Những thực phẩm cần tránh

Tránh các chất kích thích làm tăng bài tiết dịch vị: kiêng các loại rượu, bia, thuốc lá, cà phê, chè đặc. Kiêng ăn quá nhiều gia vị chua, cay, nóng như giấm, chanh, ớt, tiêu, gừng, riềng; các loại thịt quay, thịt muối, nước luộc thịt, các món sốt, xào có nhiều gia vị.

Tránh các loại thức ăn gây cọ xát làm tổn thương niêm mạc: rau già nhiều xơ (mướp, rau bí đỏ, đậu quả, rau muống, bắp cải, măng khô…). Các thức ăn như: xương băm nhỏ, sụn, tôm cua, cổ cánh, chân gà, vịt, cá nấu, cá rán ăn cả đầu… Nên ăn các thức ăn có tác dụng bọc, hút, thấm niêm mạc như cơm nếp, bánh chưng, bánh mỳ, bánh quy, bánh xốp…

Tránh ăn quá nóng, quá lạnh, tránh quá đói, quá no, tránh ăn quá đặc, quá loãng: vì thức ăn nóng quá làm niêm mạc dạ dày sung huyết, lạnh quá hoặc đói quá (dạ dày rỗng) làm dạ dày co bóp mạnh hơn gây đau, có khi gây chảy máu. Nếu ăn quá no làm dạ dày căng to, co bóp yếu ảnh hưởng đến quá trình nhào trộn thức ăn. Nếu ăn đặc quá thì dịch vị rất khó thấm vào giữa khối thức ăn, nhưng nếu ăn lỏng và nhiều nước quá thì dịch vị sẽ bị pha loãng làm giảm khả năng tiêu hóa.

Cần tránh ăn những thức ăn khó tiêu: bữa ăn có nhiều chất đạm, dầu mỡ (thịt, đậu, lạc, trứng…) sẽ lâu tiêu hơn những thức ăn khác. Khi ăn cần ăn chậm nhai kỹ, tránh ăn vội nhai dối, tránh vừa ăn vừa tập trung những việc khác như tranh thủ đọc sách, báo khi ăn… vì nếu ăn chậm, nhai kỹ bộ răng sẽ giúp cắt, xé, nghiền thức ăn ra rất nhỏ, kết hợp với dịch nước bọt giúp khi vào dạ dày thức ăn đã trở nên nhỏ mịn và đồng nhất hơn, khả năng tiêu hóa dễ dàng hơn.

Người bị viêm loét dạ dày – tá tràng nên ăn các thức ăn có tác dụng bọc, hút, thấm niêm mạc như bánh mỳ

Ăn thế nào mới đúng?

Nên ăn cơm, cháo, bánh mỳ, bánh quy, cơm nếp, khoai tây, khoai sọ luộc nhừ; rau lá non các loại; thịt cá nạc bỏ xương; sữa bò tươi, sữa hộp các loại; quả chín, quả ngọt, bánh mứt kẹo, mật ong; nước uống không rượu, nước lọc.

2 mẫu thực đơn cụ thể

Thực đơn 1

Bữa sáng: trứng gà 1 quả đánh kem, bánh quy 50g.

Bữa trưa: cơm (gạo tẻ 200g), giá xào (giá đỗ 100g, thịt lợn 30g, dầu hoặc mỡ 5g).

Bữa phụ: bánh quy 50g (hoặc biscot), hoặc chè đỗ xanh, đỗ đen.

Bữa tối: cơm (gạo tẻ 200g), xôi lạc hoặc cơm nếp lạc (gạo nếp 200g, lạc hạt 30g), thịt lợn rim 30g.

Thực đơn 2

Bữa sáng: trứng gà hấp 1 quả, cháo nếp 1 bát 200ml.

Bữa trưa: cơm (gạo tẻ 200g), rau bắp cải luộc 100g, thịt lợn viên hấp 50g.

Bữa phụ: bánh quy 50g hoặc chè bột sắn.

Bữa tối: cơm (gạo tẻ 200g), đậu xào (đậu quả 100g, thịt 30g, dầu 5g, hành mùi).

Giá trị năng lượng từ 2.100 – 2.400kcal mỗi thực đơn (kcal từ đạm: 12,5% tương đương 60 – 65g; từ chất béo 13,8% (30 – 45g); từ bột đường 73,7% (330 – 380g).

Cây dủ dẻ là loài dây leo có thể dài tới 20m, lá có hình bầu dục hay ngọn giáo xoan ngược, hoa rất thơm như hoa ngọc lan và có thể chiết xuất tinh dầu.
Quả dủ dẻ mọc thành từng chùm từ 3 – 8 quả với kích thước chỉ to hơn đầu ngón tay người lớn một chút.

Quả dủ dẻ khi non có màu xám nhạt và lúc chín thì màu vàng, thịt mỏng và có vị ngọt thanh.
Ở Việt Nam, cây dủ dẻ phân bố ở vùng đồng bằng gần biển lên tới vùng núi Quảng Trị, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Gia Lai, Đắc Lắc, Lâm Đồng và Đồng Nai.
Trên thế giới, cây dủ dẻ còn có ở Lào, Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Indonesia. Cây dủ dẻ ra hoa từ tháng 5 – 6.

Đặc biệt, hoa dủ dẻ được dân gian coi là một vị thuốc tự nhiên, có tác dụng trị đau dạ dày, trướng bụng, đau bụng.

Nhiều người trẻ bị ung thư

Theo GLOBOCAN 2018 cập nhật về ung thư dạ dày trên thế giới, Việt Nam là nước có tỉ lệ ung thư dạ dày đứng thứ 14 so với thế giới và đứng cao nhất trong các nước Đông Nam Á. Tỉ lệ mới mắc là 15,9/100.000 dân, với số mới mắc bệnh là 17.527, số tử vong là 15.065 bệnh nhân.

