Bệnh châm tiêu chức năng ngày càng hay gặp, chẩn đoán và điều trị bệnh hiện nay hãy còn nhiều quan điểm khác nhau, việc điều trị theo triệu chứng vẫn là chủ yếu.

Chẩn đoán

Bệnh được chẩn đoán theo tiêu chuẩn ROME III (2005) về thời gian biểu hiện các triệu chứng. Những triệu chứng này thường thay đổi mức độ và cường độ tùy theo từng người.

– Có ít nhất 1 trong các triệu chứng sau với thời gian khởi phát triệu chứng ít nhất là 6 tháng trước đó, rõ hơn trong 3 tháng cuối:

+ Đầy, khó chịu bụng sau ăn

+ No sớm

+ Đau bụng thượng vị

+ Cồn cào nóng rát thượng vị

– Không có bằng chứng của các bệnh thực thể (bao gồm cả nội soi đường tiêu hóa trên) có thể giải thích cho các triệu chứng nói trên

Chậm tiêu cơ năng chia thành 2 hội chứng:

– Hội chứng khó chịu sau ăn (Postprandial distress syndrome): Có ít nhất 1 trong các triệu chứng sau với thời gian khởi phát triệu chứng ít nhất là 5 tháng trước đó, rõ hơn trong 3 tháng cuối:

+ Đầy khó chịu bụng sau ăn: xảy ra sau một bữa ăn trung bình và ít nhất vài lần trong tuần

+ No sớm: xảy ra ít nhất vài lần trong tuần với những bữa ăn thông thường.

– Hội chứng đau bụng thượng vị (Epigastric pain syndrome): Đau và/ hoặc nóng rát với thời gian khởi phát triệu chứng ít nhất là 6 tháng trước đó, rõ hơn trong 3 tháng cuối với các đặc điểm sau

+ Xảy ra không liên tục ở vùng thượng vị với mức độ trung bình trở lên và ít nhất một lần trong tuần

+ Không xuất hiện ở ngực và các vùng bụng khác

+ Không giảm đi sau khi đại tiện và trung tiện

Chẩn đoán phân biệt bệnh chậm tiêu chức năng

– Chậm tiêu cơ năng thứ phát gặp trong các bệnh toàn thần như nhiễm độc, dị ứng, nội tiết, tim mạch…hoặc các bệnh lý của các cơ quan trong ổ bụng như bệnh mật tụy, bệnh lý sinh dục…

– Chậm tiêu do các bệnh thực thể ở dạ dày như viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày tá tràng, ung thư dạ dày.

Điều trị bệnh chậm tiêu chức năng

Điều chỉnh chế độ ăn uống: tránh dùng các chất kích thích như rượu, café, chè, thuốc lá, hạn chế chất béo trong khẩu phần ăn, tránh sử dụng thuốc chống viêm giảm đau không steroid, …

– Dùng thuốc để điều trị triệu chứng như:

+ Thuốc giảm tiết, thuốc trung hòa acide

+ Tiệt trừ vi khuẩn Helicobacter Pylori nếu Hp (+)

+ Thuốc tác động nhu động ống tiêu hóa, điều hòa hệ tiêu hóa

+ Thuốc chống trầm cảm

– Liệu pháp tâm lý

Bệnh được chẩn đoán theo tiêu chuẩn ROME III (2005) về thời gian biểu hiện các triệu chứng. Những triệu chứng này thường thay đổi mức độ và cường độ tùy theo từng người.

– Có ít nhất 1 trong các triệu chứng sau với thời gian khởi phát triệu chứng ít nhất là 6 tháng trước đó, rõ hơn trong 3 tháng cuối:

+ Đầy, khó chịu bụng sau ăn

+ No sớm

+ Đau bụng thượng vị

+ Cồn cào nóng rát thượng vị

– Không có bằng chứng của các bệnh thực thể (bao gồm cả nội soi đường tiêu hóa trên) có thể giải thích cho các triệu chứng nói trên

Chậm tiêu cơ năng chia thành 2 hội chứng:

– Hội chứng khó chịu sau ăn (Postprandial distress syndrome): Có ít nhất 1 trong các triệu chứng sau với thời gian khởi phát triệu chứng ít nhất là 5 tháng trước đó, rõ hơn trong 3 tháng cuối:

+ Đầy khó chịu bụng sau ăn: xảy ra sau một bữa ăn trung bình và ít nhất vài lần trong tuần

+ No sớm: xảy ra ít nhất vài lần trong tuần với những bữa ăn thông thường.

– Hội chứng đau bụng thượng vị (Epigastric pain syndrome): Đau và/ hoặc nóng rát với thời gian khởi phát triệu chứng ít nhất là 6 tháng trước đó, rõ hơn trong 3 tháng cuối với các đặc điểm sau

+ Xảy ra không liên tục ở vùng thượng vị với mức độ trung bình trở lên và ít nhất một lần trong tuần

+ Không xuất hiện ở ngực và các vùng bụng khác

+ Không giảm đi sau khi đại tiện và trung tiện

Chẩn đoán phân biệt bệnh chậm tiêu chức năng

– Chậm tiêu cơ năng thứ phát gặp trong các bệnh toàn thần như nhiễm độc, dị ứng, nội tiết, tim mạch…hoặc các bệnh lý của các cơ quan trong ổ bụng như bệnh mật tụy, bệnh lý sinh dục…

– Chậm tiêu do các bệnh thực thể ở dạ dày như viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày tá tràng, ung thư dạ dày.

Điều trị bệnh chậm tiêu chức năng

Điều chỉnh chế độ ăn uống: tránh dùng các chất kích thích như rượu, café, chè, thuốc lá, hạn chế chất béo trong khẩu phần ăn, tránh sử dụng thuốc chống viêm giảm đau không steroid, …

– Dùng thuốc để điều trị triệu chứng như:

+ Thuốc giảm tiết, thuốc trung hòa acide

+ Tiệt trừ vi khuẩn Helicobacter Pylori nếu Hp (+)

+ Thuốc tác động nhu động ống tiêu hóa, điều hòa hệ tiêu hóa

+ Thuốc chống trầm cảm

– Liệu pháp tâm lý

Theo bệnh