Nhiều bệnh nhân bị bướu tuyến giáp tưởng rằng sẽ an tâm khi cắt bỏ khối bướu là xong. Tuy nhiên, đã không ít người phải quay lại bệnh viện với một căn bệnh mới và kèm theo quy trình điều trị kéo dài, thậm chí đến hết đời.

Tuyến giáp trạng là một tuyến nội tiết quan trọng giúp điều hòa nhiều hoạt động sinh trưởng và phát triển của cơ thể. Khi chức năng tuyến giáp bị rối loạn, có thể gây ra các bệnh cường tuyến giáp trạng, suy tuyến giáp trạng, bướu lành tuyến giáp trạng và ung thư tuyến giáp trạng rất nguy hiểm. Biểu hiện điển hình của hầu hết các bệnh liên quan tới tuyến giáp là tình trạng xuất hiện một khối u lồi ở vùng cổ, thường được gọi là bướu cổ (hay bướu giáp).

Phổ biến nhất là bệnh bướu giáp đơn thuần, chiếm tới 80% trường hợp. Người bệnh có thể nhận biết bằng cách sờ cổ, nếu cổ bị cứng và bành ra thì tức là đã bị bướu lớn. Nhưng khi bướu chỉ mới phát sinh hoặc còn nhỏ thì hầu như không thể cảm nhận được. Tuy nhiên, chúng ta có thể nhận biết sự có mặt của nó qua các biểu hiện như: Cảm thấy đau cổ họng hoặc luôn cảm giác cổ họng bị ứ đầy, khó nuốt, khó thở; hồi hộp, có những cơn đau tim thoáng qua; đổ mồ hôi nhiều, sút cân nhanh; mệt hoặc căng thẳng, trí nhớ giảm sút; bị táo bón, da khô, cảm thấy lạnh…

Thông thường, người bệnh sẽ được điều trị bằng thuốc. Nếu sau một thời gian điều trị mà không có kết quả, bệnh nhân có thể được chỉ định phẫu thuật tuyến giáp. Theo các chuyên gia nội tiết, việc mổ tuyến giáp không đơn giản và cần người có nhiều kinh nghiệm. Những trường hợp bệnh nhân sau phẫu thuật tuyến giáp có thể bị thay đổi giọng nói, khản tiếng hoặc mất tiếng,… không phải là ít. Đối với phẫu thuật vì bệnh cường giáp basedow, bệnh nhân có thể sẽ biến chứng thành suy giáp. Ngoài ra, việc phẫu thuật tuyến giáp chống chỉ định với nhóm đối tượng như các em gái (từ 12 đến 18 tuổi) hoặc phụ nữ có thai, vì có thể ảnh hưởng tới quá trình phát triển của cơ thể khi tuyến giáp chưa hoàn thiện.

Bên cạnh dùng thuốc, phẫu thuật thì xu hướng được nhiều bệnh nhân lựa chọn hiện nay là các sản phẩm nguồn gốc thảo dược từ thiên nhiên để điều trị bệnh lý tuyến giáp bởi những ưu điểm như: An toàn cho cơ thể người bệnh khi điều trị lâu dài; bổ sung dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Đây cũng là xu thế trong việc phòng ngừa và điều trị các bệnh lý tuyến giáp ngày nay.

Bướu cổ là sự tăng thể tích của tuyến giáp trạng, bệnh không có biểu hiện rõ ràng. Vì thế, bạn tham khảo cách phát hiện bệnh sớm nhất dưới đây nhé.

Bướu cổ là sự tăng thể tích của tuyến giáp trạng. Bệnh bướu giáp đơn thuần (thường gọi là bướu cổ đơn thuần).

Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Một trong số đó là do thiếu i-ốt. Hậu quả của thiếu i-ốt còn nặng nề hơn, bởi có thể dẫn đến suy giáp và chậm phát triển thể chất và trí tuệ ở trẻ em cũng như người lớn.

Có thể phát hiện bệnh bướu cổ bằng mắt đơn thuần đó là sờ nắn, yêu cầu bệnh nhân nuốt. Một trong những triệu chứng điển hình phát hiện bướu cổ là nuốt khó, khó thở khi bướu dần lớn lên.

Bướu cổ đơn thuần thì không đáng lo ngại nhưng có ảnh hưởng tới thẩm mỹ. Nhưng nếu bướu cổ có nguy cơ bị ác tính thì rất nguy hiểm. Vì thế, khi biết bị bướu cổ, tốt nhất hãy tới bác sĩ chuyên khoa nội tiết để thăm khám và làm các xét nghiệm để xác định bướu cổ có kèm theo các triệu chứng cường giáp hay thiểu năng giáp để điều trị kịp thời.

