Người bệnh táo bón nên ăn nhiều rau củ quả, uống nhiều nước,….

Táo tón do khí trệ: Người bệnh đại tiện táo kết, 3 – 4 ngày không đi ngoài được, bụng đầy bí, ậm ạch, thường gặp ở người cao tuổi, thể trạng hư yếu, người mệt mỏi, toát mồ hôi, hông sườn đầy ách, lưỡi đỏ, mắt đỏ… Nguyên tắc chữa trị: điều khí, khai trệ, nhuận trường. Dùng một trong các bài:

Bài 1: chỉ xác 12g, đại hoàng 5g, trần bì 12g, sinh địa 12g, sa sâm 16g, hoàng kỳ 10g, kim ngân hoa 14g, cam thảo 12g, rau má 16g, cỏ mực 20g, phòng sâm 16g, bạch thược 12g, bạch linh 10g. Sắc uống ngày 1 thang.

Bài 2: trần bì 12g, chỉ xác 12g, mộc thông 16g, sinh địa 16g, sa sâm 16g, sâm hành 16g, thăng ma 10g, hồng hoa 6g, cam thảo 10g, mơ muối 10g. Sắc uống ngày 1 thang.

Táo bón do huyết hư: Người bệnh đại tiện táo kết, phân khô rắn, bụng đầy bí, da xanh, người gầy, niêm mạc nhợt nhạt, hay bị hoa mắt chóng mặt… Phép trị: dưỡng huyết, sinh tân, nhuận trường. Dùng một trong các bài:

Bài 1: đương quy 16g, thục địa 16g, hà thủ ô 16g, đại táo 10g, bạch thược 12g, chỉ xác 12g, đào nhân 12g, cam thảo 10g, thiên môn 16g, mạch môn 16g, hoa kim ngân tươi 15g. Sắc uống ngày 1 thang.

Bài 2: đương quy 20g, ngưu tất 16g, chỉ xác 10g, trạch tả 10g, sinh địa 12g, ngân hoa 12g, nhục thung dung 12g, đại táo 10g, sa sâm 16g, hồng hoa 5g. Sắc uống ngày 1 thang.

Táo bón do nhiệt tà tích tụ ở đại trường: Người bệnh đi ngoài phân táo, bụng đầy bí, gõ hố chậu trái nghe tiếng đục, miệng khô họng ráo, khó ngủ, bụng nổi cục, chất lưỡi đỏ. Phép trị là thanh nhiệt, thông nhuận. Dùng một trong các bài:

Bài 1: sinh địa 16g, chỉ xác 12g, đào nhân 12g, hồng hoa 10g, tri mẫu 10g, hoàng bá 10g, thiên môn 12g, mạch môn 12g, trần bì 12g, bạch thược 12g, liên kiều 12g, cát căn 16g, đại táo 10g. Sắc uống ngày 1 thang.

Bài 2: trần bì 12g, chỉ xác 12g, phòng sâm 16g, đương quy 16g, thiên môn 16g, mạch môn 16g, đào nhân 10g, hồng hoa 10g, rau má 20g, cỏ mực 20g, cát căn 16g, đại táo 12g. Sắc uống ngày 1 thang.

Lưu ý: Người bệnh nên ăn nhiều rau, hoa quả chín, kiêng ăn các chất cay nóng, khô cứng, uống đủ nước (1,5 – 2 lít nước/ngày), vận động tập luyện vừa sức, tránh ngồi lâu.

Nếu đã bị táo bón, hãy tránh ngay những điều này để nhanh khỏi hơn nhé.

Ăn các thực phẩm chiên rán, đồ ăn đóng hộp

Các món ăn chiên rán chứa nhiều dầu mỡ hay đồ ăn đóng hộp, đồ ăn liền thường khó tiêu hơn, dễ tạo gánh nặng cho dạ dày, nhất là khi ăn nhiều. Trong tình trạng đang mắc táo bón, các bạn nên tạm tránh ăn các món này bởi chúng có thể khiến cho tình trạng nặng hơn đó.

Uống cà phê

Uống cà phê cũng là một trong những việc không nên làm khi bị táo bón.

Uống cà phê khiến cơ thể bị mất nước, kéo theo đó là tình trạng táo bón sẽ nghiêm trọng hơn trước. Chưa kể tới việc, caffeine trong cà phê còn là một chất kích thích dẫn đến táo bón. Tốt nhất, bạn nên tạm ngưng cho đến khi các triệu chứng táo bón kết thúc hoàn toàn.

