Người mắc bệnh Alzheimer thường gặp nhiều khó khăn trong việc ghi nhớ mọi việc hằng ngày trong cuộc sống, lâu ngày sẽ dẫn đến tử vong vì không thể chữa khỏi. Nhưng căn bệnh mất trí nhớ nguy hiểm này có thể được ngăn ngừa hiệu quả với 6 cách đơn giản sau.

Theo nhiều nghiên cứu, hầu hết mọi người đều có nỗi lo sợ về bệnh Alzheimer còn nhiều hơn là ung thư bởi hơn một nửa số người bệnh không biết mình đang mắc bệnh Alzheimer.

Những sự thật đáng sợ về bệnh sa sút trí tuệ Alzheimer

Ngày nay trên thế giới, ước tính khoảng 5 triệu người đang sống với bệnh Alzheimer với chi phí điều trị hàng năm lên tới 100 tỷ USD.

Sự thật đáng sợ là căn bệnh sa sút trí tuệ này là nó có thể được trì hoãn nhưng không thể chữa khỏi, vì thế Alzheimer xếp thứ 6 trong số những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở người trên 65 tuổi. Theo dự đoán vào năm 2050, số người bệnh Alzheimer sẽ tăng gấp 3 lần.

Nữ giới thường có tỷ lệ mắc bệnh Alzheimer cao hơn nam giới. Ở Mỹ, gần 2/3 số người mắc bệnh là phụ nữ.

Ngoài ra, bệnh Alzheimer không chỉ là bệnh lý về não mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình giao tiếp khi người mắc bệnh đột nhiên quên mọi thứ đang diễn ra trong cuộc trò chuyện và liên tục lặp lại những điều họ đã nói.

Bệnh Alzheimer ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống, biến đổi thể chất, cảm xúc, các mối quan hệ của người mắc bệnh theo chiều hướng tiêu cực. Dần dà, người mắc phải căn bệnh sa sút trí tuệ này sẽ cảm thấy cô đơn, xa lánh mọi người xung quanh từ đó chết dần chết mòn trong cô độc.

Vậy làm sao ngăn ngừa bệnh sa sút trí tuệ Alzheimer?

Tất nhiên, phòng bệnh hơn chữa bệnh. Trong quá trình chờ đợi các nhà nghiên cứu tìm kiếm phương pháp xác định bệnh Alzheimer ở giai đoạn sớm nhất và phát triển thuốc để điều trị dứt điểm căn bệnh mất trí nhớ nguy hiểm này, hãy thử áp dụng những phương pháp sau để bảo vệ trí nhớ và ngăn ngừa Alzheimer hiệu quả.

1. Luyện tập thể dục đều đặn

Vận động thường xuyên giúp tăng lưu thông máu và oxy đến các tế bào não từ đó tác động tích cực đến trí nhớ và suy nghĩ, giúp não khỏe mạnh hơn.

2. Chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất

Hoàn thiện chế độ ăn uống của bạn với nhiều rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế lượng thức ăn ngọt, nhiều dầu mỡ.

Theo báo cáo của Hiệp hội Bệnh Alzheimer Toàn cầu, chế độ ăn DASH (sử dụng những thực phẩm ngăn ngừa bệnh tang huyết áp) và chế độ ăn của người dân Địa Trung Hải đã được nghiên cứu có lợi trong việc phòng tránh Alzheimer.

Các chế độ ăn này có điểm chung là bao gồm các thực phẩm như cá cá hồi, cá ngừ, cá mòi… Những thực phẩm này rất giàu axit docosahexaenoic, DHA, axit béo omega-3 tăng cường sức khỏe não bộ vì thế có thể ngăn ngừa bệnh Alzheimer.

3. Ngủ đủ giấc

Mặc dù người mắc bệnh Alzheimer thường gặp khó khăn khi đi vào giấc ngủ nhưng các nhà nghiên cứu đa có những bằng chứng cho thấy điều ngược lại: Mất ngủ có thể dẫn đến sự phát triển nhanh chóng của bệnh Alzheimer.