Nếu tính chung cả 2 giới thì ung thư dạ dày đứng hàng thứ 3 sau ung gan và ung thư phổi. Miền Bắc tỉ lệ ung thư dạ dày cao gần gấp đôi miền Nam.

Theo GS TS BS. Trần Thiện Trung – Trưởng Cơ sở 2 Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho biết:

Trong hai tháng vừa qua, Cơ sở 2 Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đã điều trị hai người bệnh nữ 18 tuổi và 23 tuổi. Người bệnh nữ (23 tuổi, ở TPHCM) vào viện khám vì đau âm ỉ trên rốn. Tiền căn không ghi nhận bệnh gì trước đây. Người bệnh được chỉ định nội soi dạ dày, phát hiện tổn thương nhiễm cứng dạ dày vùng hang vị. Sinh thiết tổn thương cho kết quả ung thư tuyến biệt hóa kém dạng tế bào nhẫn của dạ dày.

Sau 4 ngày nhập viện, các bác sĩ phẫu thuật cho người bệnh, cắt bán phần dưới dạ dày, nạo hạch D2. Người bệnh được xuất viện vào ngày thứ 10 và hiện đang được hóa trị sau mổ. Một trường hợp khác, người bệnh nữ (18 tuổi, ở Lâm Đồng) có dấu hiệu đau bụng thỉnh thoảng, tự mua thuốc uống suốt 6 tháng.

Gần một tháng nay, người bệnh có triệu chứng đầy bụng khó tiêu, chán ăn, mệt mỏi, sụt khoảng 5 cân, đi tiêu phân đen.

Qua thăm khám, nội soi dạ dày, thực hiện sinh thiết tổn thương cho người bệnh, bác sĩ kết luận ung thư tuyến biệt hóa kém dạng tế bào nhẫn của dạ dày và tiến hành phẫu thuật. Tuy nhiên, bác sĩ không thể phẫu thuật cắt được dạ dày do ung thư đã di căn đến ổ bụng. Người bệnh được chỉ định hóa trị triệu chứng.

Theo TS Phạm Văn Bình – Khoa Ngọi Bụng 1, Bệnh viện K trung ương tỷ lệ ung thư dạ dày đang ngày càng trẻ hóa. TS Bình cho biết hiện nay những bệnh nhân ung thư dạ dày tuổi 20 không phải là hiếm nhất là tại Bệnh viện đầu ngành về ung bướu như BV K thì càng nhiều hơn.

TS Bình cho biết thêm gần đây nhất có trường hợp bệnh nhân mới 13 tuổi bị ung thư dạ dày phải cắt bỏ dạ dày.

Ung thư da dạy là bệnh ung thư đường tiêu hóa và TS Bình khuyến cáo các bệnh nhân vẫn đến khám ở giai đoạn rất muộn nên việc điều trị vừa khó khăn vừa tốn kém. Cách sàng lọc ung thư dạ dày tốt nhất đó là nội soi ống mềm.

Lý giải về tình trạng trẻ hóa ung thư dạ dày, TS Bình cho biết do các nguyên nhân như vi khuẩn HP, lối sống…

3 thủ phạm

Theo GS Đào Văn Long – Nguyên Giám đốc BV Đại học Y Hà Nội, giám đốc phòng khám đa khoa Hoàng Long các nguyên nhân cơ bản của Ung thư dạ dày: 90% do vi khuẩn HP.

Theo GS Long tổ chức nghiên cứu về ung thư quốc tế và Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp H.p là nhân tố gây ung thư biểu mô tuyến dạ dày và gây u MALT thuộc nhóm 1.

Người ta cũng đã thấy ở những nước có tỉ lệ nhiễm H.p cao thì tỉ lệ mắc ung thư dạ dày cao ví dụ như ở Hàn Quốc, Nhật, Nam Phi, Việt Nam. Còn ở những nước như Âu Mỹ, tỉ lệ nhiễm H.p thấp và tỉ lệ mắc ung thư dạ dày cũng thấp.

Theo GS Long khuẩn H.p có thể vào cơ thể con người theo 3 con đường từ động vật sang người, từ ô nhiễm môi trường đặc biệt là nguồn nước sang người và nguồn lây từ người sang người là đường lây rất phổ biến, nhất là với trẻ em.

Có 2 kiểu lây đó là miệng-miệng ví dụ như hôn, nhai cơm cho trẻ, dùng đũa gắp thức ăn chung và kiểu thứ 2 là sử dụng nguồn nước và thức ăn của những người sống cùng nhau trong gia đình có người nhiễm vi khuẩn H.p cũng có thể lây truyền cho người thân.

Thứ hai do yếu tố sinh hoạt, chế độ ăn uống thiếu khoa học, thiếu chất xơ và các loại vitamin như B12, axit folic…

những thói quen như ăn mặn, ăn nhiều thịt đỏ, đồ ăn sẵn, đồ ăn chiên dán nhiều dầu mỡ chính cũng là nguyên nhân gây ung thư dạ dày.

Thứ ba yếu tố di truyền.

Để phát hiện sớm ung thư dạ dày, GS Long khuyến cáo những người có yếu tố nguy cơ trên nên thường xuyên nội soi dạ dày ống mềm ít nhất 1 năm 1 lần để có thể xác định những bất thường ở dạ dày để có hướng điều trị sớm nhất.

Trái cây tốt cho sức khỏe và tốt cho cơ thể nhưng cũng giống như mọi thứ khác, nó không tốt khi ăn quá nhiều. Một người đàn ông tên Vương, 60 tuổi, ở Thiểm Tây, Trung Quốc, đã gặp phải rắc rối sau khi ăn quá nhiều trái cây.

Theo thông tin đưa trên trang ET Today, ông Vương được đưa đến bệnh viện vì bị tê liệt tay chân đột ngột. Các bác sĩ tại bệnh viện cho biết tình trạng của ông rất nghiêm trọng và đã thông báo cho người nhà.

