bệnh này, mà còn ở cả người lớn. Những người lớn khi mắc bệnh cũng gặp nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí còn nặng hơn cả trẻ nhỏ nên chích ngừa là hoàn toàn cần thiết. Phụ nữ trước khi có ý định mang thai từ 2-3 tháng cần đi tiêm vắc xin để bảo vệ sức khỏe cả mẹ và bé.

– Không tiêm vắc xin thủy đậu khi đang sốt hoặc bị bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, người mẫn cảm với các thành phần của vắc xin, người bị thiếu hụt miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc phải, phụ nữ đang mang thai.

Trong khi dịch bệnh có mặt ở khắp nơi thì cách ly với nguồn bệnh là một biện pháp an toàn giúp ngăn chặn lây lan. Không nên đưa trẻ đến những nơi có nguồn bệnh hoặc nguy cơ lây nhiễm cao như bệnh viện. Không nên đến những chỗ đông người như bến xe, bến tàu. Trong trường hợp bắt buộc phải đến những nơi kể trên cần đeo khẩu trang y tế, vệ sinh sạch sẽ bằng xà phòng diệt khuẩn ngay sau đó.

Ngoài ra, bố mẹ cần đảm bảo cho trẻ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, nâng cao sức đề kháng, vệ sinh cơ thể, giữ tay sạch sẽ, tránh nguồn lây bệnh.

Bố mẹ cũng có thể tăng cường hệ miễn dịch cho bé bằng cách cho bé sử dụng các loại thực phẩm chức năng giúp nâng cao sức đề kháng và hệ thống miễn dịch. Ưu điểm của những loại thực phẩm chức năng này là bổ sung đầy đủ các loại vitamin và khoáng chất thiết yếu mà thức ăn hàng ngày chưa cung cấp đủ. Qua đó giúp hình thành và củng cố hệ thống miễn dịch khỏe mạnh, chống chọi lại với các loại dịch bệnh lây lan trong thời điểm nắng nóng, giao mùa.

3. Cách xử lý khi mắc bệnh

Khi bị bệnh cần cách ly và sử dụng các vật dụng cá nhân riêng để tránh lây lan cho người khác. Nên vệ sinh mũi họng hàng ngày cho con bằng nước muối sinh lý.

Để bệnh thủy đậu nhanh chóng được cải thiện, người bệnh tuyệt đối không được gãi hay làm vỡ các nốt thủy đậu. Để hạn chế khả năng này có thể xảy ra khi không kiềm chế được, bạn nên cắt hết móng tay, giữ cho da luôn khô và sạch đồng thời cũng nên mặc các loại quần áo mềm mại để tránh cọ sát vào da. Những nốt thủy đậu khi bị vỡ không chỉ để lại sẹo xấu mà còn làm lan nhanh mụn sang những vùng da khác.

Khi bị thủy đậu, người bệnh tuyệt đối không nên ăn một số loại thực phẩm như hải sản, thịt gà, thịt vịt và thịt bò. Thay vào đó nên ăn các loại thức ăn lỏng nhưng vẫn phải đảm bảo đủ calo và chất dinh dưỡng cho cơ thể khỏe mạnh và tăng sức đề kháng.

Theo các chuyên gia phụ khoa, những người bị thủy đậu nên kiêng nước và gió để tránh làm cho các chất bẩn trên da đi qua các vết loét và thấm sâu gây nhiễm trùng da. Vì vậy, khi bị bệnh, bạn chỉ nên sử dụng nước ấm và khăn mềm để lau người cho sạch. Và cần lưu ý khi lau rửa phải nhẹ nhàng, tránh tác động mạnh đến các nốt thủy đậu gây vỡ và nhiễm trùng. Sau khi lau, bạn nên sử dụng khăn mềm để thấm khô người.

Cách phòng tránh và xử trí với bệnh thủy đậu. Khi thấy người bệnh có các biểu hiện bất thường như sốt cao liên tục, lơ mơ, co giật… cần đưa ngay tới cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Theo SK