4. Giữ tinh thần lạc quan

Các nghiên cứu cho thấy, khi bộ não hoạt động có thể dự trữ các tế bào thần kinh, liện kết chúng lại với nhau và thậm chí có thể tạo ra các tế bào não mới.

Ảnh minh họa

Tham gia các khóa học, các tổ chức xã hội hoặc thường xuyên đọc, viết và giải các câu đố ô chữ đều giúp giữ não của bạn minh mẫn, tâm lý lạc quan và tránh xa bệnh Alzheimer.

5. Tránh để bản thân bị té ngã

Các chấn thương đầu nghiêm trọng sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Vì thế, hãy lưu ý bảo vệ não bộ của bạn không bị chấn thương do té ngã.

6. Bảo vệ trái tim khỏe

Các nghiên cứu cho thấy, một số bệnh về tim mạch (như tiểu đường, cholesterol cao và huyết áp cao) cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Vì thế, để sở hữu một trái tim khỏe cần phải thường xuyên vận động hợp lý và có chế độ ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng.

Huyết áp dao động thường xuyên có thể gây suy giảm trí nhớ Một nghiên cứu mới đây ở Nhật Bản đã chỉ ra rằng, những người có huyết áp thay đổi trong thời gian dài rất dễ làm gia tăng nguy cơ mắc các chứng bệnh suy giảm trí nhớ.

Các nhà nghiên cứu đã tiến hành kiểm tra dữ liệu về số đo huyết áp theo từng ngày trong vòng một tháng của 1.674 người lớn tuổi, không có chứng mất trí.Trong năm năm tiếp theo, so với những người có ít biến động hoặc không có biến động, những người có số đo huyết áp biến đổi nhiều nhất có khả năng suy giảm trí nhớ nhiều gấp hai lần.

“Nghiên cứu này đã chứng minh rằng sự biến đổi huyết áp hàng ngày ngày càng gia tăng (đo ở nhà) thì nguy cơ mắc các chứng mất trí, bệnh mạch vành, và bệnh Alzheimer, bất kể huyết áp trung bình, cũng tăng theo”, tác giả nghiên cứu – Tiến sĩ Tomoyuki Ohara, thuộc trường Y Khoa học Y khoa thuộc Đại học Kyushu, thành phố Fukuoka cho biết.

Huyết áp thay đổi liên tục có thể làm suy giảm trí nhớ

Mặc dù nghiên cứu không đánh giá được tại sao điều này có thể xảy ra, có thể sự biến đổi hằng ngày trong huyết áp làm thay đổi cấu trúc và chức năng của não, góp phần vào sự phát triển chứng sa sút trí tuệ, TS Ohara cho biết.

Huyết áp cao, hoặc tăng huyết áp liên tục, là một nguy cơ gây ra chứng suy giảm trí nhớ. Nghiên cứu trước đây cũng chỉ ra mối liên hệ giữa suy giảm nhận thức cũng như chứng suy giảm trí nhớ với các số đo huyết áp khác nhau được đọc tại văn phòng bác sĩ.

Theo dõi tại gia có thể đưa ra thông tin đáng tin cậy hơn về huyết áp so với các bài kiểm tra tại phòng mạch bác sĩ vì căng thẳng hoặc lo lắng về các cuộc kiểm tra này đôi khi làm cho bệnh nhân bị huyết áp cao tại văn phòng hơn là ở nhà. Nó được gọi là hiệu ứng “áo khoác trắng” .

Những người tham gia nghiên cứu hiện tại trung bình là 71 tuổi. Trong một tháng, họ thường đo huyết áp ba lần mỗi sáng trước khi ăn sáng hoặc dùng thuốc. Khoảng 43% trong số họ dùng thuốc để kiểm soát huyết áp cao.

