Thích hưởng thụ, nhút nhát, bốc đồng hay cầu toàn tưởng chừng là những đặc điểm tính cách cá nhân nhưng khi chúng trở nên cứng nhắc và mất kiểm soát thì lúc này, bạn đang có nguy cơ mắc chứng rối loạn nhân cách.

1. Chỉ thích hưởng thụ

Lúc nào cũng chỉ muốn nghỉ ngơi thật nhiều và làm việc thật ít là một mong muốn bình thường của con người, tuy nhiên, một số người thường đi quá giới hạn. Ví dụ, nếu một nhân viên rất hay lấy lý do nghỉ ốm trong năm, thường xuyên vẽ ra những kỳ nghỉ hay luôn đi làm chậm trễ, các nhà tâm lý học sẽ chẩn đoán họ với triệu chứng rối loạn nhân cách chống đối xã hội.

Có một vài dấu hiệu khác liên quan đến triệu chứng này là: thường xuyên nói dối, muốn sống bằng tiền của người khác, hay nghỉ việc dù không có kế hoạch gì thay thế, vô trách nhiệm với công việc, không biết hỗi lỗi.

2. Nhút nhát

Theo thời gian, nhút nhát có thể phát triển thành rối loạn nhân cách phân liệt đặc trưng bởi lối sống cô lập, tách rời khỏi các mối quan hệ xã hội bình thường và thế giới bên ngoài là lý do họ thường chọn công việc từ xa hoặc các hoạt động khác không liên quan nhiều đến giao tiếp.

Những triệu chứng cụ thể bao gồm: thờ ơ với sự phê phán hoặc khen ngợi, không có bạn thân, thường xuyên mơ ước những điều phi thực tế, hay sợ hãi trước những gì diễn ra xung quanh, cảm xúc lạnh lùng, không hề dao động nhiều.

3. Hay trì hoãn

Luôn trì hoãn mọi việc cũng là yếu tố có thể dẫn đến rối loạn nhân cách mà thường gây ra chứng trầm cảm mãn tính. Đặc biệt, nếu có các triệu chứng sau đây, thói quen trì hoãn của bạn đang chuyển sang giai đoạn phát triển mới:

– Khó chịu mỗi khi phải thực hiện yêu cầu làm một điều gì đó mà những người khác đều thấy vô cùng bình thường như rửa bát, vứt rác…

– Tốc độ làm việc rất chậm và chất lượng kém.

– Có thái độ hung hăng trước những lời khuyên hữu ích từ người về cách làm cho công việc tốt hơn và nhanh hơn.

4. Tính khí thất thường, bốc đồng

Một người không cố gắng kiểm soát cơn giận, hành vi của họ sẽ có nguy cơ cao phát triển rối loạn nhân cách ranh giới. Giả sử, hôm nay bạn nghĩ rằng trứng chiên sẽ ảnh hưởng đến dạ dày và rất ghét chúng nhưng ngày mai bạn lại nghĩ khác và bắt đầu nấu chúng cho bữa sáng.

Tất nhiên, một sự bốc đồng đơn giản không mang lại bất kỳ mối nguy hiểm nào. Tuy nhiên, nếu nó đi kèm với tính khí và các triệu chứng sau đây thì rất đáng để chú ý:

– Nổi giận không xác đáng hoặc khó lòng kiềm chế được cơn giận.

– Cảm giác trống vắng, chán nản kinh niên.

– Hành vi bốc đồng và tự hủy hoại bản thân.

– Nỗi sợ hãi bị bỏ rơi.

5. Luôn tự trách mình

Hội chứng tâm lý này được gọi là rối loạn nhân cách né tránh. Họ cực kỳ nhạy cảm trong các mối quan hệ và lời chỉ trích của người khác. Họ thường tự đánh giá thấp mình và không có khả năng kiểm soát những nhận xét tiêu cực.

Bạn nên cảm thấy lo lắng nếu nhận thấy những điều sau đây:

– Sợ hãi, thiếu tự tin, cảm giác không an toàn, cho rằng mình là người thấp kém, rất nhạy cảm với sự hắt hủi, ít quan hệ mật thiết với mọi người.

