Thịt dê

Theo cuốn “Trung dược đại từ điển”, khi bị ngoại cảm – những bệnh do yếu tố thời tiết bên ngoài – cấm kỵ ăn thịt dê. Sởi cũng thuộc nhóm bệnh trên,các thành phần trong thịt dê có tính nhiệt cao, sau khi ăn người sẽ nóng lên, dễ bốc hỏa, nên đây là món ăn không phù hợp với người đang bị nóng trong, sốt, đau răng, viêm nhiệt lở loét khoang miệng, ho, có đờm vàng…

Thịt chó

Do thịt chó có tính ôn nhiệt, gây ra bốc hỏa, làm tăng triệu chứng cảm mạo, phát sốt, sinh đờm, khát nước. Nếu bị lở loét miệng mà ăn thịt chó, còn gây nóng trong, bệnh sẽ trở nên nặng hơn. Trong sách “Bản thảo cương mục” có ghi: Nhiệt bệnh ăn thịt chó sẽ gây “chết người”. Do vậy, trong thời gian bị sởi cũng như giai đoạn hồi phục, bệnh nhân tuyệt đối không được ăn thịt chó.

Trứng gà

Trứng gà không chỉ dễ gây dị ứng ở trẻ nhỏ mà còn chứa nhiều protein nên sẽ gây ra nhiệt lượng lớn. Đối với những người đang sốt (nhất là trẻ em), ăn trứng gà sẽ làm cho nhiệt lượng cơ thể tăng lên, không tán phát ra ngoài được, giống như “lửa đổ thêm dầu”, bệnh sốt càng thêm trầm trọng và lâu khỏi.

Quế

Ngoài gây loét miệng, cinnamaldehyde trong quế có thể gây nên các triệu chứng dị ứng bao gồm sưng lưỡi hoặc nướu, cảm giác nóng rát, ngứa ở miệng và sự xuất hiện các mảng trắng trong khoang miệng. Có một nhóm thiểu số người bị dị ứng với quế các triệu chứng chảy nước mũi, nước mắt, đau mắt, thở dốc (đặc biệt là với dầu quế), đau bụng, sưng mặt hoặc tay, sốc phản vệ (nhịp tim loạn, chóng mặt, choáng, giảm huyết áp đột ngột) và buồn nôn.

Nhân sâm

Nhân sâm làm tổn thương phế âm, làm hỏa vượng thêm, tà khí ứ trệ lưu trong cơ thể không thoát ra ngoài được, kéo dài bệnh tình.

Mận, lựu

Quả mận và quả lựu có tính nóng nên ăn nhiều có thể gây ra các hiện tượng nóng trong, nhiệt miệng, mụn nhọt…

Thực phẩm nhiều dầu mỡ

Thịt mỡ, mỡ lợn, vịt quay, các loại bánh, thực phẩm chiên, rán.

Các gia vị cay, nóng

Khi bị sốt, sự trao đổi chất của cơ thể sẽ hoạt động mạnh. Gừng, ớt và nhiều gia vị quá cay, nóng khác như: Hạt tiêu, đinh hương, thì là, gừng, nghệ, hành… sẽ sản xuất rất nhiều nhiệt trong cơ thể và làm bệnh nặng thêm, ảnh hưởng đến sự hồi phục của bệnh nhân.

Bên cạnh đó, khi bị sởi, bệnh nhân cần tránh, không ăn cơm nếp, lạc (đậu phộng), đậu tương…

Lưu ý:

Khi phát hiện mắc sởi, tránh để bệnh nhân ra ngoài, cách ly bệnh nhân tiếp xúc với người khỏe (đặc biệt cách ly với trẻ nhỏ, người cơ địa yếu, dễ lây bệnh).

Cần điều trị sớm, chăm sóc thật tốt để bệnh nhân mau chóng hồi phục. Cho bệnh nhân uống nhiều nước, áp dụng chế độ ăn thanh đạm, tăng cường bổ sung thực phẩm giàu vitamin và dinh dưỡng.

