Bệnh đái tháo đường (hay còn gọi là bệnh tiểu đường) là một dạng bệnh nội tiết do rối loạn chuyển hóa cacbohydrat khi hoóc môn insulin của tụy bị thiếu hay giảm tác động trong cơ thể. Biểu hiện của bệnh tiểu đường là mức đường trong máu luôn tăng cao. Ở giai đoạn mới phát, người bệnh thường xuyên thấy khát nước, khô miệng, tiểu nhiều về đêm. Tiểu đường có thể gây nên những hậu quả rất nguy hiểm như: tai biến mạch máu não, mắc bệnh tim mạch vành, mù mắt, liệt dương… và đặc biệt là nguy cơ tử vong rất cao nếu cấp cứu không kịp thời.

Số lượng bệnh nhân mắc đái tháo đường hiện nay đang ngày một tăng cao. Theo Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, ngoài việc dùng thuốc, trong dân gian có nhiều loại thực phẩm vừa được dùng làm các món ăn ngon vừa có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh đái tháo đường.

Một số món ăn/ bài thuốc thường sử dụng:

– Củ cà rốt tươi vừa đủ, gạo tẻ 60g, nấu cháo ăn chia làm 2 buổi sáng và tối. Dùng cho những người bệnh đái tháo đường có triệu chứng đói ăn nhiều. Các nghiên cứu gần đây cho thấy: trong củ cà rốt có chất insulin thực vật, có khả năng làm giảm 1/3 đường của máu.

– Món ốc bung củ chuối (thành phần: ốc bươu hay ốc nhồi, thịt lợn ba chỉ, đậu phụ rán, củ chuối hột non, nghệ giã nhỏ vắt lấy nước, quả khế, cơm mẻ…). Dùng ốc ngâm trong nước gạo cho ra hết nhờn, rửa sạch, khều lấy đầu, bỏ ruột. Thịt lợn cắt mỏng. Ướp ốc và thịt với cơm mẻ và nước nghệ. Củ chuối thái mỏng, ngâm nước cho ra hết nhựa rồi cho vào nồi ninh nhừ. Nấu chung các thứ, nêm mắm muối. Theo quan điểm Đông y, ốc có vị nhạt, tính hàn, không độc dùng để trừ thấp nhiệt, tiêu thũng, thông lâm (sỏi). Con ốc và nước ốc dùng để giải độc rượu, trị chứng tiêu khát (đái tháo đường). Củ chuối hột có tính chát và thu liễm, dùng để trị bệnh tiêu khát. Thịt lợn và đậu phụ là những chất protid cần dùng trong thực đơn của người đái tháo đường. Mùi vị của món ăn này rất đặc biệt, làm giảm cảm giác khát nước, đói bụng của người đái tháo đường.

– Củ mài 30g, bí đao 100g, lá sen 60g. Lá sen sắc lấy nước, bỏ cái, nấu với củ mài và bí đao thành cháo, ăn ngày một lần. Củ mài (tên thuốc là Hoài sơn) là một vị thuốc có vị ngọt, tính bình có nhiều tác dụng, một trong số đó là dùng để chữa chứng tiêu khát. Các nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy củ mài có khả năng làm giảm đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường. Trong khi đó lá sen và bí đao là những thực phẩm có tác dụng thanh nhiệt, giảm khát rất tốt. Ngoài ra lá sen còn có tác dụng an thần, chữa mất ngủ.

– Củ mài 60g, tụy heo 1 cái, sinh địa 30g. Sắc tụy heo trước 30 phút rồi cho thuốc vào cùng sắc. Uống nước và ăn thịt có thể thay cho bữa ăn, dùng liên tục từ 15 – 20 ngày. Theo Đông y, sinh địa là một trong những vị thuốc thường được sử dụng do có nhiều công dụng khác nhau như thanh nhiệt, bổ huyết… Các nghiên cứu dược lý cho thấy: nước sắc sinh địa có tác dụng kháng viêm, giảm đường huyết, giảm huyết áp… Kinh nghiệm xưa nay sử dụng tụy heo vừa là một món ăn vừa là một vị thuốc dùng để chữa chứng tiêu khát khi cùng phối hợp các loại thức ăn khác như xào với củ cải, hẹ, mướp đắng… Một số thử nghiệm ở Nga gần đây cho thấy tế bào tụy tạng heo có khả năng giúp bệnh nhân đái tháo đường sản xuất được insulin.

– Hoàng kỳ 30g, củ mài 60g. Hoàng kỳ sắc còn 300ml bỏ xác, cho bột Củ mài vào trộn đều nấu cháo ăn 1 – 2 lần mỗi ngày. Hoàng kỳ là một vị thuốc có vị ngọt tính ấm, có tác dụng bổ khí. Tác dụng dược lý của hoàng kỳ là làm tăng cường miễn dịch của cơ thể, thúc đẩy quá trình chuyển hóa của cơ thể, hạ áp…

– Dùng quả mướp đắng tươi từ 1 – 2 trái nấu canh ăn hằng ngày. Có thể nấu chung với thịt heo để dễ ăn. Ngoài ra có thể dùng mướp đắng thái mỏng, sấy khô, hãm uống như nước trà. Mướp đắng có vị đắng tính lạnh, có tác dụng trừ nhiệt, làm sáng mắt, giải phiền khát… Ở nhiều nước trong khu vực (Philippines, Trung Quốc, Việt Nam…), mướp đắng được sử dụng như một vị thuốc để điều trị bệnh đái tháo đường rất hiệu quả. Ngoài ra các nghiên cứu của Nhật Bản còn cho thấy mướp đắng có khả năng hạn chế sự phát triển của tế bào ung thư và kéo dài tuổi thọ của người bệnh ung thư.