Các nhà nghiên cứu đã xem xét dữ liệu từ các bài đọc về huyết áp được thực hiện trong tháng đó, tiến hành các thử nghiệm về nhận thức để khám phá sự phát triển của bệnh suy giảm trí nhớ, và xem xét hồ sơ bệnh án về sự xuất hiện đột quỵ.

Năm năm sau, 134 người tham gia đã có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer và 47 người đã xuất hiện chứng bệnh mất trí nhớ. Kết quả cho thấy lượng máu lưu thông xuống não giảm và những người này cũng được phát hiện liên quan đến các cơn đột quỵ nhỏ.

Những người có huyết áp thay đổi hàng ngày nhiều nhất khi bắt đầu nghiên cứu có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer gấp đôi, và nguy cơ mắc các bệnh suy giảm trí nhớ gần gấp ba lần người bình thường, theo các nhà nghiên cứu tại Circulation.

Trong số những người có huyết áp biến đổi nhiều nhất, huyết áp tâm thu cao hơn (số đo huyết áp cao nhất) làm tăng nguy cơ mắc chứng suy giảm trí nhớ nhưng dường như không làm tăng tỷ lệ mắc bệnh Alzheimer. Áp suất tâm thu là huyết áp gây ra đối với thành động mạch khi tim đập.

Một hạn chế của nghiên cứu là việc các nhà nghiên cứu thiếu dữ liệu về sự thay đổi huyết áp sau giai đoạn theo dõi ban đầu ở nhà và không có bất kỳ thông tin nào về sự thay đổi lối sống hoặc thuốc men nào mà những người tham gia nghiên cứu có thể đã sử dụng để kiểm soát huyết áp trong thời gian theo dõi 5 năm, các tác giả lưu ý.

Cũng có thể các biến động về huyết áp là triệu chứng của sự suy giảm nhận thức trong tiến trình chứ không phải là một yếu tố nguy cơ gây ra chứng suy giảm trí nhớ trong tương lai, TS Costantino Iadecola, giám đốc của Feil Family Brain and Mind Research Institute tại Weill Cornell Medicine in New York cho biết.

Iadecola cũng lưu ý rằng, hiện nay, bác sĩ chưa tìm ra được biện pháp nào để giảm sự biến đổi trong huyết áp. “Câu hỏi chính cần được trả lời là liệu các can thiệp để kiểm soát sự biến đổi huyết áp, một khi có sẵn, có làm giảm nguy cơ mất trí nhớ được hay không”, ông nói.

Iadecola cho biết thêm: “Trong khi chờ đợi những kết quả nghiên cứu tiếp theo, sức khỏe của hệ thống tim mạch vẫn luôn có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sức khỏe của não.

Ngay cả khi các biện pháp cụ thể để nhằm hạn chế sự biến đổi huyết áp có thể chưa được công bố vào thời điểm này thì duy trì sức khỏe tim mạch nói chung thông qua thay đổi lối sống (chế độ ăn uống, tập thể dục,..) và kiểm soát các yếu tố nguy cơ (bệnh tiểu đường, cao huyết áp, hút thuốc, béo phì,..) vẫn là cách tiếp cận hợp lý nhất để ngăn chặn suy giảm trí nhớ

Một nghiên cứu mới đây ở Nhật Bản đã chỉ ra rằng, những người có huyết áp thay đổi trong thời gian dài rất dễ làm gia tăng nguy cơ mắc các chứng bệnh suy giảm trí nhớ.

Các nhà nghiên cứu đã tiến hành kiểm tra dữ liệu về số đo huyết áp theo từng ngày trong vòng một tháng của 1.674 người lớn tuổi, không có chứng mất trí.Trong năm năm tiếp theo, so với những người có ít biến động hoặc không có biến động, những người có số đo huyết áp biến đổi nhiều nhất có khả năng suy giảm trí nhớ nhiều gấp hai lần.

