Nếu không khám định kỳ, rất khó có thể phát hiện được bệnh”, BS Nguyễn Bách – Khoa Nội thận – lọc máu, BS Thống Nhất TP.HCM cảnh báo.

Nguyên nhân

Chế độ ăn nhiều muối, đường, protid, lipid, ít vận động… là nguyên nhân dẫn đến các bệnh tiểu đường, cao huyết áp. Hai bệnh này là tác nhân chính dẫn đến suy thận.

Ngoài ra, một số bệnh như: mỡ trong máu, nhiễm trùng đường niệu, bệnh về mạch máu, bệnh tim, viêm cầu thận, hồng cầu hình liềm, béo phì, dùng thuốc kháng viêm – giảm đau thường xuyên, sử dụng quá nhiều thuốc, nhất là nhóm thuốc chống viêm nhiễm (NSAID) cũng là nguyên nhân ảnh hưởng đến khả năng lọc thận.

Triệu chứng

Bệnh tiến triển rất chậm, một thời gian dài hầu như không có triệu chứng. Một số dấu hiệu nhận biết:

– Những thay đổi khi đi tiểu: tiểu nhiều vào ban đêm, tiểu khó, gắt buốt, nước tiểu có bọt, lượng nước tiểu nhiều hơn hoặc ít hơn bình thường; nước tiểu có máu, màu sậm hoặc có khi đục, nhất là buổi sáng.

– Cao huyết áp.

– Chân bị phù.

– Mắt có bọng nước xung quanh vì cơ thể giữ nước.

– Cảm thấy mệt mỏi do tình trạng thiếu máu hoặc do tích tụ nhiều chất cặn bã trong cơ thể do chức năng thận suy giảm.

– Thường có cảm giác ngứa ngáy, dễ bị bầm và thấy màu da tái hơn bình thường.

– Hơi thở có mùi amoniac.

– Ngủ không ngon giấc, thay đổi tính tình; có cảm giác buồn nôn.

– Chán ăn, ăn không ngon miệng và hay buồn nôn, đặc biệt là khi ăn thịt, cá.

– Giảm ham muốn tình dục và yếu sinh lý.

Phòng ngừa

Theo BS Bách, cách phòng ngừa hiệu quả nhất là cần điều trị tốt những bệnh dẫn đến suy thận.

Hạn chế các thực phẩm chứa nước vì khi bị bệnh, thận không có khả năng khử được nước. Ăn nhiều muối sẽ dẫn đến việc giữ nước trong cơ thể, tăng áp suất các mạch máu. Vì vậy, chỉ nên ăn 2 – 4g muối mỗi ngày.

Khi mắc bệnh, hàm lượng phốt-phát tích lại trong cơ thể cao do thận không giảm chức năng đào thải. Nên cân bằng lượng phốt-phát bằng cách hạn chế ăn các thực phẩm chứa nhiều đạm động vật như thịt đỏ, sữa trứng, cá. Chỉ nên dùng từ 100 – 200g thịt, cá mỗi ngày. Thay vào đó, ăn nhiều loại rau quả, trái cây tươi. Các loại sinh tố rau quả tốt cho thận như: táo, nho, lê, đào, mận, mơ, trái mâm xôi, dâu tây, cà rốt, xúp lơ, dưa chuột, rau cần tây, đậu xanh, bắp cải, rau ngổ.

Để phòng tránh nguy cơ mắc bệnh, cần uống đủ lượng nước cần thiết từ 2,5 – 3 lít mỗi ngày, tốt nhất là nước lọc. Cố gắng đừng nhịn tiểu, bởi nhịn tiểu lâu sẽ làm bàng quang và thận quen với việc quá tải, từ đó ảnh hưởng đến việc lọc canxi trong nước tiểu.

Giảm thực phẩm chứa nhiều oxalat như: trà, cà phê, chocolate, bột cám, ngũ cốc, rau muống. Nhiều người nghĩ rằng, sự gia tăng đáng kể mức tiêu thụ canxi trong bữa ăn hàng ngày sẽ làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.

Nhưng thực tế, ăn những thực phẩm chứa canxi như: phô mai, sữa, sữa chua… lại giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi thận. Vì vậy, không nên quá kiêng cữ thực phẩm chứa nhiều canxi vì sẽ gây ra mất cân bằng trong việc hấp thụ canxi, khiến cơ thể tăng cường hấp thụ oxalat từ ruột, dễ gây sỏi thận.