Khả năng di truyền của bệnh đái tháo đường từ mẹ sang con chiếm tới 20%, các bạn cùng tìm hiểu chi tiết nhé!

Đái tháo đường là một rối loạn chuyển hóa, do nhiều nguyên nhân, đặc trưng bởi tình trạng tăng đường huyết mãn tính, với các rối loạn chuyển hóa đường đạm, mỡ, hậu quả của sự thiếu Insulin. Ngoài ra, đái tháo đường, còn gọi là bệnh tiểu đường hay bệnh tăng đường huyết, là một nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa carbonhydrat khi hormon insulin của tụy bị thiếu hay giảm tác động trong cơ thể, biểu hiện bằng mức đường trong máu luôn cao. Trong giai đoạn khởi phát thường làm bệnh nhân đi tiểu nhiều, tiểu ban đêm và do đó gây khát nước. Bệnh tiểu đường là một trong những nguyên nhân chính của nhiều bệnh hiểm nghèo, điển hình là bệnh mạch vành, tai biến mạch máu não, mắt, suy thận, liệt dương, hoại thư…

Bệnh đái tháo đường được phân thành 4 loại chính:

1. Đái tháo đường type I

2. Đái tháo đường type II

3. Đái tháo đường thai kỳ

4. Đái tháo đường thứ phát

Theo chia sẻ, mẹ bị bệnh đái tháo đường thì khả năng con bị đái tháo đường giống mẹ là rất cao vì bệnh đái tháo đường có yếu tố gien di truyền .Theo các nghiên cứu về di truyền trong bệnh đái tháo đường cho thấy khả năng con cái bị bệnh đái tháo đường từ cha mẹ là rất cao, có thể lên đến 75 % nếu cả cha và mẹ đều mắc phải bệnh này. Nếu chỉ có cha hoặc mẹ mắc bệnh thì xác suất con bị bệnh là 15-20 %.

Yếu tố di truyền ở bệnh đái tháo đường có biểu hiện rõ nhất ở đái tháo đường type 2. Nguy cơ này sẽ cao hơn khi cả hai bên nội ngoại đều có người mắc bệnh đái tháo đường.

Tuy bệnh đái tháo đường có tính di truyền cao nhưng ngày nay người ta thấy bệnh đái tháo đường có thể ngăn chặn và phòng ngừa được bằng chế độ ăn và luyện tập.

Như vậy, mẹ bị đái tháo đường, xác suất con có thể mắc bệnh là 15-20 %. Bạn hoàn toàn có thể phòng ngừa và ngăn chặn được bệnh lý này bằng chế độ ăn uống khoa học , tránh béo phì ,tăng cường vận động và tập thể dục đều đặn.

Các biến chứng mạn tính của bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) là hậu quả của tình trạng tăng đường máu kéo dài. Kiểm soát tốt đường máu sẽ giúp hạn chế sự tiến triển của các biến chứng này.

Biến chứng mạn tính do ĐTĐ thường hay gặp, thậm chí các biến chứng này có ngay tại thời điểm bệnh được phát hiện ở người mắc bệnh ĐTĐ týp 2. Đây là nguyên nhân không chỉ làm tăng gánh nặng kinh tế của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng, mà còn là lý do chủ yếu làm giảm chất lượng cuộc sống của người mắc bệnh ĐTĐ. Dưới đây là một số biến chứng thường gặp:

Biến chứng mắt

Có thể xuất hiện ngay từ khi phát hiện bệnh đái tháo đường ở người mắc ĐTĐ týp 2 và thường xảy ra sau 3-5 năm đối với người mắc ĐTĐ týp 1. Khi đường máu của bệnh nhân không được kiểm soát tốt, bệnh nhân sẽ có nguy cơ mắc các bệnh về mắt như: Bệnh võng mạc mắt là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa ở bệnh nhân ĐTĐ. Đa số bệnh nhân có biến chứng này không có triệu chứng lâm sàng cho đến khi bệnh nặng. Đục thủy tinh thể: nhân mắt trở nên trắng đục, làm giảm thị lực. Glaucoma: mắt đau nhức dữ dội, đỏ mắt, chảy nước mắt.

Vì vậy, bệnh nhân cần đi khám mắt ngay từ khi phát hiện ĐTĐ đối với bệnh nhân ĐTĐ týp 2 và sau 3-5 năm đối với bệnh nhân ĐTĐ týp 1. Sau đó khám định kỳ 1 năm 1 lần.