– Mong muốn được ưa thích và tán thành, có khuynh hướng phóng đại các tai hoạ và nguy cơ có thể xảy ra trong mọi hoàn cảnh dẫn tới né tránh một số hoạt động.

– Dè dặt trong các quan hệ cá nhân hoặc né tránh dấn thân vì sợ rủi ro.

6. Hay nghi ngờ

Nếu bạn thường nghi ngờ người khác, luôn tìm đủ mọi bằng chứng để củng cố cho mối nghi ngờ của mình thì có khả năng bạn đang bị rối loạn nhân cách hoang tưởng.

Rối loạn này đi kèm với các triệu chứng sau đây:

– Đa nghi, luôn cố tìm ra điều sai trái của những người xung quanh.

– Tìm kiếm ý nghĩa ẩn trong hành động bình thường của mọi người.

– Rất khó tha thứ, thù dai.

– Cảm thấy bị đe dọa ngay cả từ những hành động bình thường.

7. Không thể tự ra quyết định

Đó là dấu hiệu của người bị rối loạn nhân cách phụ thuộc. Họ thiếu sự tự tin vào bản thân và mong muốn được người khác chăm sóc, bảo vệ một cách thái quá. Họ cần nhiều sự giúp đỡ của người khác trong từng quyết định hàng ngày và sợ cô độc, tách biệt.

Các dấu hiệu:

– Dễ bị ảnh hưởng bởi người khác.

– Không thể tự làm bất cứ thứ gì.

– Sợ bị bỏ rơi.

– Mất niềm tin vào bản thân.

8. Quá cầu toàn

Quá cầu toàn đôi khi là dấu hiệu của rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế. Người bệnh thường quá chú ý đến những chi tiết, quy luật và cách tổ chức mà quên mất đi điểm cốt lõi của sự việc. Họ quá cầu toàn và để điều này ảnh hưởng đến công việc. Họ cứng nhắc mà không dễ thích ứng với sự thay đổi.

Những người cầu toàn nên lo lắng khi họ phát hiện ra các dấu hiệu sau:

– Không dám dành thời gian cho bản thân vì sợ công việc trở nên không hiệu quả

– Sợ hãi việc mắc lỗi

– Tự làm mọi việc vì nghĩ không ai có thể làm tốt hơn mình

– Không kiểm soát được thời gian, công việc.

9. Yêu bản thân thái quá

Hay còn gọi là rối loạn nhân cách ái kỷ, đây là một dạng rối loạn mà người mắc bệnh bỗng nhiên yêu bản thân mình một cách vượt quá giới hạn.

Các dấu hiệu đi kèm là:

– Tự cao, thường cố gắng chứng minh kiến thức và cái nhìn sâu sắc vượt trội của mình với mọi người.

– Ghét chờ đợi, thích được quan tâm, dễ nóng nảy khi không nhận được hồi đáp.

– Khó chịu trước bất kỳ lời phê bình chỉ trích hay xúc phạm người khác.

– Luôn từ chối trách nhiệm cho những sai lầm của mình và thường đổ lỗi cho người khác.

Tuy nhiên, hàng ngày, hàng giờ nghĩ đến vấn đề tình dục gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và công việc thì người đó cần được đi khám bác sĩ.

Trao đổi với PV, bác sĩ Tô Thanh Phương, Phó Giám đốc, kiêm Trưởng khoa 6 – Bệnh viện Tâm thần TW1 cho hay, đã từng điều trị cho rất nhiều bệnh nhân mắc hội chứng nghiện tình dục. Ông chia sẻ: “Nghiện tình dục cũng giống như nghiện thuốc, nghiện rượu. Những người nghiện căn bệnh này thường thích tìm cảm giác thăng hoa, kích thích các giác quan trong cơ thể”.

