Cây tiểu hồi còn được gọi là tiểu hồi hương, là cây thảo sống nhiều năm cao 0,6 – 2m. Rễ cứng, thân nhẵn, màu lục lờ, hơi có khía. Lá mọc so le, có bẹ phát triển; phiến lá xẻ lông chim 3 – 4 lần thành dải hình sợi. Cụm hoa hình tán kép mọc ở nách lá và ngọn cành; các tán hoa mang nhiều hoa nhỏ màu vàng lục. Quả nhỏ hình trứng thuôn, lúc đầu màu xanh lam, sau màu xanh nâu.

Cây mọc hoang và được trồng ở nhiều nước, ở nước ta hiện nay bà con thường trồng để làm thuốc. Cây trồng bằng gieo hạt, đến năm sau nhổ ra trồng thành hàng cách nhau 60cm. Thu hoạch quả chín trên những tán hoa trung bình chín trước tiên; người ta cắt khi chúng ngả màu nâu và để cho chín dần trong một nơi thoáng khí. Khi các tán còn lại ngả màu nâu, người ta thu hái toàn bộ, cột lại thành bó. Sau đó mới đập ra để lấy quả.

Một số bài thuốc thường dùng:

– Điều hòa kinh nguyệt (chậm kinh, lượng máu kinh ít, sắc đỏ nhạt, bụng dưới đau âm ỉ, lưng mỏi, đại tiện lỏng,…): Tiểu hồi hương 6g, hoàng kỳ 30g, đương quy 15, kỷ tử 15g, ngải diệp 10g, gừng nướng 6g, quế chi 10g, xuyên khung 8g, bạch thược 10g, thục địa 10g, ngưu tất 10g, ba kích 12g, nước 1.000ml, sắc còn 600ml, chia làm 3 lần uống trong ngày. Hằng tháng, uống liên tục 10-15 ngày sau khi sạch kinh.

– Ôn trung trừ hàn, thích hợp trong những ngày giá rét: Tiểu hồi hương 10g, đường đỏ lượng vừa đủ. Tiểu hồi hương rửa sạch, tán vụn, hãm với nước sôi trong bình kín, sau chừng 20 phút thì dùng được, khi dùng chế thêm đường đỏ với lượng thích hợp, uống thay trà trong ngày.

– Chữa đau bụng ở người mắc bệnh thận: Bột tiểu hồi 4g cho vào bầu dục lợn nướng chín, ăn ngày 1 cái, liên tục trong 7 ngày.

– Bổ thận, tráng dương: Tiểu hồi hương 8g, cật dê hai quả, đậu đen 100g, đỗ trọng 15g, gia vị vừa đủ. Cách làm: Cật dê rửa sạch, xắt từng miếng nhỏ. Tiểu hồi hương, đậu đen, đỗ trọng rửa sạch, để ráo, cho vào túi vải gạc. Cho tất cả vào nồi, thêm lượng nước vừa đủ, nấu từ 30 – 60 phút, thêm gia vị cho vừa ăn. Bài thuốc này rất tốt cho những người dương hư, đau lưng, chân gối mỏi, sinh hoạt tình dục yếu.

Lưu ý: Người âm hư hoả vượng không dùng được.

Cá bống rất tốt cho người bị chứng tỳ hư bụng đầy, đàm thấp ho thở, đau tức ngực sườn, nhức mỏi, người bị hư nhược liên quan tỳ phế hư đàm thấp trệ dùng đều tốt… Dưới đây là một số món ngon – bài thuốc từ cá bống.

Cá bống kho củ kiệu: cá bống, củ kiệu tươi, ớt, hành khô, hành lá, mắm muối, đường, mắm, tiêu gia vị vừa đủ kho ăn tuần vài lần. Công dụng: kiện tỳ hóa ứ, thông huyết mạch… Chữa đau ngực sườn do huyết ứ; tỳ phế khí hư, ho đàm, cảm lạnh viêm mũi dị ứng, bụng đầy, tiểu đục, phụ nữ nhiều khí hư.