Uống nhiều sữa hay sử dụng sản phẩm làm từ sữa

Không chỉ sữa, các bạn cũng nên hạn chế sử dụng các sản phẩm từ sữa như phô mai, kem… Việc ăn các món có hàm lượng lactose cao trong thời điểm này sẽ gây khó chịu cho cơ thể và ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hoá, khiến tình trạng táo bón trở nên nghiệm trọng hơn.

Sử dụng một số loại thuốc

Một số loại thuốc như thuốc giảm đau, viên sắt và canxi, thuốc nhuận tràng… nếu sử dụng không đúng cách, sử dụng quá liều cũng sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ đến những người đang bị táo bón. Chúng có thể gây nên các phản ứng phụ, góp phần làm cho tình trạng táo bón nghiêm trọng hơn. Vì thế, tốt nhất, khi đang mắc táo bón, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ về việc sử dụng thuốc để tránh gây ảnh hưởng đến sức khoẻ.

Nằm ì một chỗ

Lười vận động cũng là một trong các nguyên nhân chính dẫn đến táo bón. Khi đã mắc táo bọn, bạn nên chăm chỉ vận động để tình trạng giảm bớt và thoát khỏi táo bón một cách nhanh chóng. Ngược lại, những ai lười mà chỉ nằm ì một chỗ, không chịu vận động cơ thể thì sẽ phải đối mặt với tình trạng táo bón nghiêm trọng hơn đó.

Phải làm gì khi bị táo bón?

– Uống nhiều nước, đặc biệt là nước trái cây.

– Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ để phục hồi nhu động ruột.

– Vận động thường xuyên, tránh ở yên một chỗ.

Nếu không tuân thủ một chế độ ăn uống nghiêm ngặt, người bị táo bón có thể dẫn đến mắc bệnh trĩ. Dưới đây là một số món ăn cấm kỵ với người bị táo bón.

Chocolate

Theo Medicine Net, người bị táo bón không nên ăn chocolate, đặc biệt là những người bị hội chứng ruột kích thích (IBS).

Bác sĩ Kristi King, phát ngôn viên của Học viện Dinh dưỡng Mỹ đồng chuyên gia dinh dưỡng ở Bệnh viện Nhi Texas, cho biết hàm lượng lớn chất béo trong chocolate làm chậm quá trình tiêu hóa, giảm nhu động ruột, do đó thức ăn di chuyển qua ruột cũng chậm hơn.

Sữa, pho mát

Tiêu thụ số lượng lớn sữa và các sản phẩm từ sữa như pho mát là một trong những nguyên nhân gây táo bón. Đường lactose trong sữa có thể làm tăng khí và gây đầy hơi.

Một nghiên cứu của Iran về trẻ em từ 1-13 tuổi phát hiện rằng các sản phẩm từ sữa gây táo bón cho chúng. Và khoảng 80% trẻ sau khi bỏ sữa và sản phẩm sữa bò ra khỏi chế độ ăn hàng ngày đi tiêu đều đặn hơn.

Thịt đỏ (thịt bò, thịt bê)

Có nhiều lý do để bạn nên hạn chế ăn thịt đỏ, trong đó có việc nó khiến bạn bị táo bón. Nguyên nhân là do thịt đỏ nhiều chất béo, hệ tiêu hóa sẽ mất thời gian để xử lý. Đồng thời, thịt đỏ cũng chứa sắt và các sợi protein khó tiêu hóa, gây ra và làm trầm trọng hơn tình trạng táo bón.

Chuối xanh

Có một mối liên quan khác nhau giữa chuối và bệnh táo bón. Trong khi chuối xanh có thể gây táo bón thì chuối chín lại giúp giảm các triệu chứng của bệnh.

Chuối xanh chứa rất nhiều tinh bột, do đó khiến cơ thể khó tiêu hóa. Nó cũng chứa pectin giúp hút nước từ thành ruột về phía lòng ruột. Do vậy, người bệnh đang bị mất nước ăn chuối có thể làm tình trạng xấu hơn.

Rượu hoặc caffein

Uống rượu có tác động gây kiềm chế tuyến yên tiết ra hormone chống lợi tiểu (ADH). ADH tác động lên quá trình tái hấp thu nước của thận, vì vậy khi bị ức chế, nồng độ ADH giảm, thận không tái hấp thu lại nước và sản xuất ra nhiều nước tiểu hơn. Tiểu nhiều có thể dẫn đến mất nước và làm cho các triệu chứng táo bón nặng hơn.