“Nghiên cứu này đã chứng minh rằng sự biến đổi huyết áp hàng ngày ngày càng gia tăng (đo ở nhà) thì nguy cơ mắc các chứng mất trí, bệnh mạch vành, và bệnh Alzheimer, bất kể huyết áp trung bình, cũng tăng theo”, tác giả nghiên cứu – Tiến sĩ Tomoyuki Ohara, thuộc trường Y Khoa học Y khoa thuộc Đại học Kyushu, thành phố Fukuoka cho biết.
Huyết áp thay đổi liên tục có thể làm suy giảm trí nhớ

Mặc dù nghiên cứu không đánh giá được tại sao điều này có thể xảy ra, có thể sự biến đổi hằng ngày trong huyết áp làm thay đổi cấu trúc và chức năng của não, góp phần vào sự phát triển chứng sa sút trí tuệ, TS Ohara cho biết.

Huyết áp cao, hoặc tăng huyết áp liên tục, là một nguy cơ gây ra chứng suy giảm trí nhớ. Nghiên cứu trước đây cũng chỉ ra mối liên hệ giữa suy giảm nhận thức cũng như chứng suy giảm trí nhớ với các số đo huyết áp khác nhau được đọc tại văn phòng bác sĩ.

Theo dõi tại gia có thể đưa ra thông tin đáng tin cậy hơn về huyết áp so với các bài kiểm tra tại phòng mạch bác sĩ vì căng thẳng hoặc lo lắng về các cuộc kiểm tra này đôi khi làm cho bệnh nhân bị huyết áp cao tại văn phòng hơn là ở nhà. Nó được gọi là hiệu ứng “áo khoác trắng” .

Những người tham gia nghiên cứu hiện tại trung bình là 71 tuổi. Trong một tháng, họ thường đo huyết áp ba lần mỗi sáng trước khi ăn sáng hoặc dùng thuốc. Khoảng 43% trong số họ dùng thuốc để kiểm soát huyết áp cao.

Các nhà nghiên cứu đã xem xét dữ liệu từ các bài đọc về huyết áp được thực hiện trong tháng đó, tiến hành các thử nghiệm về nhận thức để khám phá sự phát triển của bệnh suy giảm trí nhớ, và xem xét hồ sơ bệnh án về sự xuất hiện đột quỵ.

Năm năm sau, 134 người tham gia đã có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer và 47 người đã xuất hiện chứng bệnh mất trí nhớ. Kết quả cho thấy lượng máu lưu thông xuống não giảm và những người này cũng được phát hiện liên quan đến các cơn đột quỵ nhỏ.

Những người có huyết áp thay đổi hàng ngày nhiều nhất khi bắt đầu nghiên cứu có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer gấp đôi, và nguy cơ mắc các bệnh suy giảm trí nhớ gần gấp ba lần người bình thường, theo các nhà nghiên cứu tại Circulation.

Trong số những người có huyết áp biến đổi nhiều nhất, huyết áp tâm thu cao hơn (số đo huyết áp cao nhất) làm tăng nguy cơ mắc chứng suy giảm trí nhớ nhưng dường như không làm tăng tỷ lệ mắc bệnh Alzheimer. Áp suất tâm thu là huyết áp gây ra đối với thành động mạch khi tim đập.

Một hạn chế của nghiên cứu là việc các nhà nghiên cứu thiếu dữ liệu về sự thay đổi huyết áp sau giai đoạn theo dõi ban đầu ở nhà và không có bất kỳ thông tin nào về sự thay đổi lối sống hoặc thuốc men nào mà những người tham gia nghiên cứu có thể đã sử dụng để kiểm soát huyết áp trong thời gian theo dõi 5 năm, các tác giả lưu ý.

Cũng có thể các biến động về huyết áp là triệu chứng của sự suy giảm nhận thức trong tiến trình chứ không phải là một yếu tố nguy cơ gây ra chứng suy giảm trí nhớ trong tương lai, TS Costantino Iadecola, giám đốc của Feil Family Brain and Mind Research Institute tại Weill Cornell Medicine in New York cho biết.