Cháo cá bống: cá bống mú, gạo ngon, đậu xanh, hành hoa, giá đậu, rau mùi gừng hành gia vị vừa đủ nấu cháo ăn. Công dụng: kiện tỳ hóa thấp, bổ khí huyết… Thích hợp cho trẻ em tỳ hư ăn kém, người già mệt mỏi do thiếu đạm, chứng ngoại cảm, nội thương, mệt mỏi ăn kém.

Canh cá bống hoa lý: cá bống, hoa lý, hành, gừng gia vị vừa đủ nấu canh ăn. Công dụng: bổ tâm tỳ, dưỡng khí huyết, an thần… Trị chứng ăn ngủ kém, đau lưng tiểu đêm, sinh lý yếu.

Cá bống cuốn mỡ chài: cá bống tượng, thịt heo xay, mộc nhĩ, mỡ chài, tỏi, hành, tiêu gia vị vừa đủ nấu ăn. Công dụng: bổ tỳ thận, dưỡng khí huyết… Trị tỳ phế hư ăn kém ho khan, mệt mỏi, đàm thấp đau tức ngực sườn, người gầy khó lên cân.

Cá bống kho dứa: cá bống, dứa, củ cải, hành củ, ớt, đường, tiêu, dầu ăn gia vị vừa đủ kho ăn. Công dụng: kiện tỳ vị, tiêu trệ, thanh thấp nhiệt… Trị bụng đầy khó tiêu, ho thở đàm nhiều, ngực sườn đầy tức, chứng liên quan hư nhược, đàm thấp trệ.

Cá bống om mộc nhĩ: cá bống tượng, mộc nhĩ, gừng, dầu ăn, hành củ, đường, tiêu, gia vị mắm muối vừa đủ om ăn. Công dụng: kiện tỳ hóa đàm, dưỡng khí huyết… Trị chứng ngoại cảm nội thương, ho đờm nhiều, ăn kém, bụng đầy, chậm tiêu.

Cá bống kho củ cải: cá bống, củ cải, hành, gừng, tiêu, đường, gia vị vừa đủ kho ăn. Công dụng: kiện tỳ tiêu trệ, hóa thấp. Trị bụng đầy chậm tiêu, đau tức ngực sườn, ho hen đàm nhiều, thừa cân…

Cá bống nấu canh rau hẹ: cá bống, rau hẹ, thịt heo gia vị vừa đủ. Thịt, cá băm nhỏ tẩm gia vị trộn đều viên nấu canh rau hẹ. Công dụng: kiện tỳ, hóa thấp, ích dương… Chữa ho đau tức ngực sườn do đàm thấp huyết ứ, di mộng tinh, người sợ lạnh sợ gió…

Canh cá bống nấu lá lốt: cá bống, lá lốt, hành, gừng gia vị vừa đủ nấu ăn. Công dụng: kiện tỳ hóa thấp, liễm hãn, bổ khí huyết… Chữa chứng phong tê thấp, đau nhức xương khớp; đổ mồ hôi tay chân; đầy bụng chậm tiêu, tiêu chảy, nôn.

Canh chả cá bống rau cải: thịt cá bống bỏ xương băm nhỏ, rau cải cay, hành, tiêu, gia vị vừa đủ trộn đều làm chả nấu canh ăn. Công dụng: kiện tỳ hóa thấp, dưỡng khí huyết… Chữa tức ngực, đầy bụng chậm tiêu, phong thấp nhức mỏi.

Bệnh tiểu đường cướp đi mạng sống cảu hàng trăm triệu người mỗi năm và dường như con số ngày một gia tăng đáng báo động. Nếu bạn thuộc số những người đang mắc bệnh tiểu đường, hãy cân nhắc kĩ chế độ ăn uống hàng ngày.