Khi làm các xét nghiệm sâu hơn, bác sĩ đã rất ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng tình trạng tê liệt của ông Vương có liên quan đến thói quen ăn quá nhiều trái cây của ông. Được biết, ông ăn 2,5kg chuối và 3kg cam trong một tuần vì nghĩ rằng ăn trái cây tốt cho sức khỏe.

Tuy nhiên, điều bất ngờ hơn nữa là các bác sĩ phát hiện ra rằng ông Vương bị tê liệt như vậy có khả năng là do thận của ông không hoạt động tốt.

Theo Healthline, vì các loại trái cây ông Vương tiêu thụ bao gồm cam và chuối có hàm lượng kali cao nên đã gây tổn hại cho thận của ông. Thận không thể loại bỏ kali kịp thời nên dẫn đến tăng kali máu. Trong trường hợp nghiêm trọng, điều này thậm chí có thể gây tê liệt hoặc ngừng tim và khiến cuộc sống của ông gặp nguy hiểm.

Bác sĩ cũng khuyên rằng những người mắc bệnh thận không nên tiêu thụ thực phẩm có nhiều kali như khoai tây, cà chua, chuối, dưa đỏ và nhiều hơn nữa để thận không bị làm việc quá sức.

Trái cây tốt cho sức khỏe nhưng không phải ăn bao nhiêu cũng được

Khi nói đến chế độ ăn uống lành mạnh, các loại trái cây và rau quả được xem là lựa chọn an toàn nhất. Nhiều người trong số chúng ta tin rằng đó là những thực phẩm có thể giúp giảm cân rất hiệu quả.

Thực tế, các loại trái cây thường giàu chất xơ, vitamin, chất chống oxy hóa… và có tác dụng giúp phòng, ngừa một số bệnh. Đó là lý do tại sao nhóm thực phẩm này được coi là có lợi cho sức khỏe. Nhưng bạn có biết rằng, tiêu thụ quá nhiều trái cây các loại cũng có thể là một trong những nguyên nhân khiến bạn tăng cân, thậm chí gây ra các vấn đề về răng miệng. Ví dụ, một quả chuối cỡ trung bình có khoảng 110 calo, 30g carbohydrate , bao gồm 19g đường, trong khi đó, một quả bưởi cỡ trung bình có khoảng 60 calo và 15g carbohydrate, kể cả đường.

Trong hầu hết các loại trái cây đều chứa calo và đường. Nếu ăn quá nhiều hoa quả, lượng calo nạp vào cơ thể cũng đồng thời tăng lên, kết quả là khiến cơ thể bạn dư thừa calo, gây tăng cân. Trong nhiều loại trái cây có chứa đường, được gọi là fructose . Khi chúng ta ăn thực phẩm (không bao gồm các loại trái cây), nó phân hủy thành glucose. Glucose sẽ chuyển hóa thành insulin để phát tín hiệu cho thấy rằng bạn đã no, từ đó, bạn dừng ăn. Nhưng khi chúng ta ăn trái cây, nó giải phóng fructose mà không kích hoạt sự sản xuất insulin, do đó, chúng ta không cảm thấy no. Điều này dẫn đến tình trạng ăn quá nhiều, mất kiểm soát và khiến cho lượng đương vào cơ thể cũng tăng lên nhanh chóng.

Mặc dù trái cây chứa nhiều chất dinh dưỡng nhưng có một thực tế rằng chúng không chứa tất cả chất dinh dưỡng bạn cần. Giống như thực phẩm giàu carb, trái cây không có acid béo thiết yếu và acid amin.

Nếu bạn tập trung vào ăn trái cây quá nhiều, bạn có thể không có đủ acid amin trong cơ thể, có thể gây ra biến chứng. Hơn nữa, trái cây không có một số khoáng chất nhất định như heme-iron, canxi và selenium. Do đó, bạn không nên ăn trái cây thay cho các thực phẩm khác. Cố gắng duy trì sự cân bằng giữa trái cây và các thực phẩm khác.

Một số loại trái cây có thể gây khó chịu cho dạ dày khi ăn với số lượng lớn. Chẳng hạn, mận có thể gây tổn thương hệ tiêu hóa khi ăn quá nhiều. Điều này cũng đúng đối với dâu tây. Lý do là trái cây chứa chất xơ và ăn một lượng lớn chất xơ có thể dẫn đến khó chịu về đường tiêu hóa. Bạn có thể bị đầy hơi, đau bụng, ợ chua và phân lỏng.

Củ lạc là thuốc quý trong Đông y, chữa được nhiều bệnh thường gặp vào mùa đông

Với vị béo bùi, thơm ngậy đặc trưng, lạc trở thành một loại củ được chế biến theo nhiều cách khác nhau làm mọi người mê mẩn. Không chỉ là món ăn nhẹ hấp dẫn, vui miệng, giá trị dinh dưỡng mà bạn thu được khi ăn lạc còn tuyệt vời hơn thế.

Theo lương y Bùi Hồng Minh (Phó Chủ tịch Hội Đông y Ba Đình, Hà Nội), trong Đông y, nhân lạc có tính bình, vị ngọt béo. Có tác dụng nhuận phế, hòa vị, trừ đàm, chỉ huyết. Chủ yếu dùng để chữa ho khan, ít sữa, thiếu máu, thiếu tiểu cầu, bệnh dạ dày mạn tính, viêm thận mạn, cước khí.

Với vị béo bùi, thơm ngậy đặc trưng, lạc trở thành một loại củ được chế biến theo nhiều cách khác nhau làm mọi người mê mẩn.

Nhân lạc có các chất đạm, béo, amino acid, lecithin, purine, canxi, phosphore, sắt. Chất lysine trong hạt lạc có tác dụng phòng ngừa lão suy sớm và giúp tăng trí tuệ của trẻ em. Acid glutamic và acid aspartic thúc đẩy sự phát triển tế bào não và tăng cường trí nhớ. Ngoài ra chất catechin trong lạc cũng có tác dụng chống lão suy.