Chú ý vệ sinh cơ thể, vệ sinh sạch sẽ mũi, miệng cho bệnh nhân (có thể dùng nước muối sinh lý để rửa mũi, miệng). Phơi quần áo của bệnh nhân dưới ánh nắng mặt trời.

Nhiệt độ trong phòng của bệnh nhân cần phù hợp, không quá nóng hoặc quá lạnh, ánh sáng vừa đủ, không nên quá mạnh gây chói mắt, vệ sinh không gian phòng bệnh sạch sẽ, thoáng khí, tránh gió thổi trực tiếp, tránh tiếng ồn.

Sởi là bệnh di virus gây ra, lây truyền qua đường hô hấp, thường gặp vào mùa đông xuân, chủ yếu ở trẻ nhỏ.

Thời kỳ ủ bệnh kéo dài từ 7 đến 18 ngày, trung bình 10 ngày. Thời kỳ lây truyền từ 5 ngày trước cho tới 5 ngày sau phát ban.

Dấu hiệu mắc bệnh chủ yếu bao gồm: Sốt cao, ho, chảy mũi, viêm kết mạc, viêm đường hô hấp, phát ban đỏ.

Sởi có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như: Viêm tai giữa, viêm phổi, tiêu chảy, khô loét giác mạc mắt, thậm chí có thể viêm não dễ dẫn đến tử vong. Bệnh đặc biệt nghiêm trọng ở trẻ nhỏ, trẻ suy dinh dưỡng.

Giai đoạn 1: Bệnh nhân sốt, hắt hơi, sổ mũi nghẹt mũi, ho, mắt đỏ chảy nước mắt. Niêm mạc miệng và khoang miệng, hai gò má xuất hiện các mẩn màu trắng, viền ngoài hơi hồng.

Nước nấm hương: nấm hương 25g, bạc hà 2g. Nấm hương rửa sạch cho vào nồi cùng 200ml nước đun sôi kỹ trong 2 – 3 phút, vớt bỏ nấm hương, cho bạc hà vào đun tiếp, khi sôi kỹ chắt lấy nước chia 3 lần uống trong ngày, chỉ uống trong 1 – 2 ngày đầu khi mới mắc bệnh.

Người bệnh sởi nên ăn cháo hồng táo củ mài 4-5 ngày liền trong giai đoạn sởi bay.

Nước rau mùi: rau mùi tươi 25g, để cả rễ rửa sạch cắt nhỏ cho vào nồi thêm 250ml nước, đun sôi kỹ 1 – 2 phút, chắt lấy nước chia 3 lần uống trong ngày, chỉ uống 1 – 2 ngày đầu khi mới mắc bệnh.

Canh đậu phụ: đậu phụ 1 miếng khoảng 200g, rau mùi non 25g, dầu thực vật bột ngọt, bột gia vị vừa đủ. Đậu phụ cắt miếng nhỏ, rán bằng dầu thực vật cho vàng. Rau mùi rửa sạch cho vào nồi, thêm 250ml nước sôi, đun nhỏ lửa, canh sôi cho đậu phụ, bột ngọt, bột gia vị vào đảo đều, canh sôi lại là được. Ăn ngày 1 lần lúc đói, có thể ăn với cơm, chỉ ăn 1 – 2 ngày đầu mới bị sởi.

Giai đoạn 2: Bệnh nhân sốt cao kéo dài, ho tăng, nặng tiếng, miệng khát, người khó ở trằn trọc, nổi các nốt mẩn nhỏ màu đỏ gồ cao hơn mặt da, sờ vào thấy gợn ở đầu, trán, cổ, mặt. Mụn dày dần lên lan xuống ngực, bụng, chân tay, cuối giai đoạn sốt giảm.

Nước củ cải: củ cải 150g, đường phèn 15g. Củ cải rửa sạch ép lấy nước, cho đường phèn vào, hấp cách thủy cho chín và tan hết đường, để nguội chia hai lần uống trong ngày. Uống 1 – 2 ngày liền.

Nước lê tươi: lê tươi 1 quả khoảng 200g, đường phèn 10g. Lê tươi rửa sạch cắt ở phần gần núm thành một cái nắp, khoét bỏ một phần ruột quả, cho đường phèn vào đậy nắp lại, ghim chặt, hấp cách thủy. Khi lê chín đem ép lấy nước chia 3 lần uống trong ngày. Uống liền 2 – 3 ngày.