Ngoài ăn uống, cần duy trì cuộc sống khỏe mạnh, năng động bằng cách tăng cường vận động, tập thể dục để giảm mỡ trong máu. Nên duy trì tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày (tốt nhất là buổi tối sau khi ăn khoảng hai giờ) bằng các loại hình vận động nhẹ nhàng như đi bộ nhanh, chạy chậm, tập khí công…

Theo Phụ nữ Online

Vai trò của thận trong cơ thể

Thận có 4 chức năng chính

– Giữ cân bằng dịch trong cơ thể

– Giữ cân bằng các chất khoáng mà cơ thể cần để duy trì hoạt động bình thường, nhất là chất kali để kiểm soát hoạt động của thần kinh và cơ, quá nhiều hay quá ít kali cũng có thể gây ra yếu cơ và vấn đề cho tim

– Loại bỏ các sản phẩm giáng hoá của protein (trong thực phẩm) như urê, creatinine (tạo ra trong tiến trình vận động cơ bắp)

– Giải phóng một số hormon thiết yếu vào máu như renin (điều hoà huyết áp), erythropoietin (EPO) giúp tuỷ xương tạo hồng cầu và hoạt hoá vitamin D để hấp thụ canxi trong thức ăn nhằm tăng cường cho xương.

Nguyên nhân thường gặp nhất của bệnh thận mãn tính và suy thận

Một số người dễ phát triển bệnh thận, nếu có:

– Bệnh tiểu đường

– Cao huyết áp

– Viêm cầu thận

– Bệnh di truyền như thận đa nang, hội chứng Alport

– Nhiễm khuẩn, nghẽn tắc hay bệnh bẩm sinh đường tiết niệu

– Bệnh lupus ban đỏ hệ thống

– Bệnh phì đại và ung thư tuyến tiền liệt

– Dùng thuốc giảm đau loại chống viêm không có nhân steroid (NSAID) dài hạn như ibuprofen, ketoprofen và cả một số kháng sinh.

Bệnh thận thường không gây ra triệu chứng gì cho tới khi đã tiến triển cho nên những ai trong diện có nguy cơ cao bị bệnh thận cần được thầy thuốc kiểm tra thường xuyên. Nhiều trường hợp nhờ chẩn đoán và điều trị sớm nên sự tiến triển đến bệnh thận mãn tính chậm lại nhưng một số trường hợp chức năng thận vẫn diễn biến xấu và cuối cùng dẫn đến suy thận.

Các giai đoạn của bệnh thận mãn tính

Các test chẩn đoán, đặc biệt là đo tốc độ lọc của cầu thận sẽ giúp xác định các giai đoạn của bệnh thận mãn tính.

Giai đoạn I: Đã có tổn thương ở thận nhưng tốc độ lọc của cầu thận vẫn ở mức bình thường trên 90.

Giai đoạn II: Tổn thương thận kèm giảm tốc độ lọc của cầu thận (60 – 89).

Giai đoạn III: Tốc độ lọc của cầu thận giảm trung bình (30 – 59).

Giai đoạn IV: Tốc độ lọc của cầu thận giảm nặng (15 – 29). Lúc này đã cần lựa chọn một phương pháp điều trị.

Giai đoạn V: Tốc độ lọc của cầu thận giảm dưới 15, thận không còn làm việc tốt để duy trì được sức khoẻ cho người bệnh và cần chạy thận nhân tạo hay ghép thận.

Điều trị bệnh thận mãn tính

Khi chức năng thận đã giảm thì cần có biện pháp để giúp cơ thể loại bỏ chất muối, nước thừa và các sản phẩm giáng hoá có trong máu bằng cách điều chỉnh lượng muối, protein, phosphore, calo và các chất khác trong bữa ăn hàng ngày. Chế độ dinh dưỡng thận trọng giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu và kéo dài thời gian làm việc của thận (cần tư vấn chuyên gia về dinh dưỡng).

Về thuốc cần dùng thuốc kiểm soát huyết áp, duy trì cân bằng về vitamin và chất khoáng, điều trị thiếu máu (bằng EPO nhân tạo, giúp tăng huyết sắc tố lên mức tối thiểu 11 – 12 và nhiều thuốc khác), thuốc giúp cho xương khoẻ bằng vitamin D3, canxi.

Vận động thường xuyên vẫn rất cần thiết cho người có bệnh thận mãn tính vì giúp tăng sức khoẻ, nghị lực sống, giảm huyết áp, cải thiện giấc ngủ, kiểm soát cân nặng, giảm nồng độ mỡ máu.

Nguy cơ sức khoẻ của bệnh thận mãn tính

Khi bệnh thận có diễn biến xấu thì nhiều vấn đề sức khoẻ có thể xảy ra như thiếu máu, bệnh xương, tổn thương thần kinh và cao huyết áp.

Tổn thương thần kinh ngoại biên: Gây yếu chân, tay hay có cảm giác kiến bò, cảm giác nóng rát hay khó chịu và bứt rứt ở bàn chân, cẳng chân, dáng đi thay đổi.

Cao huyếp áp: Không chỉ là nguyên nhân nhân chính gây suy thận mãn tính mà còn có thể là hậu quả của bệnh thận, gây tổn thương cho tim và mạch máu. Suy thận có tác động lớn đến huyết áp vì thận không còn duy trì được cân bằng dịch trong cơ thể. Khi dịch ứ đọng ở phổi có thể gây khó thở và suy tim do xung huyết.

Theo Suckhoedoisong