Cần kiểm soát tốt đường huyết để phòng ngừa biến chứng.

Biến chứng thần kinh

Rất hay gặp ở bệnh nhân ĐTĐ, biểu hiện ở nhiều dạng khác nhau như biến chứng thần kinh ngoại vi và biến chứng thần kinh tự động. Các dạng tổn thương khác như liệt dây thần kinh sọ, teo cơ ít gặp hơn. Các biểu hiện thường gặp khi có biến chứng thần kinh là: tê bì, dị cảm, mất cảm giác, kiến bò ở hai chân. Nhịp tim nhanh khi nghỉ, chóng mặt khi thay đổi tư thế. Nuốt nghẹn, đầy bụng, ăn chậm tiêu, nôn, buồn nôn sau khi ăn. Rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy kéo dài hoặc táo bón. Đái không hết bãi, đái khó hoặc bí đái. Rối loạn cương dương ở nam giới. Hạ đường huyết không có dấu hiệu cảnh báo.

Biến chứng thận do ĐTĐ

Chiếm gần 50% các trường hợp suy thận giai đoạn cuối, là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở các bệnh nhân ĐTĐ. Biến chứng thận do ĐTĐ có thể được phát hiện sớm bằng làm xét nghiệm protein vi thể trong nước tiểu. Khi tổn thương thận nặng hơn có thể phát hiện thấy protein đại thể trong nước tiểu. Khi suy thận, phát hiện dễ dàng bằng các xét nghiệm chức năng thận như urê máu, creatinine máu.

Bệnh lý mạch máu lớn

Bao gồm bệnh lý mạch vành, mạch não và bệnh mạch máu ngoại biên

: Đối với bệnh nhân ĐTĐ, nguy cơ bệnh lý mạch máu gia tăng cùng với tuổi, thời gian mắc bệnh và sự xuất hiện của biến chứng thần kinh ngoại vi.

Bệnh lý mạch máu lớn biểu hiện như: Bệnh lý mạch vành: cơn đau thắt ngực điển hình hoặc chỉ phát hiện trên điện tâm đồ hay nhồi máu cơ tim. Bệnh lý mạch não: có thể gây các cơn thiếu máu não cục bộ, thoáng qua hay là tai biến mạch máu não thực sự; Bệnh lý động mạch ngoại biên biểu hiện đau cách hồi, đau khi nghỉ, nặng có thể dẫn tới tắc mạch chi gây hoại tử mô, thậm chí phải cắt cụt chi. Một số bệnh nhân có thể không có triệu chứng rõ rệt do có biến chứng thần kinh đi kèm. Mạch ngoại vi yếu thậm chí mất mạch, rụng lông, thiểu dưỡng móng, da khô lạnh.

Bệnh lý bàn chân

Là biến chứng hay gặp và là nguyên nhân dẫn tới cắt cụt, tử vong cao ở người ĐTĐ. Trong bệnh lý bàn chân, vai trò của biến chứng thần kinh ngoại vi, bệnh lý mạch máu ngoại vi và nhiễm trùng luôn gắn bó mật thiết với nhau. Tổn thương bàn chân thường bắt đầu từ những ngón chân vùng bị mất cảm giác, đặc biệt ở những ngón chân đã bị biến dạng và thiếu máu. Đặc biệt khi bị chấn thương, chai chân. Để phòng tránh biến chứng bàn chân ở người ĐTĐ, bệnh nhân có biến chứng thần kinh ngoại vi cần phải cắt móng chân đúng cách tránh làm tổn thương da. Không nên ngâm chân nước nóng, sưởi ấm chân để tránh bỏng chân. Bệnh nhân không nên đi chân đất, đi giày dép quá chặt và kiểm tra bàn chân hàng ngày để phát hiện sớm loét bàn chân, chai chân. Đi khám bác sĩ chuyên khoa nội tiết thường xuyên để được tư vấn cách bảo vệ chân, điều trị sớm các vết loét.

Lời khuyên của thầy thuốc

Đái tháo đường là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến, đã và đang gia tăng nhanh chóng ở mọi quốc gia trên thế giới. Nguyên nhân gây ra đái tháo đường rất phức tạp, nhưng phần lớn là do thừa cân, béo phì và ít hoạt động thể lực, sử dụng nhiều thức ăn nhanh, trẻ em bị béo phì, nghiện game và tivi… Do vậy, vấn đề mấu chốt để phòng tránh tất cả các biến chứng trên là kiểm soát tốt đường huyết, có lối sống lành mạnh, chế độ ăn hợp lý. Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị đái tháo đường, người bệnh cần hạn chế những thực phẩm làm tăng đường huyết (tức là những thực phẩm làm chỉ số tăng đường huyết cao). Chẳng hạn như: hoa quả ngọt (nhãn, vải, mít); nước ngọt có ga và bánh kẹo ngọt làm từ đường kính. Ngoài ra, cần điều chỉnh các rối loạn và bệnh lý đi kèm. Đồng thời đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị sớm các biến chứng nếu có.