Nước cỏ tranh: rễ cỏ tranh 50g, vỏ mía xanh 100g. Rễ cỏ tranh nhặt kỹ rửa sạch, cắt nhỏ. Vỏ mía xanh rửa sạch cắt khúc. Cả hai cho vào nồi, thêm 250ml nước đun sôi kỹ chắt lấy nước chia 3 lần uống trong ngày. Chỉ uống 1 – 2 ngày.

Nước cà rốt: cà rốt tươi 200g, rửa sạch, xay nhỏ cho vào nồi thêm 250ml nước, đun nhỏ lửa cho sôi kỹ, ép nước chia 3 lần uống trong ngày. Uống liền 2 – 3 ngày.

Giai đoạn sởi bay: Các mụn mẩn lặn theo thứ tự từ đầu, mặt, cổ xuống tới chân tay, sốt giảm dần, bệnh nhân ho khan ít đờm, mặt da bong rụng như mạt cám, cơ thể thấy thoải mái, người bệnh khỏe dần trở lại.

Cháo hồng táo: hồng táo 5 quả, củ mài 25g, gạo tẻ 50g, đường phèn 15g. Hồng táo bỏ hạt, giã nhỏ cho vào nồi thêm 400ml nước đun sôi. Củ mài, gạo tẻ xay nhỏ, cho nước táo vào quấy đều nấu thành cháo, cháo chín cho đường phèn vào, quấy tan, cháo sôi lại là được. Ăn ngày 1 lần lúc đói, ăn liền 4 – 5 ngày.

Cháo kê: kê hạt 50g, hạt sen cả tâm 30g, đường phèn 10g. Hạt kê bỏ vỏ cho vào nồi thêm nước nấu thành cháo. Hạt sen bỏ vỏ xay thành bột mịn, khi cháo kê chín nhừ cho bột hạt sen, đường phèn vào khuấy đều, cháo sôi lại là được. Ăn ngày 2 lần lúc đói, ăn liền 3 – 4 ngày để phục hồi sức khỏe sau khi sởi bay, giảm trằn trọc, khó ngủ.

Cháo cà rốt: cà rốt 50g, củ mài 25g, lá dâu non 10g, gạo tẻ 50g, đường phèn 15g. Cà rốt rửa sạch. Củ mài, gạo xay nhỏ cho vào nồi thêm nước nấu cháo. Lá dâu rửa sạch thái nhỏ, khi cháo chín cho lá dâu, đường phèn vào quấy đều, cháo sôi lại là được. Ăn ngày 2 lần lúc đói, ăn liền 4 – 5 ngày. Tác dụng: tiệt nọc sởi, loại trừ biến chứng ho kéo dài và đờm khò khè ở cổ.

Khi mắc bệnh sởi, nên ăn uống thanh đạm dễ tiêu hóa, giàu dinh dưỡng, ăn nhiều quả tươi, rau xanh. Đặc biệt cần uống đủ nước để góp phần lưu thông tuần hoàn huyết dịch, sởi mọc hết và bay nhanh, xuất hết độc tố của sởi. Không cho trẻ ra gió lạnh, tắm rửa bằng nước ấm ở nơi kín gió.

Cháu tôi bị sởi đã khỏi sau đó sốt lại, đi ngoài và đau tai, đi khám được kết luận: Viêm tai giữa cấp hoại tử. Xin cho biết về bệnh và biến chứng có thể gặp? Xin cảm ơn.

(Phạm Minh Thi – Ba Đình, Hà Nội)

Ảnh minh họa

Chào bạn,

Viêm tai giữa cấp hoại tử thường có nguyên nhân do các nhiễm khuẩn lây đường hô hấp như sởi, cúm, bạch hầu.

Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ có cơ thể yếu, sau mỗi đợt nhiễm khuẩn nặng; thể điển hình hay gặp sau bệnh sởi; khi sởi đã bay đi bệnh nhân sốt trở lại; thể trạng mệt mỏi thường có rối loại tiêu hóa; đau tai, đau lan lên thái dương và 1/2 đầu; nghe kém rõ kèm theo có ù tai và chóng mặt; ấn mặt xương chũm thường có phản ứng đau.