Là thực phẩm ngon bổ rẻ đúng nghĩa, lạc chứa một lượng lớn steroid thực vật, một chất rất có lợi cho sức khỏe con người. Đặc biệt trong lạc còn chứa chất β-Sitosterol có tác dụng phòng ngừa ung thư đại tràng, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư vú và bệnh tim mạch.

Trong củ lạc còn chứa chất resveration có hoạt tính sinh vật rất mạnh, không chỉ giúp ngăn chặn ung thư mà còn tránh tiểu cầu ngưng tụ. Trong lạc cũng có rất nhiều kẽm, ước tính 100g lạc chứa 8,48mg kẽm không chỉ tăng cường miễn dịch mà còn giúp chống lão hóa, cực tốt cho chị em muốn tìm thực phẩm dưỡng nhan.

Là thực phẩm ngon bổ rẻ đúng nghĩa, lạc chứa một lượng lớn Steroid thực vật, một chất rất có lợi cho sức khỏe con người.

Chưa hết, chất tryptophan trong hạt lạc cũng chống lại chứng trầm cảm, do đó ăn một vài hạt lạc mỗi ngày vào mùa đông có thể giúp bạn thoát khỏi cơn đột quỵ hiệu quả. Axit monounsaturated và resveratrol trong củ lạc giúp bổ sung nước, dưỡng ẩm, giúp da ngậm thêm nước, từ đó da căng sáng và bóng hơn.

Do đó, ăn lạc để bổ sung thêm chất dưỡng da từ bên trong vào mùa đông này được coi là giải pháp tiết kiệm, thông minh. Lạc cũng rất giàu vitamin C nên sử dụng để điều trị ho và cảm lạnh – những chứng bệnh thường gặp vào mùa đông cũng rất hiệu quả.

Ăn lạc để bổ sung thêm chất dưỡng da từ bên trong vào mùa đông này được coi là giải pháp tiết kiệm, thông minh.

Món ăn, bài thuốc từ củ lạc cực dễ áp dụng vào mùa đông

Theo lương y Bùi Hồng Minh, ăn lạc đem lại nhiều lợi ích sức khỏe cũng như việc dưỡng nhan, làm đẹp da, thậm chí cả giảm cân nếu bạn thực hiện ăn đúng cách. Một số bài thuốc chữa bệnh từ củ lạc mà chúng ta nên tận dụng để chữa bệnh thường gặp vào mùa đông, đồng thời giúp làn da láng mượt, căng mịn hơn chính là:

– Ho khan dài ngày, bệnh nhân mắc bệnh lao phổi: Lạc hạt bỏ mầm 100g đem nghiền vụn, cho thêm chút muối, nước với liều lượng thích hợp, đun nhỏ lửa thành dạng canh đặc rồi sử dụng.

– Chữa ho khan, lâu ngày, khản tiếng: Lạc nhân 30g sắc lên rồi cho vào 30g mật ong. Có thể thêm táo tàu 30g sắc lên ăn cái uống nước.

Vào những sáng mùa đông ngại nấu nướng, bạn hoàn toàn có ngay bữa sáng ngon miệng với vài lát bánh mì phết bơ lạc.

– Chảy máu cam: Lạc nhân cả vỏ lụa 250g sắc uống dần. Có thể lấy vỏ lụa lạc nhét vào mũi.

– Sản phụ tắc sữa, ít sữa: Chân giò hầm lạc, cụ thể, bạn lấy 100g hạt lạc nghiền nát rồi đem hầm nhừ với chân giò, cho gia vị vừa ăn.

– Bổ khí dưỡng huyết: Canh gân bò, đỗ, lạc. Gân chân bò 100g, lạc cả vỏ lụa 100-150g. Hầm cho nhừ nhuyễn lạc là ăn được.

Vào những sáng mùa đông ngại nấu nướng, bạn hoàn toàn có ngay bữa sáng ngon miệng với vài lát bánh mì phết bơ lạc. Bơ lạc béo ngậy, mềm tan cùng vài lát bánh mì nướng, thêm một cốc sô cô la nóng hổi thì bữa sáng mùa đông quả thực thịnh soạn không ai bằng. Thêm nữa, ngoài việc ăn lạc, bạn cũng có thể làm mặt nạ dưỡng da từ hạt lạc bằng cách trộn với những nguyên liệu thiên nhiên như mật ong, sữa tươi không đường…

Mặc dù lạc rất tốt cho sức khỏe, nhưng những người cơ thể nóng không nên lạm dụng.

Lưu ý: Mặc dù lạc rất tốt cho sức khỏe, nhưng những người cơ thể nóng không nên lạm dụng. Những người già yếu, tiêu hóa kém nên ăn ít. Những người có bệnh về mật không nên ăn. Những người bị bệnh tắc nghẽn mạch máu, bị độc dính máu cao không được ăn lạc. Đặc biệt, lạc mốc có chứa nhiều chất gây ung thư, gây ngộ độc nên khi sử dụng phải loại bỏ các hạt mốc, hỏng.

Thực quản, dạ dày, đại tràng, tuyến tụy, gan tạo thành hệ thống tiêu hóa, vì vậy các triệu chứng của các vấn đề tiêu hóa có thể liên quan đến một trong các bộ phận trên.

Đầy hơi

Đây là biểu hiện phổ biến đầu tiên của chứng đau dạ dày. Bạn thường cảm thấy chướng bụng, đầy hơi khó chịu thậm chí ngay cả khi ăn đã lâu. Cảm giác bụng đầy hơi có thể giảm dần sau khi hoạt động thể chất hoặc làm việc.