Giống như chuối, caffein có thể có tác dụng theo hai hướng. Caffein là chất kích thích có thể làm đi tiêu nhiều và dễ dàng hơn. Tuy nhiên, nếu bạn bị mất nước, bạn có thể thấy rằng caffeine trong cà phê, trà đen, sô cô la khiến bạn bị táo bón hơn.

Thực phẩm chế biến sẵn

Thực phẩm chế biến sẵn có nhiều chất béo, làm chậm tiêu hóa và góp phần gây ra táo bón. Chất Fructans được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm phổ biến như bánh mì, mì ống, bánh quy giòn liên quan đến khả năng gây ra triệu chứng như đầy hơi, táo bón.

Người táo bón nên ăn gì để dễ nhuận tràng

– Nên ăn nhiều các thức ăn chứa nhiều chất xơ (xenlulose) như các loại măng…

– Ăn nhiều các loại rau, củ như rau khoai lang, rau má, cà rốt…, đặc biệt rau chân vịt giúp giảm nhẹ được các triệu chứng của bệnh táo bón, nhất là chứng đau rát ở hậu môn và các khu vực xung quanh.

– Ăn nhiều hoa quả tươi, đặc biệt các loại quả nhanh nhuận tràng như chuối chín, bưởi, bơ, lê…

– Ăn một số loại thức ăn có tác dụng nhuận tràng như mật ong, vừng, hạch đào…

– Ăn một số thức ăn chứa vitamin nhóm B một cách thích hợp như các loại đậu, lương thực thô, khoai lang, khoai tây… để thúc đẩy nhu động ruột.

– Bổ sung nhóm trái cây khô như nho khô, mận khô, mơ khô hoặc chà là khô giúp trị táo bón hiệu quả.

– Mỗi ngày nên ăn tối thiểu 1 cốc sữa chua sẽ tăng cường được chức năng tiêu hóa, nhuận tràng, thông đại tiện.

– Nên uống đủ nước 2 lít/ngày giúp làm mềm thức ăn, dễ đại tiện.

– Khi đun nấu món ăn, có thể cho tăng một chút dầu ăn, như dầu đậu, dầu hạt cải, dầu vừng, dầu lạc…

Nguyên nhân bị táo bón có nhiều nhưng có thể chia là 3 loại:
– Do ăn uống (ăn ít xenluylô, lượng ăn quá ít, chỉ toàn thức ăn tinh, uống ít nước, ít chất dầu).
– Do tắc nghẽn ruột có tính chất cơ học (có uống trong ruột, khả năng co bóp của ruột bị liệt).
– Do thần kinh (rối loạn thần kinh chức năng, thần kinh giao cảm thành ruột có cơ năng sinh lý quá mức bình thường, làm cơ thành ruột co thắt lại gây táo).

Bình thường số lần đại tiện từ một đến hai lần trong một ngày, phân mềm đóng thành khuôn, lượng phân từ 200g đến 400g. Khi bị táo bón thì quá hai ngày mới đại tiện, mỗi lần đại tiện rất khó hoặc lượng phân mỗi lần ra ít hơn bình thường hoặc khô cứng.

Thức ăn sau khi được tiêu hoá ở ruột non, tới đại tràng, phần lớn nước được hấp thụ làm chất thải (phân) khô và đóng thành khuôn sẽ đi xuống đại tràng sig-ma, được tích chứa ở đó. Khi lượng phân đủ nhiều sẽ đi xuống trực tràng và kích thích niêm mạc trực tràng, gây nên phản xạ mót rặn dẫn đến hiện tượng tống phân ra ngoài. Đại tiện vừa là một phản xạ tự động vừa là một phản xạ có ý thức. Như vậy, táo bón có thể do: những cản trở cơ giới ngăn sự lưu thông của phân, đại tràng hút lại quá nhiều nước làm phân khô; cơ ở đại tràng, trực tràng và hậu môn bị liệt hoặc quá tăng trương lực; rối loạn phản xạ và rối loạn sự điều hoà thần kinh thực vật.

Táo bón là triệu chứng thường gặp, có thể đứng đơn độc thành một bệnh (táo bón chức năng) hoặc là một triệu chứng trong các bệnh lý khác (ung thư đại tràng, suy giáp trạng…). Táo bón kéo dài làm ảnh hưởng chất lượng sống, gây tình trạng lệ thuộc vào thuốc nhuận tràng, là yếu tố thuận lợi thúc đẩy bệnh trĩ.