Bệnh tiểu đường gây ra nhiều biến chứng rất nguy hiểm. Vì thế, bạn nên tham khảo những lời khuyên tốt nhất cho người mắc bệnh đái tháo đường dưới đây nhé.

Vào mùa hè, tốc độ trao đổi chất của người mắc bệnh tiểu đường thường tăng cao, dễ gây cảm giác đói và khô họng. Vì vậy, điều quan trọng nhất chính là phải giữ cho cơ thể đủ nước và bổ sung những thực phẩm phù hợp.

Dưới đây là những lời khuyên hữu ích giúp người bị bệnh tiểu đường duy trì tình trạng sức khỏe tốt trong mùa hè.

1. Cung cấp cho cơ thể lượng trái cây cần thiết

Vào mùa hè, bệnh nhân tiểu đường thường ra mồ hôi rất nhiều, việc giải phóng năng lượng khiến cho cơ thể thường lờ đờ, mệt mỏi, khó tập tập trung. Vì vậy, một trong những điều quan trọng nhất để giữ gìn sức khỏe cho những bệnh nhân tiểu đường, đó là bổ sung lượng trái cây cần thiết, giúp cơ thể không bị mất nước. Các loại trái cây được bác sĩ khuyên dùng là dưa hấu, đào, các loại quả mọng…

2. Uống nhiều hơn

Ngoài uống nhiều nước, hãy bổ sung cho cơ thể những thức uống bổ dưỡng khác. Bạn có thể chọn trà để làm thức uống bổ sung, nhưng hãy nhớ không được bỏ thêm đường. Có thể nói, trà xanh là sự lựa chọn tốt nhất cho bệnh nhân tiểu đường.

3. Bổ sung vitamin

Cung cấp đủ lượng vitamin C và vitamin A sẽ giúp bệnh nhân tiểu đường có sức đề kháng tốt để chống lại các bệnh khác. Vì vậy, hãy bắt đầu ăn những loại rau quả màu xanh như bí, đậu…. để bổ sung những loại vitamin cần thiết cho cơ thể.

4. Giữ cơ thể sạch sẽ

Ngoài việc áp dụng một chế độ ăn kiêng hợp lí để giữ gìn sức khỏe, bệnh nhân tiểu đường còn cần giữ cho cơ thể sạch sẽ. Ra mồ hôi nhiều là một trong những vấn đề mà các bệnh nhân tiểu đường mắc phải. Vì thế, hãy tắm 2 lần trong một ngày, dùng xà phòng hoặc sản phẩm chống khuẩn để phòng ngừa sự tấn công của vi khuẩn.

5. Đừng mặc quá nhiều quần áo

Bạn không nên mặc những loại quần áo có chất liệu quá dày hoặc khó thấm hút mồ hôi. Hãy mặc quần áo với chất liệu cotton hoặc vải lanh để giữ cơ thể luôn khô thoáng và thoải mái. Nếu bạn mặc đồ làm từ sợi tổng hợp, chất vải này sẽ không thấm mồ hôi, hơn nữa còn có thể làm bạn bị phát ban và ngứa. Đây cũng là một cách để giữ sức khỏe trong mùa hè cho các bệnh nhân tiểu đường.

6. Tránh xa những đồ uống có cồn

Đối với bệnh nhân bị tiểu đường, cần phải tránh sử dụng những đồ uống có cồn, đặc biệt là trong mùa hè, bạn cần tuyệt đối tránh xa nó. Ngoài ra, bạn cũng nên tránh những đồ uống có chất caffeine để đảm bảo sức khỏe.

7. Tập thể dục ở nơi rộng rãi, gần với thiên nhiên.

Một cách giữ sức khỏe hữu dụng khác cho bệnh nhân tiểu đường đó là thường xuyên tập thể dục ở nơi rộng rãi, thoáng khí. Luyện tập thể thao ở trong phòng kín dễ làm đổ mồ hôi, vì thế bệnh nhân tiểu đường nên cân nhắc tới môn bơi lội, chạy bộ hoặc Yoga để có một cơ thể khỏe mạnh.

8. Một vài lời khuyên về thức ăn

Đối với bệnh nhân tiểu đường, khi tham dự những bữa tiệc, cưới hỏi, gặp mặt…. tốt hơn hết nên tránh những món đồ ăn tráng miệng có nhiều đường ,đồ chiên rán, và thay vào đó có thể ăn một chút đồ nướng. Thay vì dùng sốt mayonnaise hay pho mát, hãy thử với nước sốt mù tạt.

9. Chăm sóc bàn chân

Việc giữ gìn vệ sinh đối với bệnh nhân tiểu đường là hết sức quan trọng. Đặc biệt, mùa hè nóng nực thường khiến chúng ta gặp nhiều rắc rối ở đôi bàn chân, như sự tấn công của các vi khuẩn, nấm. Để tránh nhiễm bệnh, hãy nhớ làm sạch đôi bàn chân một cách thường xuyên với dung dịch khử trùng, nếu bạn thường xuyên đi giày, hãy chọn những loại tất làm từ chất liệu cotton để bàn chân luôn khô thoáng.