Để phòng tránh bướu cổ thì việc ăn uống rất quan trọng, nhất là ăn đầy đủ chất i-ốt là điều cần thiết cho tất cả mọi người, đặc biệt là ở những nơi xa biển người dân hay bị thiếu i-ốt. Do đó, nếu ở những vùng có nguy cơ thiếu i-ốt nên dùng các thực phẩm có bổ sung i-ốt (muối i-ốt, nước mắm i-ốt…). Khi bị bướu cổ, cần tránh những thực phẩm như bắp cải, củ cải, đậu nành vì những thực phẩm này làm cản trở sự hấp thu i-ốt.

Bướu cổ đa số là lành tính và hầu như không phải phẫu thuật. Chỉ trong những trường hợp thật sự cần thiết, có chỉ định phải dùng đến phương pháp mổ thì bệnh viện có trang bị dụng cụ, hỗ trợ phẫu thuật dao siêu âm, giúp cầm máu tốt, thao tác nhẹ nhàng, nên hạn chế chấn thương phẫu thuật, đường mổ nhỏ hơn, sau mổ vùng cổ ít sưng đau và vết mổ liền sẹo thẩm mỹ hơn.

Bướu cổ là gì?

Bướu cổ là tên gọi phổ biến để chỉ bướu xuất phát từ tuyến giáp, trong y học gọi là bướu tuyến giáp, bao gồm nhiều loại như phình giáp lan tỏa hay có hạt, viêm giáp, bướu lành, ung thư. Những bướu này có thể có hay không làm thay đổi chức năng của tuyến giáp như cường giáp, bình giáp hoặc suy giáp. Tất cả được xếp làm 3 nhóm: dạng lành tính, ung thư và rối loạn chức năng nội tiết tuyến giáp.

Ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?

Bướu tuyến giáp rất phổ biến. Bướu tuyến giáp lành nếu to sẽ gây nuốt vướng hoặc khó nuốt, khó thở (do chèn vào đường thở hoặc thòng vào lồng ngực) hoặc lồi ra trước cổ gây mất thẩm mỹ. Bướu tuyến giáp ác là loại ung thư gây xâm lấn các cơ quan xung quanh, nhất là dây thần kinh hồi thanh quản sẽ gây khàn tiếng, hoặc khi bướu di căn sẽ gây tổn thương gan, phổi, xương, não…

Khi bướu tuyến giáp có rối loạn chức năng nội tiết như suy giáp hoặc cường giáp sẽ ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể như gây kiệt sức, sụt hoặc tăng cân, hồi hộp ở ngực, mất ngủ, rụng tóc, run tay, đổ mồ hôi. Tuy nhiên, nhiều bệnh khác cũng gây ra các bất thường này, khi thăm khám bác sĩ sẽ xác định bệnh.

Dấu hiệu để bạn nhận biết có bị bướu tuyến giáp?

Tuyến giáp là tuyến nội tiết nên khi bị bệnh sẽ gây ra những bất thường ở cổ hoặc ở các bộ phận khác trong cơ thể. Khi thấy cổ to ra hoặc có các dấu hiệu kể trên hoặc có bất cứ thay đổi nào trong cơ thể nên đi khám. Bác sĩ sẽ thăm khám, siêu âm, xét nghiệm máu, chọc hút tế bào… để xác định loại bướu cổ. Đặc biệt, khi bướu ác nhỏ sẽ chưa gây ra bất cứ bất thường nào mà chỉ phát hiện được qua siêu âm kiểm tra hoặc tình cờ khi chụp CT, MRI, PET vùng cổ vì bệnh khác.

Để phân biệt bướu lành hay bướu ác, chọc hút kim nhỏ (FNA) với độ chính xác cao giúp xác định chẩn đoán. Phương pháp này dùng kim nhỏ như kim chích thuốc, chích vào bướu, lấy tế bào và quan sát dưới kính hiển vi để đánh giá hình dạng và cách sắp xếp của tế bào nhằm có thể xác định lành hay ác. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp cần phải thực hiện kỹ thuật “cắt lạnh” trong lúc mổ để khẳng định chính xác hơn, phương pháp này thường được thực hiện tại các bệnh viện được trang bị thiết bị chuyên dụng và có bác sĩ chuyên khoa giải phẫu bệnh bướu cổ.

Tuyến giáp giữ vị trí quan trọng trong việc sản xuất các hormone có tác dụng kiểm soát quá trình trao đổi chất để cung cấp năng lượng nuôi cơ thể.