Những người mắc bệnh tiểu đường cần kiểm soát lượng đường trong máu để có thể sống khỏe mạnh. Bệnh tiểu đường có thể dẫn đến béo phì, suy thận và các bệnh tim mạch, do vậy chế độ ăn uống đóng một vai trò rất quan trọng để giúp người bệnh duy trì sức khỏe tốt và không mắc thêm những bệnh trên.

Hành tây được các bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng khuyên dùng để kiểm soát bệnh tiểu đường loại 2. Dưới đây là 4 lý do người bệnh tiểu đường nên ăn hành tây:

Hành tây chứa ít đường và calo

Hành tây có ít đường (carbohydrate), một nửa bát hành tây xắt nhỏ chỉ chứa 26 calo và 5,9 gram đường. Bệnh tiểu đường loại 2 thực chất là do tiêu thụ quá nhiều carbohydrate.

Do vậy, hành tây có lượng carbs thấp, sẽ tốt hơn những thực phẩm khác đối với bệnh nhân tiểu đường. Một chế độ ăn kiêng low-carb có thể giúp bạn quản kiểm soát lượng đường trong máu.

Hành tây giàu chất xơ

Hành tây rất giàu chất xơ và có lợi cho tiêu hóa. Do chất xơ từ từ bị phá vỡ và được tiêu hóa, dẫn đến sự giải phóng đường trong máu chậm hơn, chỉ số đường huyết cũng sẽ không bị ảnh hưởng.

Ngoài ra, chất xơ trong hành tây giúp ngăn ngừa cả táo bón, tình trạng thường gặp ở bệnh nhân tiểu đường. Một chế độ ăn giàu chất xơ sẽ giữ mức cholesterol trong tầm kiểm soát, giảm nguy cơ phát triển bệnh tim mạch.

Hành tây có chỉ số đường huyết thấp

Chỉ số đường huyết thấp giúp hành tây trở thành 1 trong những thực phẩm ưu tiên hàng đầu dành cho bệnh nhân tiểu đường.

Chỉ số đường huyết của hành tây là 10, một lựa chọn hoàn hảo giúp kiểm soát lượng đường trong máu. Ngoài ra, những thực phẩm có chỉ số đường huyết dưới 55 cũng an toàn cho bệnh nhân tiểu đường.

Hành tây nhiều vitamin và khoáng chất

Các nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ vitamin và khoáng chất rất có lợi cho những người mắc bệnh tiểu đường. Trong khi đó, hành tây rất giàu vitamin C, vitamin A và K, folate và niacin những khoáng chất cần thiết cho sức khỏe.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, hạt của một số quả thông dụng trong cuộc sống mang rất nhiều chất có thể giúp giảm cân, trị tiểu đường, làm đẹp da và hỗ trợ tim mạch, tuy nhiên chúng thường bị loại bỏ bởi không ai nghĩ giá trị hữu ích của chúng.

Hạt quả bơ

Hạt bơ chứa nhiều chất dinh dưỡng hơn là phần thịt quả do 70% lượng axit amin đều nằm trong hạt, giúp giảm cholesterol, ngăn ngừa bệnh tim mạch và ngăn ngừa đột quỵ. Ăn hạt bơ còn giảm viêm trong đường tiêu hóa và giảm bớt các vấn đề về đường ruột.

Bạn có thể chế biến hạt bơ bằng cách phơi khô, ngâm rượu hoặc nướng chín để ăn giống như hạt mít.

Hạt đu đủ

Hạt đu đủ chứa papain, một loại enzyme giúp hỗ trợ trong việc tiêu hóa. Hạt đu đủ cũng giúp diệt giun hoặc vi sinh có hại trong ruột. Nếu không ăn hạt đu đủ sống, bạn có thể nghiền nát, xay nhuyễn thành bột nhão hay kết hợp trong món salad để ăn. Giã nát hạt đu đủ đắp lên lưng trị đau lưng.