10. Tránh các vết thương hở

Người bị bệnh tiểu đường cần nhớ, không bao giờ được đi chân trần. Một vết cắt bình thường có thể sẽ rất nguy hiểm đối với bệnh nhân bị tiểu đường. Hãy cố gắng tránh bị những vết thương hở trên cơ thể ,nếu bạn không may bị những vết thương như vậy, hãy nhanh chóng đến phòng khám để được điều trị.

11. Đừng để bị đói

Những bệnh nhân bị tiểu đường thường có xu hướng bị đói , cảm giác cồn cào. Nếu bạn cố tình lờ đi cơn đói, lượng đường huyết của bạn có thể bị sụt giảm nghiêm trọng. Vì thế, hãy chuẩn bị cho mình những bữa ăn nhẹ giữa các bữa chính để cơ thể không rơi vào trạng thái đói . Những đồ ăn nhẹ không đường hay trái cây sẽ là sự lựa chọn thông minh cho bữa phụ giữa bữa sáng và bữa trưa.

12. Kiểm tra lượng đường huyết thường xuyên

Hãy kiểm tra lượng đường huyết của bạn một cách thường xuyên. Không bao giờ được quên uống thuốc theo thời gian quy định. Nếu bạn thấy bất kì thay đổi nào trong lượng đường huyết của bạn, hãy liên lạc với bác sĩ để nhận được lời khuyên kịp thời.

Nếu đang bị bệnh đái tháo đường mà bạn còn đèo bồng thêm những thói quen dưới đây thì chẳng khác nào đang “dùng tay không bắt dao rơi”.

1. Nhậu nhẹt tẹt ga

Ảnh minh họa

Suốt 2 tháng qua câu chuyện bệnh tật của anh Nguyễn Văn Doanh vẫn được bà con khu phố 2, Nguyễn Chí Thanh, Q3, Tp.HCM bàn tán.

Do đặc thù nghề nghiệp nên dù là bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 đã 5 năm nhưng anh Doanh vẫn thường xuyên tiếp khách bằng bia rượu với liều lượng khá nhiều. Hôm đó, anh đi uống về thì nằm vật ra giường ngủ mê man nhưng đến khi tỉnh dậy thì miệng không ngừng kêu đau.

Đến bệnh viện khám anh Doanh được chẩn đoán bị gout, mỡ nhiễm máu và lượng đường huyết lên xuống thất thường rất khó kiểm soát khi của anh càng thêm trầm trọng…

Lời khuyên: Thường thì người đã bị tiểu đường nên từ bỏ bia rượu hoặc đôi khi chỉ “nhấp” một chút cho vui, không nên uống quá 2 ly và nên ăn món gì đó khi uống cũng như nhớ thử đường huyết trước và sau khi uống.

Bên cạnh nguy cơ gây nghiện, việc tiêu thụ quá nhiều chất cồn vào cơ thể sẽ làm tổn thương gan, gây ra các biến chứng nghiêm trọng như làm nặng thêm lên các thương tổn ở dây thần kinh, bệnh mắt, cao huyêt áp, cao mỡ trong máu… Cũng nên hỏi bác sĩ của bạn xem số lượng rượu bạn uống vào bao nhiêu thì được an toàn.

2. Hút thuốc thả phanh

Anh Lê Văn M. (45 tuổi, Vũng Tàu) đang bị giai đoạn cuối của đái tháo đường tuýp 2, được người nhà chuyển từ bệnh viện tỉnh lên Bệnh viện Đại học Y dược Tp.HCM trong tình trạng người gầy guộc, tóc tai bơ phờ biểu hiện của những đêm dài mất ngủ vì đau đớn. Trên các ngón tay và chân xuất hiện những điểm hoại tử khô, vài chỗ vẫn đang mưng mủ. Anh bị viêm tắc động mạch mạn tính do thói quen hút thuốc lá.

Bác sĩ bắt anh M. ngay lập tức bỏ thuốc lá. Tuy nhiên chỉ được vài ngày, khi vết mổ tạm lành, các cơn đau dịu dần, anh lại tiếp tục hút vì không thể bỏ được thói quen 30 năm đó. Kết quả thật đáng buồn. Vì không thể vượt qua thói quen nhả khói thuốc, anh M. phải cắt cụt hai chân, còn hai bàn tay cũng lăm le trong tình trạng phải cắt bỏ.

Lời khuyên: Nếu thuốc lá gây hại cho người bình thường 1 lần thì nó có thể gây hại đến 10 lần đối với người bị tiểu đường. Khi hút thuốc, người hút đưa một lượng carbon dioxin từ khói thuốc vào cơ thể, chất này ngăn cản ôxy kết hợp với hồng cầu. Để bù đắp lại, cơ thể tăng sản xuất hồng cầu và đó chính là một trong những tác nhân làm tăng biến chứng suy thận, mù mắt, hoại tử bàn chân, đột quỵ ở bệnh nhân đái tháo đường…

3. Tình dục thái quá

Tuy tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn uống theo hướng dẫn của bác sĩ, nhưng anh Nguyễn Mạnh Hùng (54 tuổi, ở Đồng Nai), đang bị tiểu đường tuýp 2 lại quá “tích cực” trong chuyện chăn gối vợ chồng.