Tuy nhiên, trước nay, ngoài bệnh bướu cổ khá quen thuộc, rất ít người biết chỉ cần tuyến giáp “chấp chới” rối loạn, toàn thân đã “não nề” chưa kể những nguy hiểm khi tuyến giáp cường hay suy….

TS-BS Nguyễn Hoài Nam – Giảng viên trường Đại học Y dược TP.HCM chia sẻ với bạn đọc xung quanh vấn đề này.

Thực phẩm từ đậu nành không tốt cho bệnh bướu cổ

Xin BS cho biết tuyến giáp là gì? Tầm quan trọng của tuyến giáp đối với cơ thể ra sao?

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết lớn nhất của cơ thể. Đàn ông thường có tuyến giáp lớn hơn phụ nữ. Người phương Tây thường có tuyến giáp lớn hơn người châu Á, phụ nữ khi có thai thì tuyến giáp cũng to hơn khi không có thai. Tuyến giáp có thùy phải và thùy trái kèm một eo tuyến giáp và nằm ngay vùng trước cổ. Vì vậy, khi tuyến giáp bị bướu người ta hay gọi là bướu cổ.

Tuyến giáp cung cấp hormone tuyến giáp gọi là T3 và T4, rất cần thiết cho hoạt động của cơ thể, tham gia vào sự tăng trưởng và phát triển của con người.

Được biết, sự mệt mỏi, tăng cân, cảm giác ớn lạnh, không thể tập trung suy nghĩ hoặc lúc nào cũng chảy mồ hôi, hồi hộp… là những dấu hiệu báo động tuyến giáp không bình thường. BS có thể nói rõ hơn về những triệu chứng này?

Những triệu chứng trên biểu hiện sự suy giảm của hoạt động tuyến giáp, thường gọi là suy giáp. Bệnh suy giáp thường là bẩm sinh, có khi là mắc phải do bướu giáp lớn chèn ép mô tuyến giáp lành, hay sau phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp để điều trị ung thư tuyến giáp. Bệnh nhân thường bị béo phì, ớn lạnh cơ thể, mệt mỏi, rối loạn kinh nguyệt, giảm ham muốn và khả năng tình dục.

Một trong những nguyên nhân gây ra rối loạn tuyến giáp phổ biến nhất là chứng Hashimoto. Hội chứng này là gì?

Bệnh viêm tuyến giáp Hashimoto là một dạng bệnh tự miễn của tuyến giáp. Bệnh này có khi phát triển thành bướu giáp, có khi không. Mô tuyến giáp trong bệnh này rất cứng, có nhiều mạch máu, đụng vào là chảy máu. Bệnh có thể gây ra hội chứng cường giáp hay suy tuyến giáp tùy thể loại.

Bệnh rất khó điều trị, đôi khi ngoài các phương pháp sử dụng hormone tuyến giáp đối với bệnh nhân suy giáp hay thuốc chống cường giáp khi bệnh nhân có hội chứng cường giáp, còn phải sử dụng thêm các loại thuốc ức chế miễn dịch và nhất là phải sử dụng corticoide trong thời gian dài với nhiều tác dụng phụ không mong muốn. Bệnh có gây ra các dị tật bẩm sinh ở thai nhi hay không thì còn nhiều tranh cãi, các nhà khoa học cũng chưa kết luận chính thức.

Vì sao cùng là tuyến giáp nhưng có người bị suy, có người lại bị cường? Dựa vào dấu hiệu nào để phân biệt suy giáp và cường giáp?

Ngoài các triệu chứng lâm sàng chỉ điểm về suy giáp như đã nói ở phần trên, các triệu chứng của hội chứng cường giáp thường cho ta thấy là bệnh nhân hay hồi hộp, tim đập nhanh, sụt cân nhanh mặc dù ăn uống khá nhiều, hay đổ mồ hôi, da khô, lông dễ rụng, tay run nhẹ, mất ngủ v.v… Cũng rất khó nói ai dễ bị cường giáp hay dễ bị suy giáp. Tuy nhiên cường giáp thường xảy ra ở phụ nữ có bướu tuyến giáp, có yếu tố gia đình: con gái trong gia đình có mẹ hay chị gái bị bệnh này thường có tần suất mắc bệnh cao.