Dấu hiệu nhận biết bệnh táo bón

Đi đại tiện khó khăn, nhiều ngày mới đi một lần, mỗi lần đại tiện phải rặn nhiều, phải vận dụng nhiều cơ thành bụng và cơ hoành để tống phân ra ngoài.

Phân rắn thành cục, mật độ cứng có thể dính theo máu tươi do cọ xát vào niêm mạc hậu môn, có khi dính theo những chất nhầy của đại tràng, trực tràng.

Nếu táo bón kéo dài có thể gây nên những rối loạn toàn thân như nhức đầu, đánh trống ngực, thay đổi tính nết (hay cáu gắt…).

Nguyên nhân gây bệnh táo bón:

Nguyên nhân táo bón có thể chia thành 2 nhóm chính:

Táo bón chức năng: Khi không có tổn thương ở đại tràng, trực tràng và hậu môn. Đây là nguyên nhân thường gặp nhất.

Do chế độ ăn uống không khoa học: chế độ ăn ít chất xơ. Chất xơ có nhiều trong các rau củ quả, một số loại chất xơ không bị tiêu hóa sẽ giúp làm phân mềm và không cứng. Bình thường, chúng ta cần 30 – 40g chất xơ trong khẩu phần ăn mỗi ngày. Thiếu chất xơ trong chế độ ăn thường gặp ở những người có thói quen dùng đồ ăn nhanh, ăn nhiều các loại thịt, trứng, sữa và sản phẩm từ sữa; người cao tuổi ngại ăn đồ ăn có nhiều chất xơ do không nhai nuốt được dễ dàng. Ngoài ra, uống không đủ nước cũng góp phần gây nên táo bón; sử dụng đồ uống có chất kích thích như cà phê, rượu, bia sẽ làm nặng thêm tình trạng táo bón.

Do thói quen không đại tiện đúng giờ giấc, quên đại tiện làm rối loạn phản xạ mót rặn.

Do nghề nghiệp: những nghề phải ngồi nhiều ít hoạt động, nghề tiếp xúc với chì, ngộ độc chì mạn tính, ảnh hưởng đến sự hoạt động của ruột.

Do suy nhược: những người già, suy nhược, mắc bệnh mạn tính phải nằm lâu. Những nguyên nhân kể trên làm nhu động ruột và trương lực các cơ thành bụng giảm gây nên táo bón.

Rối loạn tâm thần: lo lắng, trầm cảm không để ý đến đại tiện, mất phản xạ mót rặn.

Những bệnh toàn thân: tình trạng nhiễm khuẩn sốt nhiều, sau phẫu thuật mất nhiều máu.. những nguyên nhân này gây mất nước trong cơ thể do đó phân khô và táo.

Do thuốc: một số thuốc làm giảm nhu động của ruột hoặc làm phân khô lại như: thuốc phiện, tanin, thuốc an thần, thuốc có chất sắt. Sử dụng các thuốc kích thích nhuận tràng kéo dài.

Táo bón do tổn thương thực thể

Những cản trở đường đi của phân: khối u của trực tràng, đại tràng… ngoài dấu hiệu táo bón có thể đại tiện ra nhầy máu, có thể có bí trung đại tiện, nội soi đại tràng phát hiện ra khối u.

Những tổn thương bẩm sinh của đại tràng: Bệnh phình đại tràng, giãn đại tràng…

Những tổn thương của trực tràng và hậu môn: Trĩ và nứt hậu môn: mỗi lần đại tiện rất đau, người bệnh không dám đại tiện và gây nên táo bón. Hẹp trực tràng và hậu môn, di chứng của bệnh nhiễm khuẩn vùng hậu môn trực tràng.

Từ ngoài đè vào làm cản trở đại tiện: Phụ nữ có thai, nhất là những tháng cuối, thai to đè vào trực tràng. Khối u vùng tiểu khung. Các dây chằng dính sau mổ, hay sau viêm xung quanh đại, trực tràng làm co hẹp, đại trực tràng.

Tổn thương ở não, màng não gây táo bón do rối loạn thần kinh thực vật.

Chẩn đoán bệnh táo bón

– Đại tiện ít hơn 3 lần trong 1 tuần.

– Rặn mạnh khi đại tiện.

– Phân cứng hoặc thành cục.

– Cảm giác đi không hết phân, cảm giác vướng, tắc vùng hậu môn, phải dùng tay lấy phân ra.

– Hiếm khi đi ngoài ra phân mềm, trừ khi dùng thuốc nhuận tràng.