Thời gian trước, mỗi tuần vợ chồng anh quan hệ từ 3-4 lần mà không thấy có vấn đề gì về sức khỏe, nhưng dạo gần đây mỗi lần quan hệ anh rất khó cương cứng và thấy rất mệt sau khi kết thúc. Vì vậy dù vẫn “mê” nhưng thấy anh xanh xao và gầy đi chút ít, chị vợ đã nhất quyết bắt anh phải “hãm” lại cho lành.

Lời khuyên: Tiểu đường là thủ phạm hàng đầu ảnh hưởng đến khả năng “vâng lời” của “cậu bé”, khiến “cậu bé” khó cương cứng. Nếu anh Hùng giữ được phong độ thì là điều rất tốt.

Thế nhưng, không chỉ anh Hùng mà không ít người “điếc không sợ súng” lại coi thường tất cả, từ việc không điều độ trong chuyện gối chăn, cho đến quan hệ tình dục không an toàn hay làm ngơ bệnh tình mình đang mắc phải. Anh Hùng cần đến bác sĩ kiểm tra sức khỏe và để được tư vấn kịp thời.

Nghiên cứu của các nhà khoa học Đại học Hiroshima Nhật Bản, đứng đầu là TS. Takayuri Yamaji đã phát hiện ra rằng cách ăn, uống ảnh hưởng lớn đến nguy cơ mắc bệnh của họ.

Cụ thể việc ăn quá nhanh có thể khiến cơ thể bạn bị “sốc” đường và sinh ra phản ứng kháng insulin. Đây chính là nguyên nhân gây ra bệnh đái tháo đường.

Nghiên cứu đã theo dõi hơn 1.000 nam giới và phụ nữ trung niên trong vòng 5 năm. Những người tham gia nghiên cứu phải ghi lại cách ăn, uống của họ và tầm soát bệnh tiểu đường. Họ được chia làm 3 nhóm: Nhóm có thói quen thưởng thức kỹ bữa ăn bằng cách ăn thật chậm rãi, nhóm ăn với tốc độ trung bình và nhóm thường xuyên phải ăn thật nhanh để tiết kiệm thời gian. Trong 5 năm nghiên cứu, chỉ hơn 2% người thuộc nhóm ăn chậm phát triển hội chứng chuyển hóa, trong khi tỉ lệ ở nhóm ăn tốc độ trung bình là 6,5%. Có tới 11,6% người ở nhóm ăn nhanh đối mặt với tiểu đường.

Theo các nhà nghiên cứu, tốc độ ăn đã ảnh hưởng đến một số mặt hoạt động của não bộ. Khi bạn ăn quá nhanh, cơ thể đã nạp đủ lượng cần thiết nhưng bộ não chưa kịp ghi nhận và phát tín hiệu “đã no” khiến bạn vẫn còn cảm giác muốn ăn và sẽ ăn quá nhiều.

Quan trọng hơn, việc nạp nhanh một lượng thực phẩm sẽ làm biến đổi nồng độ glucose trong máu đột ngột, lâu ngày dẫn đến phản ứng đề kháng insulin chính là lý do gây ra tiểu đường. Vì thế, bạn nên tìm lại thói quen thư thả tận hưởng những bữa ăn ngon lành và đủ dinh dưỡng.

Ăn uống nhiều, tiểu nhiều, sụt cân, nhìn mờ, vết thương lâu lành, cảm giác châm chích ở lòng bàn chân, cảnh báo bạn có thể bị tiểu đường.

Bác sĩ Nguyễn Xuân Thắng, khoa Nội Tổng quát, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park TPHCM cho biết, độ tuổi có nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường là trên 45.

Nhóm nguy cơ cao mắc bệnh này là dư cân, béo phì; vòng bụng ở nam giới lớn hơn 90 cm, nữ lớn hơn 80 cm. Người bị tăng huyết áp thường xuyên, rối loạn chuyển hóa mỡ cũng có nguy cơ bị tiểu đường. Ngoài ra nhóm dễ mắc bệnh là phụ nữ sinh con nặng hơn 4 kg, hội chứng buồng trứng đa nang, lối sống ít vận động và gia đình có người bệnh tiểu đường.

Theo bác sĩ Thắng, để tránh bệnh tiểu đường cần tập thói quen ăn uống hợp lý, vận động thể dục thường xuyên. Ăn đủ và cân đối các chất dinh dưỡng phù hợp với thể trạng, giới tính, tình trạng sinh lý, mức độ lao động, hoạt động thể lực. Ăn nhiều rau củ giúp cung cấp vitamin, chất khoáng, hạn chế tăng đường huyết sau ăn. Khẩu phần ăn đạm động vật ít hơn đạm thực vật trong ngày, tăng cường ăn cá, uống đủ nước, hạn chế rượu bia và nước ngọt. Tập thể dục thường xuyên và điều độ, ít nhất năm lần trong tuần, mỗi lần từ 30 đến 60 phút.