Nếu không chữa trị, suy tuyến giáp có thể làm tăng lượng cholesterol trong máu và khiến nạn nhân có nguy cơ bị đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim. Trong trường hợp nặng, sự thiếu hụt hormone trầm trọng có thể khiến người bệnh bất tỉnh và thân nhiệt giảm ở mức nguy hiểm đến tính mạng. Tăng tuyến giáp mà không được chữa trị đúng cách có thể gây ra những hệ lụy nguy hiểm về tim mạch và khiến xương dễ gãy. Riêng phụ nữ mang thai mà bị bệnh suy hay cường giáp thì có thể sinh non, sẩy thai. Điều này có đúng không, thưa BS?

Đúng vậy, tuy nhiên, việc tăng cholesterol ở người bị hội chứng cường giáp cũng không đáng kể nên nguy cơ xơ vữa động mạch ở những bệnh nhân bị hội chứng cường giáp là không cao.

Nhiều người cho biết khi bị bệnh tuyến giáp, họ phải uống hormone suốt đời (để tăng hoặc để giảm) và họ bị phụ thuộc vào lượng hormone này. Đây có phải là phương pháp tối ưu? Trường hợp nào thì được chỉ định phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp?

Nếu bệnh nhân bị suy giáp, dù bẩm sinh hay mắc phải thì đều phải uống hormone tuyến giáp đến hết đời. Mỗi ngày một viên Thyroxin giá khoảng hơn 1.000đ. Với bệnh nhân bị cường giáp phối hợp với bướu giáp thì phải sử dụng thuốc kháng giáp tổng hợp cho đến khi trở về bình giáp, thông thường là từ ba-sáu tháng và sau đó tiến hành phẫu thuật cắt bỏ bướu giáp. Nếu sau mổ, bệnh tiến triển tốt thì không cần phải uống thuốc. Trường hợp phải cắt toàn bộ tuyến giáp do ung thư tuyến giáp thì sau phẫu thuật, bệnh nhân phải uống hormone tuyến giáp đến hết đời, mỗi ngày một viên.

Ung thư tuyến giáp có phải do những bệnh về tuyến giáp ở trên (suy giáp, cường giáp, rối loạn tuyến giáp, viêm giáp Hashimo) gây ra hay không, thưa BS?

Ung thư tuyến giáp là một bệnh hay gặp, bệnh ít khi kết hợp với viêm tuyến giáp Hashimoto và ít gây ra rối loạn chức năng tuyến giáp. Còn về nguyên nhân và cách phòng chống thì cho đến nay y học chưa lý giải được.

Có thể lý giải như thế nào khi nhân viên một đơn vị kiểm ra sức khỏe định kỳ hàng năm và đồng loạt có vấn đề về tuyến giáp, như bướu nhân tuyến giáp? Liệu có phải là do vấn đề dinh dưỡng hay không? Phòng ngừa bệnh lý tuyến giáp có khó không, thưa BS?

Bướu giáp thể nhân, nhất là những nang nhỏ giống như u nang buồng trứng hay u nang tuyến bã trên cơ thể là bệnh thường gặp ở phụ nữ. Đường kính nhỏ, có khi chỉ 0,5cm. Ngày xưa những bướu này khó phát hiện. Bệnh nhân nên tới chuyên khoa nội tiết khám, siêu âm kỹ hoặc chọc dò bằng kim nhỏ (FNA) để xác định, nếu không phải là ung thư tuyến giáp thì không phải lo lắng nữa.

Trong việc phòng ngừa bệnh lý tuyến giáp, vai trò của dinh dưỡng rất quan trọng, nên ăn đủ chất, trong đó có iốt. Tuy nhiên, không nên ăn nhiều iốt quá, vì nếu hàm lượng iốt cao cũng dễ gây bướu giáp. Tránh ăn nhiều thực phẩm có chất gây bướu giáp như bắp cải, sữa đậu nành v.v…

Xin cám ơn BS.
Theo Thiên Nga – Phụ Nữ Online

Bướu cổ luôn là nỗi lo của phái nữ vì họ hoặc phải đối diện một ca phẫu thuật làm xấu dung nhan, hoặc không mổ thì canh cánh bên lòng nỗi lo nó… hóa ác. Cùng tìm hiểu các thông tin về bệnh này nhé.

Để hiểu rõ hơn về bướu cổ, cùng tham khảo thông tin cơ bản qua phần hỏi đáp được tổng hợp dưới đây:

1. Có phải bướu cổ là bệnh đặc thù của phái nữ? Tỷ lệ nam/nữ là như thế nào?

Tỷ lệ bệnh nhân bị bệnh bướu cổ nữ trên nam là 3:1, tức có ba phụ nữ bị bệnh bướu cổ mới có một người nam bị bệnh này. Nguyên nhân là do hệ thống nội tiết tố của phụ nữ có nhiều điểm khác biệt so với nam giới và từ đó phụ nữ dễ bị bệnh bướu cổ hơn.