Khám tai thường thấy màng nhĩ đục, ướt, có nhiều đám xuất huyết trên màng nhĩ. Nếu đã thủng, màng nhĩ bị thủng rộng, bờ nham nhở, đáy sần sùi đỏ, mủ có mùi thối, có lẫn máu.

Bệnh nếu được điều trị tốt có thể khỏi nhưng thường gây sẹo rúm màng tai, tổn thương xương còn làm ảnh hưởng đến chức năng nghe. Biến chứng dễ thành viêm tai xương chũm.

Theo SKDS

Có nhiều cách dùng nấm hương, đơn giản nhất là ăn riêng nhưng thông thường người ta hay sử dụng nó như một thứ phụ trợ trong các món ăn được chế biến từ nhiều loại thực phẩm. Tuy nhiên việc lựa chọn và phối hợp nấm hương với các loại thức ăn khác cũng đòi hỏi phải có nguyên tắc nhất định theo quan điểm của dinh dưỡng học cổ truyền. Dưới đây là một số phương thuốc dùng nấm hương phối hợp điển hình.

Phương 1: Nấm hương 250g, mộc nhĩ đen 100g, thịt gà mái 500g. Nấm hương và mộc nhĩ ngâm nước cho nở hết rồi cắt bỏ chân, rửa sạch và thái chỉ. Thịt gà rửa sạch chặt miếng. Tất cả cho vào nồi, đổ một lượng nước vừa đủ, hầm nhừ bằng lửa nhỏ, chế thêm gia vị, ăn nóng. Phương này có công dụng kiện tỳ bổ thận, ích khí dưỡng huyết, có thể dùng để chữa các chứng bệnh có biểu hiện khí huyết suy nhược, mệt mỏi nhiều, mắt mờ, đầu choáng, mất ngủ, hay quên.

Nấm hương

Phương 2: Nấm hương 200g, đậu tương 50g, dầu vừng và tỏi lượng vừa đủ. Nấm hương ngâm nước cho nở hết rồi cắt bỏ chân, rửa sạch. Ðậu tương ngâm nước rồi đãi bỏ vỏ. Tất cả cho vào nồi, đổ nước vừa đủ rồi hầm nhừ, chế thêm dầu vừng, tỏi đập giập và gia vị vừa đủ, ăn nóng. Phương này có tác dụng điều trị hỗ trợ cho trẻ em bị còi xương, người già bị loãng xương và chứng phù thũng.

Phương 3: Nấm hương 150g, chân giò lợn 1 cái, gia vị vừa đủ. Chân giò lợn làm sạch, chặt miếng rồi đem hầm nhừ. Tiếp đó cho nấm vào đun chín là được, chế thêm gia vị, ăn nóng. Phương này có tác dụng bồi bổ âm dương, kiện tỳ ích vị, dưỡng huyết, kích thích sự thèm ăn, tăng số lượng và chất lượng sữa ở phụ nữ cho con bú.

Phương 4: Nấm hương 100g, bồ dục lợn 2 đôi, gia vị vừa đủ. Nấm hương ngâm nước cho nở hết rồi rửa sạch, cắt chân. Bồ dục lợn bổ đôi, ngâm nước lạnh 2 giờ, lọc bỏ gân trắng rồi thái miếng. Xào nấm và bồ dục lợn riêng rẽ, khi chín thì trộn cả hai vào nhau, chế thêm gia vị là được. Phương này có tác dụng bổ thận tráng dương, kích thích tiêu hóa. Thích hợp cho những người yếu sinh lý, hay đau lưng mỏi gối, ăn uống không ngon miệng.
Nấm hương tuy giàu dinh dưỡng, có tác dụng bồi bổ rất tốt nhưng không nên ăn quá nhiều, mỗi ngày chỉ nên ăn dưới 50g là tốt nhất. Những người tỳ vị hư hàn, đại tiện quá lỏng, quá nát không nên dùng.

Theo baithuochay