Để tránh các biến chứng do tiểu đường, bác sĩ Thắng khuyên, người bệnh cần kiểm tra đường huyết định kỳ, không hút thuốc lá, kiểm soát huyết áp, khám mắt thường xuyên, tiêm ngừa các văcxin cần thiết như cúm, viêm phổi. Chăm sóc đôi chân và sức khỏe răng miệng hàng ngày, kiểm soát căng thẳng.

Dù các chuyên gia đã chỉ ra rằng tiểu đường có thể do một rối loạn trong di truyền nhưng thực tế, những thói quen ăn uống, sinh hoạt không lành mạnh cũng có thể là nguyên nhân.

1. Ngủ quá ít

Giấc ngủ quan trọng với sức khỏe không kém gì chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên. Theo các nhà khoa học thì cách thức chúng ta ngủ có thể ảnh hưởng đến lượng đường trong máu, các hormone kiểm soát sự thèm ăn và thậm chí ảnh hưởng đến khả năng nhận thức của não đối với các loại thực phẩm. Hơn thế nữa, việc thiếu ngủ còn làm suy yếu khả năng đáp ứng của các tế bào mỡ với insulin.

Do đó, những người ngủ ít thường phải đối mặt với các nguy cơ rủi ro về sức khỏe, bao gồm cả béo phì và bệnh tiểu đường loại 2.

2. Stress và thừa cân

Theo các nhà nghiên cứu Thụy Điển thì sự phiền muộn, chán nản, lo lắng trong một thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường ở nam giới.

Nguy cơ mắc bệnh tiểu đường sẽ càng tăng lên ở những người “sở hữu” cả hai yếu tố: stress và thừa cân. Chất epinephrine (sinh ra khi thần kinh bị kích động, tress) sẽ có tác dụng đánh tan mỡ thừa trong cơ thể, dẫn đến việc dư thừa axit béo.

Stress làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường, đặc biệt là ở phụ nữ

Khi cơ thể hoạt động, các axit béo này sẽ tiêu hao, như vậy glucose trong cơ thể sẽ bị dồn lại, không được đốt cháy. Glucose không bị đốt cháy sẽ dư thừa, dẫn đến lượng đường trong máu tăng, lâu dần thành bệnh tiểu đường.

Vì vậy, nếu bạn đang bị thừa cân, hãy thận trọng với những cơn stress. Và nếu bạn lại thường xuyên bị stress, thì nên kiểm soát chặt chẽ lượng đường trong máu, để giảm thiểu nguy cơ mắc tiểu đường type 2.

3. Ăn quá nhanh

“Những người ăn quá nhanh sẽ có nguy cơ bị bệnh tiểu đường cao gấp 2,5 lần so với những người ăn chậm”, đây là kết luận của các nhà khoa học Ấn Độ.

Ăn quá nhanh khiến cho dạ dày và não bộ không kịp “giao tiếp” và làm cho cơ thể không nhận được tín hiệu “no”, lượng thực phẩm vào cơ thể nhiều hơn bình thường.

Lượng thức ăn vào cơ thể liên tục khiến cơ thể không kịp xử lý gây ra tình trạng ứ đọng chất béo, đường… từ đó ảnh hưởng đến sự điều tiết insullin và hậu quả là làm tăng nguy cơ bệnh tiểu đường.

4. Uống quá nhiều cafe

Hàm lượng cao caffeine trong máu có thể khiến hormone insulin hoạt động kém hiệu quả hơn, từ đó dẫn đến tình trạng tăng cao lượng đường trong máu.

Theo nghiên cứu đăng tải tháng 12/2016 trên Tạp chí Dinh dưỡng, các nhà khoa học phát hiện việc uống trên 3 tách cà phê mỗi ngày đã làm gia tăng sự đề kháng insulin – là dấu hiệu của bệnh đái tháo đường type 2.

Đặc biệt, việc làm tăng lượng đường trong máu không chỉ do caffeine mà còn bởi thói quen cho thêm đường hoặc kem khi sử dụng thức uống này.

5. Bỏ bữa sáng

Bỏ bữa ăn sáng không chỉ làm cho bạn cồn cào vào cuối buổi sáng màcòn làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, theo TS Ellen Calogeras,nhà giáo dục bệnh tiểu đường tại Trung tâm Tiểu đường thuộc Viện lâm sàng Cleveland Clinic. Khi bạn không cung cấp thức ăn cho cơ thể, nồng độ insulin bị phá vỡ, làm cho nó khó kiểm soát lượng đường trong máu.

Những thói quen tăng nguy cơ bị bệnh tiểu đường
Bỏ bữa là thói quen không lành mạnh, góp phần gây bệnh tiểu đường

6. Bổ sung ít men vi sinh

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng: Những men vi sinh không “thân thiện” có thể gây hại cho niêm mạc ruột và tàn phá ruột dẫn đến bệnh tiểu dường.

Irina Ciubotaru, MD – bác sĩ nội tiết ở Đại học Illinois tại Chicago khẳng định: Ruột bị viêm nhiệm sẽ ảnh hưởng đến viêm tụy và não, cuối cùng dẫn đến hiện tượng kháng insulin. Kháng insulin xảy ra khi cơ thể sản xuất đủ insulin, nhưng không sử dụng nó một cách hiệu quả khiến lượng đường tích tụ trong máu dẫn đến bệnh tiểu đường.