2. Có nhiều loại bướu cổ? Có loại lành tính có loại ác tính?

Trong phân loại bướu cổ có bướu lành tính và bướu ác tính, bướu bình giáp và bướu cường giáp. Bướu cường giáp gây ảnh hưởng rất nhiều đến cơ thể và hệ tim mạch, chẳng hạn như tim đập nhanh, tăng chuyển hóa nên cơ thể gầy ốm, mất ngủ, rối loạn kinh nguyệt, giảm ham muốn…

3. Thế nào là biếu cổ ở tuôi “dậy thì”. Bướu lan tỏa là gì?

Có loại bướu cổ xảy ra ở những trẻ em vào tuổi dậy thì do nhu cầu nội tiết tố tuyến giáp tăng lên vào lứa tuổi này. Bướu dậy thì sẽ bình ổn khi cơ thể phát triển hoàn chỉnh, vì thế chỉ cần theo dõi, không cần điều trị.

Bướu cổ lan tỏa là loại bướu phát triển ở cả hai thùy tuyến giáp, lớn đều hai bên với mật độ mềm. Bướu lan tỏa cần được theo dõi và điều trị.

4. Khi phát hiện có bướu cổ, bệnh nhân nên tiến hành những bước tiếp theo như thế nào? Có cách nào tự nhận biết tình trạng bướu của mình là do thiếu hoặc thừa iod hay không?

Khi phát hiện bướu cổ (thấy cổ to ra hoặc đứng trước gương tự khám cổ cảm nhận có bất thường), bệnh nhân nên đến khám bác sĩ nội khoa hoặc chuyên khoa nội tiết. Tại đây bệnh nhân sẽ được khám và siêu âm tuyến giáp để xác định loại bướu cổ và sau đó cho xét nghiệm máu nhằm định lượng nội tiết tố hormone tuyến giáp và xác định xem có cường giáp hay không. Phần lớn các loại bướu cổ không thể xác định do thừa hay thiếu iod, chuyện chẩn đoán thừa hay thiếu iod chỉ là phỏng đoán mà thôi. Tuy nhiên, đa số bướu cổ là do thiếu iod.

5. Về điều trị, khi nào thì phẫu thuật hoặc dùng phóng xạ?

Việc điều trị dứt điểm bệnh bướu cổ hoàn toàn trong khả năng của bác sĩ. Tuy nhiên, muốn thành công cần sự hợp tác chặt chẽ giữa thầy thuốc và bệnh nhân. Bệnh bướu cổ chỉ phẫu thuật khi bướu cổ lớn độ III, bướu cổ thể nhân, bướu cổ thất bại với điều trị nội khoa, ung thư tuyến giáp. Chỉ áp dụng chất phóng xạ với những bướu cổ cường giáp, ung thư tuyến giáp và khi có chỉ định đặc biệt của bác sĩ.

Khám và điều trị bướu cổ sớm là tốt nhất

6. Nếu phát hiện bướu cổ ngay khi mang thai thì nên xử trí thế nào?

Bệnh bướu cổ hầu như không ảnh hưởng gì đến việc mang thai. Một số trường hợp có thể làm giảm các triệu chứng của bệnh bướu cổ. Tuy nhiên, thai phụ cũng nên khám thường xuyên để tránh tình trạng ảnh hưởng lên tim do bệnh bướu cổ có kèm hội chứng cường giáp.

7. Xin ông cho biết, nên chọn chế độ ăn như thế nào để không bị thừa và thiếu iod?

Với chế độ ăn như những cư dân của TP.HCM hiện nay thì việc thừa hay thiếu iod không được đặt ra. Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh bướu cổ là thiếu iod trong chế độ ăn uống, vì vậy một số vùng miền đặc biệt không gần biển cần ăn hải sản, dùng muối iod. Bướu cường giáp nên tránh cuộc sống quá căng thẳng, không ăn thức ăn có nhiều iod và không được ăn muối iod.

8. Có không ít người khi bị bướu cổ lại đi chích, lể… Những phương pháp này có hiệu quả không?

Khi bị bướu cổ, không nên điều trị theo kiểu dân gian như: dán thuốc, lấy kim chích vào bướu, đắp lá… Các phương pháp này chẳng những không hết bệnh mà còn có thể gây nhiễm trùng, khiến bệnh trầm trọng, việc điều trị của bác sĩ chuyên khoa khó khăn hơn.

Theo SKplus