Hạt dưa hấu

Hạt dưa hấu rất giàu kẽm, quy định hơn 100 loại enzyme khác nhau trong cơ thể, đồng thời tăng cường hệ miễn dịch. Chúng chứa nhiều axit amin arginine, giúp điều hòa huyết áp và hỗ trợ điều trị bệnh tim mạch vành.

Hạt quả lựu


Lựu là loại trái cây nhiệt đới chứa nhiều đường, chất khoáng và vitamin. Nhiều người khi ăn lựu thường cố bỏ hạt. Thói quen này không những rất phiền phức mà còn gây lãng phí. Bởi hạt lựu không nóng, có thể dùng để chế biến nước giải khát cho cơ thể, làm đẹp da.

Trong dịch quả hạt lựu chứa acid citric, ac.malie, các đường glucoza, fructoza, mantoza… Nhờ đó, hạt lựu có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tăng cường sức đề kháng của cơ thể.

Hạt mít

Hạt mít rất giàu chất dinh dưỡng như protein, vitamin, chất xơ và ác hợp chất chống vi trùng, ngăn ngừa nhiễm vi khuẩn.

Hạt mít hỗ trợ điều trị chứng khó tiêu. Hạt cũng chứa một lượng chất xơ tốt ngăn ngừa loét dạ dày. Hạt mít nhiều vitamin A, giúp đôi mắt sáng, khỏe mạnh.

Có thể sấy khô mít thành mứt, thạch. Bột hạt mít rang khô thay thế cho bột trắng để nướng bánh. Luộc hột mịt ăn rất tốt cho hệ tiêu hóa.

Hạt nho

Hạt nho chứa hợp chất proanthrocyanadin, chất chống oxy hóa mạnh, ngăn ngừa các vấn đề về da như viêm mụn, nếp nhăn, bệnh vẩy nến, bảo vệ tim mạch, thị lực hay ngăn ngừa hen suyễn. Các chiết xuất từ hạt nho cũng bảo vệ cơ thể khỏi ảnh hưởng của tia UV như giảm tỷ lệ mắc khối u, kích thước khối u và ngăn cản sự chuyển đổi của tia UVB gây ung thư ác tính.

Hạt vải

Hạt vải có tác dụng chữa đau bụng kinh, đau dạ dày, sỏi thận, viêm gan B, đái tháo đường… Điều này đã được khoa học chứng minh bằng cách tiêm hoạt chất chiết xuất từ hạt vải lên chuột nhắt có tác dụng giảm đường huyết và lượng glycogen trong gan rõ rệt.

Hạt chanh

Hạt chanh có thể sát trùng và trị bệnh nấm da

Ngoài những giống chanh không hạt, còn lại hạt chanh chiếm gần 7% trọng lượng quả chanh, trong hạt chứa acid palmitric, oleic, linoleic, stearic và chất đắng lemonin cùng pepolimonin là vị thuốc có công dụng chữa ho rất tốt.

Các tài liệu về thảo dược cho rằng hạt chanh sát trùng rất hiệu quả, đặc biệt trong việc điều trị các bệnh về nấm da. Các chuyên gia khuyến cáo, bạn nên dùng hạt chanh để ăn hoặc uống nhằm đối phó với các loại ký sinh trùng nguy hiểm trong cơ thể.

Cách chế biến:

Đập giập khoảng 1 muỗng canh hạt chanh, sau đó nấu sôi trong nước rồi lọc lấy nước để uống. Cách làm này có thể chữa khỏi bệnh ho. Riêng với trẻ em chỉ nên dùng khoảng nửa muỗng hạt.

Hạt chanh cũng có thể trị viêm cuống phổi và mất tiếng. Chỉ cần khoảng 10g hạt chanh, 15g hoa đu đủ đực; 15g lá hẹ cùng 20ml nước mang đi chưng với chút mật ong và đường phèn. Sau khi chưng xong lấy nước uống ngày 3 lần.