Một người nghiện tình dục thường có các biểu hiện như: Họ sống không chung thủy, hay thủ dâm, họ có nhiều đối tác tình dục, đôi khi chỉ là tình một đêm. Những người này không kiểm soát được ham muốn nên đôi khi bản thân không biết được đâu là hành vi được xã hội chấp nhận. Một số bệnh nhân khác bị nặng có thể biểu hiện ham muốn tình dục ra bên ngoài như: Thích mặc đồ hở hang, liên tục tán tỉnh và tìm mọi cách để tiếp cận với các đối tác với mục đích được quan hệ tình dục nhằm thỏa mãn dục tính của mình…

Để điều trị căn bệnh này, bác sỹ Phương cho biết: “Đối với những bệnh nhân có biểu hiện nghiện tình dục, chúng tôi sẽ tiến hành khám lâm sàng, cho bệnh nhân làm bài test nhằm đánh giá chính xác các triệu chứng lâm sàng theo tiêu chuẩn quốc tế (ICD-10). Từ kết quả này, nếu bệnh nhân có dấu hiệu trầm cảm sẽ điều trị trầm cảm ngay”.

Sau khi đánh giá được mức độ bệnh sẽ có những phác đồ điều trị đối với bệnh nhân đó. Với bất kỳ bệnh nhân nào, dù có biểu hiện của bệnh trầm cảm đều nên điều trị bằng thuốc để khỏi hẳn. Bởi nếu không điều trị, bệnh sẽ tiến triển theo hướng tăng dần trong một thời gian rất ngắn.

Nhiều người thường lầm tưởng cho rằng, những dư chấn tâm lý gây nên bệnh trầm cảm thì không cần dùng thuốc điều trị, chỉ cần dùng những bài thuốc tâm lý. Đó là suy nghĩ sai lầm, vì tâm lý chỉ tác động một phần cho người bệnh tin tưởng và uống thuốc điều trị cho tốt. Lúc này, các chất dẫn truyền dây thần kinh trong não của bệnh nhân bị rối loạn. Vì vậy, phải dùng thuốc mới có thể điều trị được lâu dài.

Bác sĩ Phương nói: “Đối với một bệnh nhân bị trầm cảm, nếu điều trị tích cực và đầy đủ thì trong vòng nửa tháng, tình trạng bệnh bắt đầu bình ổn, sau hai tháng bệnh nhân tỉnh táo nhiều, sau 3 tháng bệnh nhân trở về tình trạng gần như bình thường. Sau 6 tháng người bệnh trở về trạng thái người bình thường, có thể tham gia các hoạt động xã hội. Điều trị thêm một thời gian nữa sẽ khỏi”.

Điều trị nghiện tình dục như thế nào?

Rất nhiều người khi mắc chứng bệnh này đã bị người khác lầm tưởng họ lăng nhăng, đào hoa. Tuy nhiên, đây là một chứng bệnh mà nhiều người chưa hiểu hết về nó. Vì vậy trong cuộc sống hàng ngày, các thành viên trong gia đình cần phải quan tâm đến nhau.

Phó giám đốc Tô Thanh Phương chia sẻ, nếu một người có vấn đề gì khác thường về tâm thần như: Hay kêu ca phàn nàn, suy nghĩ tiêu cực, ăn, ngủ kém đặc biệt biểu hiện đầu tiên của trầm cảm là bệnh mất ngủ.

“Cần phải đưa họ đi kiểm tra xem có bị trầm cảm hay không. Phải đặt sức khỏe lên hàng đầu, không được ngại khi nghĩ rằng đến bệnh viện tâm thần sợ tai tiếng. Người bệnh cần xóa bỏ suy nghĩ ấy và đặt vấn đề sức khỏe lên hàng đầu”, bác sĩ Phương nói.

Để điều trị bệnh nghiện quan hệ tình dục, đầu tiên, bệnh nhân được nói lên những vấn đề họ đang mắc phải. Từ đó, các bác sĩ sẽ đưa ra những liệu trình rõ ràng hơn nhằm giúp họ tự tin hơn, điều chỉnh những hành vi sai lệch của người bệnh.