7. Hút thuốc lá

Hút thuốc lá làm giảm lưu lượng máu tới cơ và tăng mức độ căng thẳng, từ đó tăng nguy cơ kháng insulin.

Nghiên cứu của Hiệp hội Hoá học Hoa Kỳ cho thấy, nicotine trong thuốc lá có thể làm tăng nồng độ hemoglobin A1C trong máu của những người tham gia lên đến 34%. Hemoglobin A1C là một chỉ số xét nghiệm máu giúp nhận biết mức đường huyết trung bình trong khoảng 2 – 3 tháng. Nếu chỉ số quá cao, nó có nghĩa là lượng đường trong máu của bạn không được kiểm soát tốt trong thời gian này.

Tôi năm nay 46 tuổi, gần đây tôi thường xuyên thấy khát khô cổ. Cho dù đã chú ý bổ sung nước…

Ảnh minh họa

Hỏi: Tôi năm nay 46 tuổi, gần đây tôi thường xuyên thấy khát khô cổ. Cho dù đã chú ý bổ sung nước nhưng tần suất khát ngày một nhiều. Tôi nghe nói đó là dấu hiệu của bệnh tiểu đường, có đúng vậy không, thưa bác sĩ? – Trần Hồng Quân (Ba Đình, Hà Nội)

* Trả lời:

Với bệnh đái tháo đường hay còn gọi là tiểu đường, thường quy tụ các dấu hiệu như: Tăng sự khát nước và đi tiểu thường xuyên; Hay đói bụng; Giảm cân liên tục; Thường xuyên mệt mỏi; Bị mờ mắt do biến chứng của bệnh; Vết thương chậm lành hoặc dễ bị nhiễm trùng; Da bị xỉn màu…

Tuy nhiên, để xác định rõ, bạn nên chủ động đến cơ sở y tế thăm khám. Qua đó, bạn sẽ được tư vấn và chỉ định điều trị nếu phát hiện bệnh. Thông thường, việc điều trị bệnh tiểu đường type 2 đòi hỏi tuân thủ lâu dài những việc như theo dõi đường huyết. Tùy theo kế hoạch điều trị, bạn cần xét nghiệm đường huyết một hay nhiều lần trong ngày.

Theo dõi đường huyết thường xuyên là cách giúp ổn định đường huyết. Ngoài ra, phải tuân thủ chế độ ăn hợp lý theo tư vấn của bác sĩ, khuyến khích bệnh nhân ăn nhiều hoa quả tươi, tránh thức ăn ngọt, béo và thức ăn được chế biến từ bột, gạo. Bên cạnh đó, bệnh nhân nên tập thể dục thường xuyên, nhẹ nhàng phù hợp với thể lực.

Từ khi biết mình mắc bệnh, tâm tính anh ấy đột nhiên thay đổi: hay cáu gắt, ít ra ngoài đi chơi, có bữa còn vô cớ đánh vợ, con.

Anh Hai tôi phát hiện bệnh tiểu đường cách nay khoảng ba tháng. Từ khi biết mình mắc bệnh, tâm tính anh ấy đột nhiên thay đổi: hay cáu gắt, ít ra ngoài đi chơi, có bữa còn vô cớ đánh vợ, con.

Có phải bệnh tiểu đường tác động đến gen nào đó làm anh tôi thay đổi tính nết? Gia đình tôi phải làm gì để giúp anh ấy?

Cỏ Xanh (coxanhsg@…)

TS.BS Trần Thị Thanh Hoá, trưởng khoa hồi sức cấp cứu bệnh viện Nội tiết trung ương: Có những người khi được bác sĩ chẩn đoán là bị bệnh đái tháo đường (tiểu đường) nhưng chưa chấp nhận chẩn đoán của bác sĩ vì chưa thấy các triệu chứng lâm sàng, nhiều người khi biết mình bị bệnh đái tháo đường bị sốc về mặt tinh thần.

Với những trường hợp này, bác sĩ cần phải động viên, giải thích cặn kẽ, tỉ mỉ về bệnh tật cho người bệnh để họ dần thoát qua ức chế tâm lý đó. Anh Hai bạn cũng không nằm ngoài tâm lý như vừa giải thích, người nhà nên động viên, an ủi để anh ấy vượt qua khủng hoảng.

Bên cạnh đó, gia đình và người thân không nên đưa vấn đề bệnh tật bàn tán nhiều và nên đưa anh ấy đến gặp chuyên gia nội tiết để được khám, làm các xét nghiệm cần thiết cho chẩn đoán và được tư vấn kỹ về các vấn đề liên quan đến bệnh tật.

Sau 2 – 3 tháng mà tình trạng của anh Hai chị vẫn tái diễn như đã kể thì chị nên đưa anh ấy đến khám ở các bác sĩ chuyên khoa tâm thần kinh để điều trị thêm các bệnh phối hợp.

Theo Pháp luật TPHCM/SGTT