Điều trị bệnh táo bón

Các biện pháp không dùng thuốc

Ăn nhiều chất xơ hơn (rau cải, hoa quả), uống nhiều nước (1,5-2 lít nước/ngày, uống các loại nước hoa quả như nước cam, nước chanh).

Tái huấn luyện phản xạ đại tiện: Tập đi đại tiện đúng giờ cố định.

Chống nếp sinh hoạt tĩnh tại: tập thể dục, thể thao.

Một số lưu ý khi dùng thuốc nhuận tràng

Nên tránh dùng thuốc táo bón trừ trường hợp bị táo bón kéo dài hay làm nặng thêm một bệnh khác (tăng huyết áp, trĩ). Trước hết dùng thuốc loại ít tác dụng phụ, nếu không cải thiện mới dùng thuốc trị táo bón loại kích thích tăng nhu động ruột là loại cho tác dụng mạnh nhưng có nhiều tác dụng phụ.

Tránh lạm dụng thuốc trị táo bón loại kích thích vì đưa đến hai hậu quả: bị phụ thuốc và bị các tác dụng phụ của thuốc.

Nên dùng thuốc trị táo bón ngắn hạn, sau 7-10 ngày nếu không hiệu quả phải đi khám bệnh để bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân.

Lưu ý thời gian tác dụng của thuốc. Có thuốc cho tác dụng nhanh (khoảng 2 giờ), có thuốc cho tác dụng chậm (6-12 giờ). Nếu không lưu ý sẽ bị buồn đại tiện vào thời điểm không thuận lợi.

Không nên dùng thuốc khác chung với thuốc trị táo bón vì thuốc sau này làm chuyển vận ở ruột quá nhanh có thể làm thuốc kia không kịp hấp thu.

Phòng bệnh táo bón

Chế độ ăn uống đủ nước, giàu chất xơ, chú ý những thực phẩm hỗ trợ tốt cho quá trình tiêu hoá như: sữa chua, hoa quả chín…

Tập thể dục thường xuyên.

Tập thói quen đại tiện hàng ngày.

Theo Bệnh

Táo bón là một triệu chứng thường gặp ở trẻ em với đặc điểm là giảm số lần đại tiện bình thường, kèm theo đi tiêu khó và đau do phân rắn hoặc quá to. Khi số lần đi tiêu của trẻ sơ sinh dưới 2 lần/ngày, của trẻ bú mẹ dưới 3 lần/tuần (trên 2 ngày/lần), của trẻ lớn dưới 3 ngày/lần thì coi là bị táo bón.
Có 2 nguyên nhân dẫn đến táo bón ở trẻ:

Do tổn thương thực thể ở đường tiêu hóa: Loại này hiếm gặp, thường chỉ chiếm 5% trong các nguyên nhân gây táo bón, đó là các dị tật bẩm sinh: phình to đại tràng, bệnh suy giáp trạng. Khi mắc các bệnh này, trẻ thường bị táo bón rất sớm từ ngay sau khi sinh. Ngoài ra, còn do nguyên nhân khác như trẻ bị nứt hậu môn, trĩ, nên đi tiêu bị đau, gây co thắt hậu môn.

Do nguyên nhân cơ năng: Chủ yếu là sai lầm trong chế độ ăn uống, uống ít nước dẫn đến thiếu nước, ăn quá nhiều chất đạm, ít chất xơ (do ăn ít rau xanh, quả chín), pha sữa quá đặc, ăn chưa đủ về số lượng hàng ngày. Trẻ bú sữa bò dễ bị táo bón hơn bú sữa mẹ. Mẹ bị táo bón, con bú sữa mẹ cũng dễ bị táo bón. Trẻ lớn có thói quen nhịn đại tiện do sợ bẩn hoặc ngại đi đại tiện và đây cũng là nguyên nhân gây táo.

Xử trí khi trẻ bị táo bón

Cho trẻ ăn đủ số lượng hàng ngày, uống nhiều nước.

Ăn nhiều rau xanh và hoa quả (chọn loại rau có tính nhuận tràng như rau lang, mồng tơi, rau giền, củ khoai lang). Khi nấu bột và cháo, phải băm nhỏ cho trẻ ăn cả cái. Ăn các loại quả như: chuối tiêu, đu đủ, bưởi, cam, quýt, thanh long… Khi trẻ đã bị táo bón không nên ăn cà rốt, hồng xiêm, táo…

Trẻ bú sữa bò bị táo bón: Pha sữa loãng hơn bình thường một chút, có thể pha thêm một thìa cà phê nước quả (cam, quýt) vào cốc sữa cho trẻ, hoặc dùng nước cháo pha sữa cho trẻ trên 5 tháng.