Iadecola cũng lưu ý rằng, hiện nay, bác sĩ chưa tìm ra được biện pháp nào để giảm sự biến đổi trong huyết áp. “Câu hỏi chính cần được trả lời là liệu các can thiệp để kiểm soát sự biến đổi huyết áp, một khi có sẵn, có làm giảm nguy cơ mất trí nhớ được hay không”, ông nói.

Iadecola cho biết thêm: “Trong khi chờ đợi những kết quả nghiên cứu tiếp theo, sức khỏe của hệ thống tim mạch vẫn luôn có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sức khỏe của não.

Ngay cả khi các biện pháp cụ thể để nhằm hạn chế sự biến đổi huyết áp có thể chưa được công bố vào thời điểm này thì duy trì sức khỏe tim mạch nói chung thông qua thay đổi lối sống (chế độ ăn uống, tập thể dục,..) và kiểm soát các yếu tố nguy cơ (bệnh tiểu đường, cao huyết áp, hút thuốc, béo phì,..) vẫn là cách tiếp cận hợp lý nhất để ngăn chặn suy giảm trí nhớ.

Theo các nhà nghiên cứu từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) của Mỹ và Viện Riken của Nhật Bản, họ đã phục hồi thành công trí nhớ cho những con chuột bằng việc sử dụng ánh sáng xanh đèn flash.

Theo đó, thí nghiệm tiến hành với những con chuột đã được chỉnh sửa gen để chúng có các triệu chứng giống hệt người bệnh Alzheimer. Trong thí nghiệm, chuột bị châm một xung điện vừa phải vào bàn chân. Với những con khỏe mạnh, chúng tỏ ra sợ hãi khi bị đưa trở lại lồng nhưng với những con bị chỉnh sửa gen, chúng không tỏ ra sợ hãi vì đã “quên” mất vụ bị điện giật.

Với những người bị Alzheimer, hồi hải mã trong não họ bị thu nhỏ bớt, đây lại là phần đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành ký ức. Các nhà nghiên cứu đã dùng ánh sáng flash màu xanh lá kích thích các tế bào trong hồi hải mã, giúp phát triển các tế bào thần kinh ở đây. Sau khi được kích thích, những con chuột bị chỉnh sửa gen đã tỏ ra sợ hãi khi bị đưa trở lại lồng, dấu hiệu cho thấy chúng đã “nhớ ra” kinh nghiệm bị giật điện lần trước.

GS Susumu Tonegawa, người chủ trì nghiên cứu, cho biết: “Ngay cả khi ký ức dường như biến mất thì nó vẫn còn ở đó. Vấn đề chỉ là làm thế nào để lấy lại được nó”. Phương pháp kích thích tế bào ở chuột trong thí nghiệm không an toàn khi dùng cho người, nhưng giáo sư Tonegawa cho rằng kết quả thí nghiệm là một bằng chứng cho thấy khả năng có thể phục hồi trí nhớ ở người bệnh Alzheimer nếu tìm ra một cách khác an toàn hơn.

Theo D.Kim Thoa – Tuổi trẻ

Dưới áp lực của cuộc sống, nhiều người bị chứng suy giảm trí nhớ “tấn công” khi chỉ vừa bước qua tuổi 30.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khoảng 36 triệu người trên toàn cầu mắc phải triệu chứng này và số bệnh nhân dự định tăng gấp đôi trong 15 năm tới.

Càng lớn, mỗi ngày, não người sẽ có khoảng 3000 tế bào thần kinh bị hủy mà không được sản sinh thêm, dẫn đến những căn bệnh đãng trí như Alzheimer, Parkinson…

Để phòng những căn bệnh này, các chuyên gia khuyến cáo chúng ta nên có chế độ dinh dưỡng lành mạnh, rèn luyện thể thao điều độ, duy trì tâm hồn lạc quan, tươi trẻ và áp dụng những bài luyện trí não thường xuyên, trong đó học ngoại ngữ là một cách “chăm sóc” não bộ vừa đơn giản, vừa vô cùng hiệu quả.