Bác sĩ Phương cho hay: “Không nên có thái độ lạnh lùng, lên án đối với những người bị bệnh này. Bên cạnh việc điều trị còn khuyến khích bệnh nhân tham gia các nhóm đồng cảnh. Họ tìm thấy những người cùng cảnh ngộ sẽ giúp sống tích cực hơn. Bệnh nhân cần phải kiên trì, tích cực điều trị trong một thời gian dài để khỏi căn bệnh này”.

Theo bác sỹ Phương, những người mắc bệnh nghiện tình dục thường kéo theo cả bệnh trầm cảm. Bệnh nhân mắc bệnh trầm cảm ngoài 6 tháng sẽ trở thành trầm cảm mãn tính. Bệnh trầm cảm ở giai đoạn này, để điều trị dứt điểm phải mất 3 năm đến 5 năm. Để thực hiện quá trình điều trị bệnh này, 6 tháng đầu tác động tích cực, sau đó duy trì điều trị liên tục mỗi ngày trong thời gian 3 đến 5 năm thì bệnh khỏi hẳn.

Dương Tuệ Mẫn

Chứng hạ đường huyết có thể là nguyên nhân khiến vợ chồng bạn cãi nhau về những chuyện không cần thiết.

Các nhà khoa học dùng thuật ngữ “HANGRY” để chỉ tâm trạng cáu gắt một cách vô lý chỉ vì đói và hạ đường huyết. Rất có thể đây cũng là nguyên nhân khiến vợ chồng bạn cãi nhau về những chuyện không cần thiết.

Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí PNAS cho thấy các cặp vợ chồng tranh cãi quyết liệt hơn khi họ có mức độ đường trong máu thấp. Tất cả mọi người đều có vài điểm không hài lòng về người bạn đời hoặc người yêu của họ nhưng nhờ sự tự kiểm soát mà chúng ta không nổi cơn thịnh nộ với đối phương.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho biết khả năng tự kiểm soát của cơ thể con người rất hạn chế. Brad Bushman, một nhà tâm lý học tại Đại học bang Ohio, người đã nghiên cứu cơ chế tức giận và các phản ứng liên quan trong suốt 25 năm khẳng đình rằng khi nguồn năng lượng dành cho việc tự kiểm soát vơi đi, con người sẽ liện tục giận dữ vì những lý do dù là nhỏ nhặt.

Chứng hạ đường huyết có thể là nguyên nhân khiến vợ chồng bạn cãi nhau về những chuyện không cần thiết. Ảnh minh họa

Các nhà khoa học đã tuyển chọn 107 cặp vợ chồng tham gia vào nghiên cứu. Người chồng và người vợ được đo mức glucose (đường trong máu) mỗi sáng và tối trong 21 ngày. Thời điểm họ dễ nổi cáu nhất cũng chính là lúc lượng đường huyết trong máu thấp nhất. Nghiên cứu này càng củng cố kết quả nghiên cứu trước đây được thực hiện bởi phòng thí nghiệm Bushman tại Đại học bang Ohio. Trong nghiên cứu trước đó, Bushman và các đồng nghiệp tìm thấy những người tham gia uống một thức uống không đường thường cư xử kém tích cực hơn so với những người uống một thức uống ngọt.

Trong một loạt các nghiên cứu riêng biệt, Bushman cho thấy bệnh nhân tiểu đường ít có huynh hướng tha thứ cho người khác. Những phát hiện này cung cấp bằng chứng đầu tiên rằng sự tha thứ phụ thuộc vào hiệu quả sử dụng glucose của cơ thể.

Từ kết quả này, các nhà nghiên cứu khuyên mọi người sử dụng thức ăn hợp lý, tránh bỏ bữa khiến cơ thể bị đói dẫn tới việc hạ đường huyết và các cơn giận vô cớ. Đồng thời, nhà tâm lý học Bushman cũng nhấn mạnh thời điểm thảo luận các vấn đề nhạy cảm thích hợp nhất là sau bữa ăn tối, khi cơ thể nạp đủ năng lượng và thư giãn.

Theo SKDS