Mẹ bị táo bón cho con bú thì phải điều trị táo bón cho mẹ, ăn nhiều rau quả, uống nhiều nước…

Xoa bụng cho trẻ theo khung đại tràng từ phải sang trái, 3-4 lần/ngày giữa 2 bữa để kích thích tăng nhu động ruột.

Tập thói quen ăn nhiều rau: Thái nhỏ nấu canh, luộc rau cho trẻ ăn trước. Trẻ lứa tuổi mẫu giáo cần 100-150 g rau/ngày. Cho trẻ ăn cả múi các loại quả như quýt, bưởi, đu đủ, chuối tiêu, thanh long…

Vệ sinh đại tiện giữ một vai trò quan trọng: Tập cho trẻ đại tiện đúng giờ, chọn thời gian lúc trẻ không vội vã, nên chọn sau bữa ăn vì lúc này nhu động ruột hoạt động tăng. Tránh để trẻ ngồi bô hoặc ngồi hố xí quá lâu.

Các trường hợp táo bón do nứt hậu môn: Rửa sạch hậu môn, bôi dung dịch Natri bạc 2%.

Điều trị các bệnh còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu… nếu có.

Khi đã áp dụng các biện pháp trên nhưng không có hiệu quả thì mới dùng thuốc (dầu Parafin): 5-10 ml (trẻ nhỏ), 10-20 ml (trẻ lớn) vào buổi sáng. Thụt hậu môn là biện pháp cuối cùng; dùng nước ấm pha với Glycerin 30-40 ml đối với trẻ dưới 1 tuổi và 100-250 ml đối với trẻ trên 1 tuổi.

Những trường hợp cần đưa trẻ đến bệnh viện:

– Táo bón kéo dài trên một tuần, thay đổi chế độ ăn không có tác dụng.

– Táo bón sau khi trẻ mới sinh, bụng chướng.

– Táo bón ảnh hưởng đến sức khỏe: Kém ăn, gầy sút, suy dinh dưỡng, kèm theo nôn.

(Theo Sức khỏe & Đời sống)

1. Bổ sung chất xơ

Nói đến chống táo bón khi mang thai, chất xơ được nhắc đến đầu tiên. Vì thế, bạn cần ăn rau củ quả tươi và cả rau quả được sấy khô, đậu đỗ, bánh mỳ, ngũ cốc nguyên hạt… Nên ăn rau củ luộc, có thể ăn cả vỏ với một số loại củ.

2. Không thay đổi thói quen đột ngột

Nếu bạn có thói quen ít ăn chất xơ thì bạn không nên ngay lập tức chuyển sang ăn nhiều chất xơ vì nó có thể gây đầy bụng. Không nên “bội thực” chất xơ trong cùng một bữa ăn, chẳng hạn, không nên chỉ ăn cơm, canh rau, sau đó lại tráng miệng bằng hoa quả. Hãy tăng dần lượng chất xơ trong bữa ăn, bên cạnh những món khác, ví dụ, ăn cơm với súp lơ xào và thịt gà.

3. Ăn 6 bữa nhỏ thay vì 3 bữa lớn

Ăn quá no không tốt cho tiêu hóa, lại có thể làm tăng nguy cơ táo bón thai kỳ. Ăn đều các bữa nhỏ trong ngày hữu ích trong việc chống “táo” và ngăn ngừa đầy hơi.

4. Uống

Để thực phẩm được tiêu hóa tốt trong dạ dày và ruột, bạn cần uống đủ nước lọc, nước quả và nước rau. Uống khoảng 10 cốc nước mỗi ngày. Bởi vì nước giúp làm mềm phân, khiến việc đi tiêu dễ dàng hơn.

Nước chanh ấm cũng rất hữu hiệu. Tuy nhiên, nếu bạn bị “táo” nặng, bạn có thể chuyển sang nước mận ép.

Mẹo ngừa táo bón cho thai phụ, Bà bầu, chong tao bon, tao bon khi mang thai, ba bau tao bon, mang thai, mang bau,
Bà bầu nên ăn nhiều bữa trong ngày để ngừa táo bón. (Ảnh minh họa)

5. Ăn uống khoa học

Chẳng hạn, nếu bạn phải đi làm lúc 7h30, bạn nên ăn sáng và uống một cốc nước mận ép lúc 6h30-7h. Tương tự, nếu bạn trở về nhà buổi tối, bạn có thể uống một cốc nước mơ pha loãng ngay khi vừa trở về nhà. Bằng cách này, bạn sẽ không có cảm giác buồn tiểu khi đang ở trên đường.