Tuy nhiên, tình trạng này liên tục xuất hiện và kéo dài sau mỗi bữa ăn khiến bạn dễ chán ăn, ăn kém, mệt mỏi. Ngoài ra, bạn có cảm giác khó nuốt, đặc biệt các triệu chứng nặng thêm theo thời gian. Khó nuốt kèm theo ho, khàn tiếng, hoặc có cảm giác đầy bụng dù ăn rất ít có thể là dấu hiệu của ung thư thực quản.

Thay đổi thói quen đại tiện

Đầy hơi liên quan với đau bụng, thay đổi thói quen đại tiện, hoặc giảm cân không giải thích được có thể là một dấu hiệu cho thấy bạn nhiễm một ký sinh trùng gọi là Giardia trong đường ruột.

Ngoài ra, đầy hơi có thể là một kết quả của việc ăn quá nhiều hoặc nuốt quá nhiều không khí. Nhưng đầy hơi đột ngột xảy ra không có lý do rõ ràng, đi kèm với các triệu chứng như đau hoặc có máu trong phân là dấu hiệu không nên bỏ qua. Nó có thể là dấu hiệu của các bệnh như trào ngược dạ dày (GERD), hội chứng ruột kích thích (IBS), sỏi mật, táo bón và bệnh loét dạ dày.

Giảm cân nhanh

Giảm cân không thể giải thích có thể là một triệu chứng của nhiều vấn đề sức khỏe, trong đó liên quan đến hệ tiêu hóa. Những bệnh về đường ruột thường khiến bệnh nhân giảm cân rất nhanh.

Đây có thể là triệu chứng của ung thư đại tràng, tuyến tụy, dạ dày hoặc các bệnh bệnh loét dạ dày, bệnh Crohn… cản trở khả năng cơ thể hấp thụ chất dinh dưỡng.

Thiếu máu

Sắt giúp các tế bào hồng cầu mang oxy đến các mô của cơ thể. Khi cơ thể thiếu sắt sẽ khiến bạn rất mệt mỏi, đau đầu, vàng da, móng dễ gãy, rụng tóc. Nếu thiếu máu, bạn có thể phải đi khám chuyên khoa tiêu hóa.

Thiếu máu có thể do mất máu trong đường ruột vì ung thư ruột kết, ung thư dạ dày hoặc bệnh loét, viêm ruột.

Đau tức vùng bụng trên

Đau tức vùng bụng trên là một trong những dấu hiệu điển hình của viêm loét dạ dày giai đoạn đầu.

Vùng bụng trên rốn thường xuất hiện những cơn đau bất thường, ngày càng dày và nặng hơn. Thời gian đầu, cơn đau thường xuất hiện khi đói quá hoặc no quá.

Sờ thấy u trước bụng

Ở một số trường hợp bệnh nặng, khi khối u đã phát triển lớn thì bạn có thể sờ thấy khối u bất thường trước bụng. Khi phát hiện triệu chứng này có nghĩa là bệnh đã nặng. Một số người còn có thể sờ thấy bọc u trong ổ dạ dày, ấn vào có cảm giác đau.

Bệnh dạ dày dưới góc nhìn Đông y

Theo Đông y, bệnh viêm loét dạ dày tá tràng là do tình chí bị kích thích, can khí uất kết, mất khả năng sơ tiết, làm rối loạn khí cơ thăng thanh gũáng trọc của tỳ vị, gây nên các chứng đau, ợ hơi, ợ chua… Bên cạnh đó, việc ăn uống thất thường làm tỳ vị bị tổn thương, mất khả năng kiện vận, hàn tà nhân đó xâm nhập gây khí trệ, huyết ứ sinh ra các cơn đau cũng là nguyên nhân gây bệnh.

Khi bị viêm loét dạ dày tá tràng, người bệnh sẽ có các biểu hiện như đau vùng thượng vị, đau có thể xuất hiện khi đói hoặc nửa đêm về sang và xuyên ra sau lưng hoặc đau lan sang bên phải. Ngoài ra, bệnh nhân còn xuất hiện chứng ợ hơi, ợ chua, nóŮg rát vùng thượng vị…

Nếu không được điều trị kịp thời, viêm loét dạ dày tá tràng sẽ dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng như xuất huyết dạ dày, thủng dạ dày, hẹp môn vị, loét xuyên thấu dính dạ dày, ung thư nửa mô dạ dày.

Tác dụng của lá khôi


Tác dụng củš lá khôi tía

Theo các bác sỹ chuyênĠkhoa tiêu hóa, nếu dùng ở dạng nước sắc, lá khôi tía không chỉ có tác dụng giảm đau, giảm dịch vị xuống mức bình thường ở những bệnh nhân đau dạ dày mà còn giúp bệnh nhân ăn ngon và ngủ tốt hơn.

Nước sắc lá khôi tía có tác dụng ức chế sự phát triển của vi khuẩn HP rất hiệu quả. Tác dụng ức chế này tạo điều kiệnȠthuận lợi cho quá trình điều trị loét dạ dày tá tràng.

Đặc biệt, lá Khôi tía kết hợp với các dược liệu như nghệ vàng, ô tặc cốt, hồi đầu thảo, phục linh, ý dĩ, sa nhân, cam thả… có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày, tá trˠng cấp và mạn tính; giúp giảm nhanh các triệu chứng như đầy bụng, ợ hơi, ợ chua, nóng rát, đau vùng thượng vị; giúp bổ tỳ vị, tăng cường chức năng hệ tiêu hoá.

Bệnh cạnh đó, người bệnh cần đặc biệt chú ý trong ăn uống như ăn nhiều bữa, nhai ɫỹ; khi đau nên ăn nhẹ, ăn lỏng, uống nhiều nước; không ăn những chất dễ kích thích và không hút thuốc lá.

Viêm loét hang vị là một bệnh thường gặp của dạ dày. Bệnh làm ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe người bệnh, thậm chí gây biến chứng nguy hiểm.

Mọi lứa tuổi đều có thể mắc viêm, loét hang vị dạ dày nhưng với người cao tuổi có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn cả.