Tiếp nhận thông tin từ sách báo, tivi

Việc thu nạp thông tin mỗi ngày sẽ giúp cho trí não đều đặn thực hiện các thao tác như: nhận dạng mặt chữ, phân loại nội dung, lưu trữ ký ức. Điều này sẽ hình thành thói quen tích cực để não luôn ở trạng thái hoạt động, phản xạ nhanh với những điều diễn ra trong cuộc sống.

Ở người lớn tuổi, do không còn chịu áp lực về công việc, cuộc sống nên khối lượng thông tin được não bộ xử lý không còn nhiều như trước. Tình trạng “nghỉ ngơi” của não càng kéo dài, sự lão hóa càng dễ dàng… kéo đến.

Đó là lý do khiến con người cần kích thích hoạt động não bộ mỗi ngày, trong đó, thói quen tiếp nhận thông tin từ sách báo, tivi là một trong những phương pháp vừa đơn giản, vừa rất hiệu quả.

Giải ô chữ, câu đố

Với các chuyên gia thần kinh học, giải ô chữ, câu đố là phương pháp “chăm sóc” não bộ khá phổ biến. Quá trình tư duy, kết nối dữ liệu để tìm đáp án sẽ giúp chúng ta suy nghĩ với cường độ cao, tạo áp lực làm “nóng” não bộ, kích thích các nơ-ron thần kinh hoạt động tốt hơn. Rèn luyện thói quen giải câu đố, ô chữ khoảng 30 phút mỗi ngày là gợi ý cho những người muốn cải thiện trí nhớ và khả năng phản xạ.

Học ngoại ngữ mỗi ngày

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Neuroscience cho biết: Người biết ít nhất 2 ngôn ngữ sẽ có sự nhạy cảm trong tư duy cao hơn những người khác. Quá trình nghiên cứu chỉ ra lợi ích của khả năng nói được song ngữ nằm ở chỗ con người có thể phán đoán sự viêc nhanh và chính xác hơn, đồng thời não bộ của họ cũng sử dụng ít năng lượng hơn so với những người chỉ biết 1 thứ tiếng.

Tiếp cận ngoại ngữ khi tuổi còn nhỏ sẽ giúp duy trì trí tuệ minh mẫn khi về già. Tuy nhiên, việc học ngoại ngữ không giới hạn độ tuổi, giới tính. Theo thông tin mới công bố trên Annals of Neurology, sự linh hoạt về tư duy và nhận thức của con người được kích hoạt khi họ bắt đầu học một ngoại ngữ mới.

Với người trưởng thành, ngoại ngữ giúp kích thích hoạt động não bộ một cách liên tục, phòng chống bệnh lão hóa, tăng khả năng thích ứng với những tình huống mới mẻ và bất ngờ xảy ra trong đời sống.

Sau quá trình dày công nghiên cứu, tại Hội nghị năm 2011 của Hiệp hội Mỹ vì sự tiến bộ khoa học, các chuyên gia còn chỉ ra rằng: Ngoại ngữ giúp con người trì hoãn sự phát triển của Alzheimer.

Căn bệnh này có thể tấn công bất cứ ai và cho đến nay các nước có nền y khoa phát triển bậc nhất vẫn chưa tìm ra liệu pháp chữa trị căn bệnh này. Do đó, con người chỉ có thể phòng chống căn bệnh này theo lời khuyên của bác sĩ, một trong số đó là học thêm ngoại ngữ mới.

Theo Saga – Trí thức trẻ

Đó là kết luận của các nhà khoa học thuộc Viện Karolinska (Thụy Điển), theo báo Daily Mail. Các chuyên gia phân tích dữ liệu trong 30 năm ở 8.500 cặp sinh đôi từ 65 tuổi trở lên. “Kết quả khảo sát của chúng tôi cho thấy kiểm soát cân nặng hoặc giảm cân khi ở độ tuổi trung niên có thể giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ”, trưởng nhóm nghiên cứu Weili Xu nói.

Theo Thanh Niên