6. Hiểu về thuốc bổ sung

Nếu dùng thuốc bổ sung cho thai kỳ, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ. Một số thuốc có thể gây táo bón, chẳng hạn như viên sắt. Bác sĩ có thể cho bạn chuyển sang viên sắt khác, chẳng hạn viên sắt chậm phân hủy.

7. Thể dục đều đặn

Ít hoạt động là một lý do gây táo bón. Tập luyện như đi bộ có thể cải thiện tình hình táo bón. Chỉ cần khoảng 10 phút đi bộ vào buổi sáng mỗi ngày, bạn cũng sẽ thấy sự khác biệt lớn.

8. Thử viên bổ sung chất xơ nếu ‘táo’ nặng

Nếu “táo” không được cải thiện, hãy hỏi bác sĩ của bạn về viên bổ sung chất xơ. Đồng thời, nếu bạn tiêu thụ rau củ hàng ngày, bạn dễ dàng có thêm 30g chất xơ.

9. Tránh tiêu thụ quá liều canxi

Mặc dù canxi rất quan trọng với thai phụ nhưng ban cũng nên hỏi bác sĩ về việc cắt giảm canxi, tránh táo bón. Quá nhiều canxi có thể gây xơ cứng ruột, làm “táo” trầm trọng thêm.

10. Dùng thuốc làm mềm phân

Một lần nữa, hãy hỏi bác sĩ nếu bạn muốn dùng bất kỳ loại thuốc nhuận tràng nào. Tuyệt đối không dùng thuốc nhuận tràng mà không có chỉ định từ bác sĩ vì nó có thể gây hại cho mẹ và bé.

11. Tránh lạm dụng các biện pháp

Có rất nhiều cách phòng và chữa táo bón trong thai kỳ nhưng bạn cũng nên hỏi bác sĩ thật cẩn thận. Đôi khi lạm dụng nhiều cách chữa có thể làm giảm tác dụng.

(Theo Mevabe)

Chất xơ và chất nhày

Các thuốc này có tác dụng làm tăng thể tích phân và ngấm nước.

– Chất xơ trong thức ăn có tác dụng hút nước làm gia tăng khối lượng phân và sức vận chuyển của ruột. Các chất này bị các khuẩn ruột giáng hóa tạo ra các acid béo bay hơi như acetat, propionat… các acid này có tác dụng nhuận tràng. Từng loại sợi thức ăn có tác dụng nhuận tràng khác nhau, như cám mì cho lượng phân tăng lên 127%, cải bắp làm tăng 69%, cà rốt 59%… Bột cám có tác dụng hơn cả, khi sử dụng phải cho liều tăng dần đồng thời uống nhiều nước và dùng dài ngày.

– Chất nhày có nhiều chuỗi dài hydrat các bon có tác dụng hút nước rất mạnh, không tiêu.

+ Chất nhày lấy từ tảo biển có pH trung tính làm cho phân thuần nhất.

+ Chất nhày dạng gôm như sterculia, karaya, guar có pH 5,4 chống hiện tượng thối rữa, cũng có thể lên men và sinh nhiều hơi.

Các sợi thức ăn và chất nhày dùng để trị các chứng táo bón vô căn. Chống chỉ định trong các trường hợp nghi tắc ruột cơ học, loét hành tá tràng, cắt đoạn dạ dày.

Thuốc nhuận tràng và làm mềm phân

Dầu thực vật (như dầu ôliu) uống lúc đói có tác dụng chủ yếu là nhuận mật, liều có tác dụng là 30 – 50g/ngày.

Dầu vaselin hoặc paraphin có tác dụng xổ cơ học bằng cách ngăn chặn sự hấp thu nước. Tác dụng sau 6-8 giờ, trong táo bón mạn tính cần dùng kéo dài, thuốc dung nạp tốt và rất ít hấp thu. Trong trường hợp trào ngược dạ dày thực quản, không dùng thuốc này trước khi đi ngủ để phòng dịch trào ngược vào đường hô hấp.

Dùng phối hợp các loại dầu này với cám thường đem lại hiệu quả cao hơn.

Các thuốc nhuận tràng thẩm thấu

Mục đích làm tăng áp lực thẩm thấu trong lòng ruột kéo theo nước vào trong lòng ruột từ đó làm tăng lượng nước trong phân giúp bài tiết và tống xuất phân ra ngoài.