Viêm hang vị dạ dày là tình trạng hang vị ở phần niêm mạc dạ dày bị viêm, cũng tương tự như viêm ở những vị trí khác trong dạ dày (tùy vào vị trí viêm hoặc loét sẽ có những tên gọi khác nhau). Tuy nhiên, viêm hang vị dạ dày không đơn giản như chúng ta vẫn thường nghĩ. Viêm hang vị dạ dày là bệnh có thể gặp trong mọi độ tuổi, song đối tượng dễ mắc nhất lại là người trong độ tuổi trung niên và đặc biệt là người cao tuổi. Tuy nhiên, gần đây trẻ em cũng có dấu hiệu mắc các bệnh về dạ dày nhiều hơn, thậm chí tình trạng loét dạ dày cũng có thể xảy ra ở trẻ trong khoảng 2 tuổi đầu. Khi viêm hang vị không được điều trị hoặc điều trị không đúng, không kịp thời sẽ dẫn đến loét hang vị dạ dày, lúc này bệnh sẽ diễn biến phức tạp hơn, thậm chí gây một số biến chứng nguy hiểm cho người bệnh.

Nguyên nhân

Trước đây viêm, loét hang vị dạ dày thường cho thần kinh không ổn định nhưng từ năm 1983 đến nay khoa học đã được chứng minh là viêm loét hạng vị dạ dày nguyên nhân chính là do một loại vi khuẩn có tên là Helicobacter pylori (viết tắt là vi khuẩn HP). Vi khuẩn HP tiết ra một men ureaza làm tổn thương niêm mạc dạ dày gây viêm, loét. Ngoài vi khuẩn HP gây viêm, loét hang vị dạ dày còn có thể do dùng một số thuốc như: corticoid (methamethason, prerednison, Solumedrol…), Aspirin, NSAID (thuốc chống viêm không steroid NSAID: non-steroidal anti-inflammatory drug) hoặc do uống nhiều rượu, bia nhất là lúc đói.

Triệu chứng

Bệnh nhân bị viêm, loét hang vị thường có những dấu hiệu tương tự như viêm dạ dày, cụ thể như đau phần trên rốn, đây là dấu hiệu phổ biến nhất. Cơn đau có thể dữ dội hoặc lâm râm, âm ỉ kéo dài có khi vài tiếng đến vài ba ngày vẫn chưa dứt hoặc lâu hơn. Lúc mới bị viêm, đau bụng nhiều khi ăn vào. Đau cả ngày lẫn đêm nhưng ban đêm đau nhiều hơn do dịch vị tiết ra nhiều kích thích niêm mạc đã bị tổn thương. Khi hang vị mới bị loét, đói đau nhiều hơn nhưng khi bệnh đã nặng, no, đói đều đau. Người bệnh thường có ợ hơi, ợ chua hoặc có nóng rát vùng thượng vị, sau xương ức. Đau thượng vị nhiều hơn khi ăn chua, cay, chuối tiêu, đu đủ chín hoặc uống rượu, bia. Bệnh nhân có thể bị buồn nôn hoặc nôn nhất là khi dạ dày tiết ra nhiều dịch vị do bị kích thích, đặc biệt khi hang vị bị viêm cấp lan đến gây viêm hẹp môn vị cấp. Người bệnh thường có rối loạn tiêu hóa như đầy hơi, chướng bụng, ăn không tiêu hoặc khó tiêu, phân lúc lỏng, lúc đặc, đôi khi phân rắn thành cục như phân dê. Do hấp thu bị giảm nên người bệnh thường gầy, da xanh, mệt mỏi, mất ngủ (do bệnh hay đau về đêm).

Để chẩn đoán bệnh viêm, loét hang vị dạ dày có thể chụp X-quang có thuốc cản quang (thường chụp hàng loạt), cần nhịn ăn trước khi chụp và tốt nhất là rửa dạ dày để chụp.

Hiện nay kỹ thuật nội soi dạ dày – tá tràng được áp dụng khá rộng rãi. Đây là một kỹ thuật khá chính xác, nhanh, thuận lợi nếu được gây mê để nội soi tránh khó chịu cho người bệnh là tốt nhất. Kỹ thuật nội soi còn có giá trị khi sinh thiết niêm mạc tổn thương để xét nghiệm tế bào và xét nghiệm hình thể vi khuẩn HP với 2 kỹ thuật nhuộm gram xác định hình thể vi khuẩn HP và thử test ureaza. Nếu đúng do vi khuẩn HP, kỹ thuật nhuộm gram từ mảnh sinh thiết niêm mạc hang vị cho kết quả chính xác. Tuy nhiên, cả hai kỹ thuật bác sĩ phải có kinh nghiệm (nội soi) và kỹ thuật viên phải có kỹ thuật tốt (nhuộm gam).

Những biến chứng

Khi bị viêm hang vị, đặc biệt là loét hang vị, nếu không phát hiện sớm, chữa trị kịp thời, đúng sẽ dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm, đầu tiên phải kể đến xuất huyết dạ dày. So với loét hành tá tràng, loét hang vị ít bị xuất huyết hơn nhưng khi xuất huyết hang vị, nếu không phát hiện sớm để cấp cứu kịp thời, tính mạng người bệnh sẽ bị đe dọa do mất máu dẫn đến trụy tim mạch. Tiếp đến là thủng dạ dày, nếu không cấp cứu kịp thời sẽ rất nguy hiểm gây nhiễm trùng màng bụng (phúc mạc) dẫn đến sốc nhiễm khuẩn cực kỳ nguy hiểm cho tính mạng người bệnh, nếu để chậm trễ. Nếu hang vị bị viêm lâu ngày, lan đến môn vị sẽ gây hẹp môn vị làm cho người bệnh ăn không tiêu, chán ăn, đầy bụng, đau âm ỉ suốt ngày đêm, người gầy, da xanh, thậm chí có bệnh nhân phải dùng động tác làm cho nôn hết mới dễ chịu, bởi vì hẹp môn vị sẽ làm ứ đọng thức ăn và dịch vị ngày một gia tăng gây ậm ạch, khó chịu. Biến chứng đáng sợ nhất là ung thư dạ dày. Với các bệnh về dạ dày, nếu bệnh của dạ dày tá tràng sẽ đau nhiều hơn, nguy cơ chảy máu hay xảy ra hơn, nhưng hầu như ít bị ung thư hơn, ngược lại, các bệnh khác của dạ dày, trong đó có viêm loét hang vị tuy đau có ít hơn, xuất huyết ít hơn viêm loét dạ dày tá tràng nhưng tỉ lệ bị ung thư hóa chiếm khá cao.