– Một số thuốc muối như magansi, sulphat, phosphat còn có thể được dùng, tuy nhiên chống chỉ định ở bệnh nhân suy tim và suy thận.

– Các polyalcon như lactuse, lactitol, lactulose dùng với liều 15 – 45ml/ ngày. Tác dụng phụ là gây trướng bụng đôi khi đau bụng nhiều.

– Macrogol (biệt dược forlax, fortrans) là một hợp chất polymer của polyethylen glycol có trọng lượng phân tử cao nên không hấp thu được, thường dùng để chuẩn bị soi đại tràng bằng cách cho uống với 2-3 lít nước, ngoài ra cũng được sử dụng trong điều trị táo bón mạn tính. Thuốc chống chỉ định ở các bệnh nhân viêm loét đại trực tràng, tắc ruột, ung thư trực tràng, mất nước, suy tim.

Các thuốc nhuận tràng kích thích nhu động ruột

Đó là các acid ricinoleic, acid mật, dẫn xuất diphenylmethan, tác dụng qua nhiều cơ chế khác nhau như ức chế không cạnh tranh với các men ruột đặc biệt là natri, kali ATPase làm gia tăng AMP vòng, gia tăng tính thấm tế bào, giảm hấp thu nước và tăng tiết dịch trong lòng đại tràng. Các thuốc này không dùng cho phụ nữ có thai và cho con bú.

– Phenolphtalein: gây đại tiện sau 6-8 giờ, làm rối loạn hấp thu nước ở tiểu tràng và đại tràng.

– Bisacodyl gây ra chuyển động đại tràng và gây tiết dịch đại tràng bằng cách tác động trực tiếp lên niêm mạc đại tràng. Dung nạp tốt, có thể dùng từng đợt ngắn.

– Nhóm anthraquinolic có các sản phẩm tự nhiên là các aglycol của các cây cascara, rhubarbe… Những thuốc xổ thực vật này không hấp thu ở ruột non, chúng chỉ hoạt động khi đến đại tràng, gia tăng sự tống phân bằng cách kích thích tiết prostaglandin nội sinh, tuy nhiên thuốc bị phân hủy bởi các vi khuẩn ở đại tràng nên các thuốc này mất tác dụng khi dùng kháng sinh diệt vi khuẩn chí ở ruột. Các thuốc này có thể dùng đơn độc hay phối hợp.

Thuốc nhuận tràng tác dụng tại chỗ

Các thuốc này làm phóng thích khoảng 50-100ml dịch trong lòng trực tràng và gây kích thích phản xạ đại tiện.

Thuốc đạn glycerin có tác dụng tăng thẩm thấu thường được dùng phổ biến nhất là eductyl có tác dụng làm tăng giãn cục bộ, có nhiều kết quả và dung nạp tốt.

Thuốc đạn có bysacodyl có tác dụng sinh nhu động nên không dùng kéo dài.

Ngoài ra còn có thể sử dụng thụt tháo với các chất nhày hoặc thụt tháo vi lượng, thường hay dùng để chuẩn bị nội soi đại trực tràng, hoặc cho táo bón khi nằm lâu để làm mềm phân, tuy nhiên không được dùng kéo dài.

Một số thuốc có thể sử dụng trong tương lai

Đó là các chất đồng vận của thụ thể 5 – HT4 serotonin có tác dụng trên vận động đại tràng. Erythromycin cũng được xem là một chất vận động đại tràng.

Các chất đối kháng của CCK, chất loxiglumid cũng có tác dụng trên đại tràng bằng cách gia tốc thời gian vận chuyển đại tràng.

Misoprostol (biệt dược cytotec, alsoben) liều 600-2.400mg được dùng cho các trường hợp táo bón trơ với điều trị, tuy nhiên tác dụng phụ là gây đau bụng.

Trong trường hợp táo bón do co thắt nghịch thường cơ vòng hậu môn có thể tiêm độc tố botulism vào hậu môn.

Trong trường hợp táo bón do tăng trương lực cơ hậu môn có thể nhét nitroglycerin vào hậu môn để giảm áp lực kênh hậu môn trên.

Nếu để tình trạng táo bón kéo dài sẽ dẫn đến nhiều hậu quả như bị trĩ, sa niêm mạc trực tràng… Tốt nhất là nên đi khám bệnh để được tìm ra nguyên nhân và điều trị đúng tránh tình trạng lạm dụng thuốc nhuận tràng.

(Theo Sức khỏe & Đời sống)