Nguyên tắc điều trị

Khi thấy đau thượng vị có kèm theo rối loạn tiêu hóa, nôn, buồn nôn, ợ hơi, ợ chua, người cao tuổi cần đi khám bệnh càng sớm càng tốt. Khi được xác định là viêm hoặc viêm loét hang vị cần tích cực điều trị theo chỉ định của bác sĩ và phải kiên trì không thể nóng vội. Người bệnh không nên đọc trên mạng rồi tự chẩn đoán và tự điều trị cho mình hoặc nghe theo sự mách bảo của người không có chuyên môn về y học mua thuốc của họ để điều trị. Nếu làm như vậy, bệnh không những không khỏi mà còn nặng thêm, thậm chí nguy hiểm thêm.

Chảy máu do loét dạ dày – tá tràng là nguyên nhân hàng đầu, chiếm tỉ lệ từ 40 – 45% trong tất cả các loại chảy máu đường tiêu hóa trên.

Mặc dù đã có nhiều loại thuốc điều trị có hiệu quả, nhưng chảy máu do loét dạ dày – tá tràng vẫn là một trong những biến chứng thường gặp nhất của bệnh loét dạ dày – tá tràng. Có nhiều trường hợp rất nguy hiểm nếu không phát hiện và điều trị cầm máu kịp thời. Vì vậy, việc phát hiện sớm là vô cùng quan trọng.

Nhận biết có khó?

Biểu hiện đầu tiên là buồn nôn và nôn ra máu: Bệnh nhân có cảm giác tanh lợm ở trong miệng, đầy bụng, khó chịu, buồn nôn sau đó nôn ra máu tươi, máu cục thẫm có lẫn thức ăn. Thông thường là nôn ra máu tươi ngay dữ dội là loét dạ dày, nôn ra máu đen thẫm hay máu đen loãng là loét hành tá tràng.

Đại tiện phân đen, thường xuất hiện ngay sau khi nôn ra máu hoặc xuất hiện ngay từ đầu tiên. Phân sền sệt, đen bóng như hắc ín hay như bã cà phê, mùi thối khẳm, lượng phân khá nhiều. Điều đáng nói, bệnh nhân ít khi đau bụng dữ dội, cảm giác đau nóng rát ở vùng trên rốn, có khi đau bụng xuất hiện trước khi chảy máu vài ngày. Kèm theo bệnh nhân có cảm giác hoa mắt chóng mặt hoặc ngất xỉu sau khi nôn ra máu, có khi bị sốc do mất máu (biểu hiện da xanh nhợt, vã mồ hôi, cảm giác ù tai, khát nước). Trường hợp chảy máu ít, từ từ sẽ không thấy biểu hiện sốc mất máu.

Ðề phòng chảy máu do viêm loét dạ dày – tá tràng

Nếu không được phát hiện và điều trị thì mức độ chảy máu ngày càng nặng thêm. (nôn máu đi ngoài phân đen ngày càng tăng). Xét nghiệm máu cho thấy mức độ thiếu máu nặng. Nếu được theo dõi chặt chẽ và có chỉ định đúng, xử lý kịp thời thì bệnh nhân mới có thể qua được.

Đừng để biến chứng

Biến chứng thủng hoặc hẹp môn vị có các biểu hiện triệu chứng lâm sàng của một viêm phúc mạc do thủng dạ dày hoặc hẹp môn vị, tình trạng bệnh nhân rất nặng có các dấu hiệu mất máu và rối loạn điện giải, hội chứng nhiễm trùng, những trường hợp này phải có chỉ định điều trị ngoại khoa kịp thời. Tuy nhiên, cũng có trường hợp ngừng chảy máu sau vài ba ngày, mức độ nôn máu và đi ngoài phân đen giảm dần, huyết động ổn định, thể trạng tốt lên và hồi phục, hết chảy máu, một thời gian sau hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, cũng có trường hợp chảy máu đã được ngừng chảy sau 3 – 5 ngày lại chảy máu tái phát, mức độ chảy máu không dữ dội, chảy máu ít nhưng dai dẳng kéo dài.

Chẩn đoán phân biệt

Chảy máu do viêm loét dạ dày cũng cần phân biệt với các trường hợp chảy máu đường tiêu hoá trên như:

Viêm niêm mạc dạ dày với những tổn thương loét trợt nông rải rác khắp toàn bộ niêm mạc dạ dày hoặc viêm dạ dày do uống các loại thuốc. Ngoài ra, ung thư dạ dày thường gặp biến chứng chảy máu nhưng chảy máu do ung thư dạ dày biểu hiện lâm sàng không rầm rộ, thường chảy máu ít, tiến triển từ từ, ít khi nôn máu dữ dội, chủ yếu đi ngoài phân đen, kèm theo cơ thể gầy yếu.

Đối với chảy máu do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản và dạ dày cũng rất thường gặp và cũng có biểu hiện lâm sàng điển hình một chảy máu đường tiêu hoá trên. Còn chảy máu đường mật cũng có nhiều biểu hiện tương tự với chảy máu do viêm loét dạ dày nhưng ngoài triệu chứng nôn ra máu và đi ngoài phân đen còn kèm theo các triệu chứng đau nhiều ở dưới vùng hạ sườn phải, tình trạng nhiễm trùng đường mật mà biểu hiện chính là sốt cao giao động, sốt rét run, vàng da từng đợt. Một điều cần lưu ý là trước khi nôn máu và đi ngoài phân đen thì bệnh nhân xuất hiện đau nhiều vùng gan.

Do đó, khi nghi ngờ chảy máu tiêu hóa, bạn cần phải đi khám và được các bác sĩ chỉ định nội soi hoặc siêu âm để chẩn đoán sớm bệnh nhằm hạn chế diễn biến xấu ảnh hưởng đến sức khỏe.

Điều trị thế nào?

Có nhiều phương pháp để điều trị chảy máu do viêm loét dạ dày – tá tràng, tùy từng mức độ bệnh và cơ thể người bệnh mà các bác sĩ sẽ có chỉ định cụ thể.

Đối với trường hợp nhẹ, loét chưa có biến chứng, chảy máu lần đầu, tổn thương được xác định bằng nội soi là ổ loét non, không có dấu hiệu thoái hóa ác tính, tuổi còn trẻ hoặc quá già… thì các bác sĩ sẽ chỉ định điều trị nội khoa.

Phẫu thuật nội soi: được chỉ định trong những trường hợp ổ loét đang còn chảy máu, ổ loét đã cầm nhưng cục máu bám có khả năng bong, bệnh nhân già yếu, có các bệnh lý khác kèm theo, bệnh nhân đang có thai…
Điều trị ngoại khoa sẽ được các bác sĩ cân nhắc khi tình trạng bệnh nhân bị chảy máu nặng, chảy máu kéo dài, chảy máu tái phát mà phát hiện bằng nội soi thấy ổ loét vẫn tiếp tục chảy máu. Chảy máu trên bệnh nhân có biến chứng hẹp môn vị, thủng hoặc ổ loét xác định có khả năng thoái hóa ác tính. Tuổi trên 50 có tiền sử loét dạ dày – tá tràng nhiều năm, điều trị nội khoa nhiều lần không khỏi.

Theo các chuyên gia y tế, người bị nhiễm vi khuẩn HP có nguy cơ mắc ung thư dạ dày, đại tràng… cao hơn những người khác. Tuy nhiên, việc bị nhiễm vi khuẩn HP hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu sử dụng kháng sinh hợp lý theo chỉ định của bác sĩ.
Tại hội nghị quốc tế “Tiêu hóa – gan mật” tổ chức tại BV Bạch Mai ngày 16/9, ông Vũ Trường Khanh, Trưởng Khoa Tiêu hóa, BV Bạch Mai cho biết, theo một nghiên cứu về tỷ lệ nhiễm vi khuẩn HP tại Việt Nam, ở Hà Nội cứ 1.000 người dân thì có khoảng 700 trường hợp có thể nhiễm vi khuẩn HP, ở TP HCM, khoảng 90% số người bị viêm dạ dày có vi khuẩn HP.

GS.Goto Hedemi, Trưởng Khoa Tiêu hóa-Gan mật, BV Đại học Nagoya (Nhật Bản) chia sẻ, bệnh nhân nhiễm vi khuẩn HP thì nguy cơ mắc ung thư đại tràng, ung thư dạ dày hoặc các bộ phận tiêu hóa khác cao hơn người bình thường.

Ở Nhật Bản, một trong những nguyên nhân là do thói quen sử dụng thức ăn nhiều muối nên nhiều ca bệnh bị viêm loét dạ dày, sau đó tiến triển ung thư dạ dày. Trong khi đó ở châu Âu và nước Mỹ, người dân chủ yếu sử dụng thực phẩm là thịt nên số ca mắc ung thư đại tràng nhiều hơn.

Vi khuẩn HP lây qua đường ăn uống nên dẫn đến tình trạng nhiều người trong gia đình có thể bị nhiễm và có thể mắc đi mắc lại nhiều lần. Tuy nhiên, bệnh này hoàn toàn có thể chữa khỏi thông qua sử dụng kháng sinh, nhưng phải tuân thủ chỉ định sử dụng kháng sinh của bác sĩ, để loại bỏ vi khuẩn HP, từ đó làm giảm nguy cơ xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày hoặc mắc ung thư hệ tiêu hóa.

Tuy nhiên, hiện nay, việc lạm dụng kháng sinh ở nước ta đang phổ biến. Tình trạng này do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân từ phía người bệnh không tuân thủ chỉ định, liều lượng, thời gian uống thuốc… nên dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh. Từ đó khiến việc chữa trị trở nên khó khăn và mất nhiều thời gian hơn.

“Ở nước ta do tỷ lệ kháng kháng sinh rất cao, có loại kháng kháng sinh đến 80-90%, kể cả trẻ em. Vì vậy, việc sử dụng kháng sinh loại bỏ vi khuẩn HP ở Việt Nam không cao. Nhiều loại thuốc điều trị vi khuẩn HP tại Nhật Bản phát huy tác dụng trên 80% đến 90% số trường hợp thì ở Việt Nam tỷ lệ thành công chỉ dưới 80%, thậm chí có những loại thuốc, tỷ lệ thành công trong điều trị chỉ còn 50%”, BS. Vũ Trường Khanh chia sẻ.

Bên cạnh đó, nếu thường xuyên sử dụng thức ăn mặn, thực phẩm lên men, muối chua, thịt hun khói… khi trong trường hợp nhiễm vi khuẩn HP cũng sẽ dễ phát sinh ung thư hơn. Do vậy, chế độ ăn cho người bị nhiễm HP cần tránh đồ chua cay, tránh ăn mặn, nên dùng củ nghệ vì có tính chất bảo vệ chống ung thư, làm lành những tổn thương trong viêm loét bao tử.