Hạt lê

Theo tài liệu dược học, hạt dưa lê có chứa khoảng 3,6% protein, tương đương với lượng protein có trong đậu nành, ngoài ra các phân tích còn cho thấy trong hạt dưa lê có axit béo omega-3, vitamin (A, C, E) và chất xơ.

Công dụng chính của các chất trên là có thể giúp phòng ngừa các bệnh về tim mạch, ngăn chặn thoái hóa điểm vàng ở mắt, tăng cường sức đề kháng của cơ thể hiệu quả. Ngoài ra, hạt lê còn giúp cải thiện mật độ xương, ngăn bệnh tiểu đường. Một công dụng khác, hạt dưa lê có thể loại bỏ các loại giun, sán trong ruột, rất tốt cho hệ tiêu hóa.

Do hạt dưa nhỏ nên có thể nhai trực tiếp khi ăn hoặc để dành lại rồi rang khô, xay nhuyễn dùng dần.

Hạt me

Trong số những loại thực phẩm cho vị chua, me là loại có hạt chứa nhiều khoáng chất nhất. Các phân tích nhằm định tính cho thấy trong hạt mẹ chín có nhiều khoáng chất như phốt pho, ma-giê, vitamin C, kali, can xi và các axít amin quan trọng khác.

Quan trọng nhất trong các chất có trong hạt me chính là đặc biệt như axít hyaluronic giúp da dưỡng ẩm và làm mờ nếp nhăn hiệu quả.

Sau khi tách lớp vỏ màu nâu cánh gián, có thể rang, nướng, luộc hạt me để ăn giống nnhư những loại đậu khác. Một số người còn xay nhuyễn hạt me thành bột để dùng trong các món bánh, súp hoặc để đắp mặt.

Bên cạnh là một loại rau thường được dùng để nấu canh và là món ăn ngon dân dã của người Việt, cây hẹ còn có nhiều công dụng chữa bệnh cực hiệu quả.

Theo Đông y, lá hẹ ăn sống có tính nhiệt, nấu chín thì ôn, vị cay có tác dụng ôn trung, hành khí, tán ứ và giải độc. Thường dùng chữa ngực đau tức, nấc, ngã chấn thương,… Gốc rễ hẹ và hạt hẹ đều có tác dụng tốt đối với sức khỏe con người.

Cây hẹ là cây thân thảo, có chiều cao khoảng 20-40 cm, giàu dược tính và có mùi thơm rất đặc trưng. Theo nghiên cứu hiện đại, hẹ có chứa nhiều vitamin nhóm B và khoáng chất quan trọng như đồng, pyridoxin, sắt, niacin, mandan, thiamin, canxi, riboflavin…

Giảm huyết áp và cholesterol

Cũng như tỏi, hẹ có chứa allicin. Allicin có tác dụng giảm huyết áp và ngăn quá trình sản sinh cholesterol trong cơ thể. Hơn nữa, chúng cũng có đặc tính chống vi khuẩn và chống nấm, tẩy vi khuẩn và nấm trong đường ruột, đảm bảo cho hệ thống tiêu hóa hoạt động tốt.

Hỗ trợ điều trị đái tháo đường

Hàng ngày sử dụng từ 100-200g rau hẹ, nấu cháo, nấu canh hoặc xào ăn. Không dùng muối hoặc chỉ dùng một chút muối khi chế biến món ăn. 10 ngày một liệu trình. Hoặc dùng củ rễ hẹ 150g, thịt sò 100g, nấu canh ăn thường xuyên. Có tác dụng tốt đối với bệnh đái tháo đường đã mắc lâu ngày, cơ thể đã suy nhược.

Chữa chứng đái dầm ở trẻ em

Nấu cháo gạo 50g, dùng 25g rễ hẹ vắt lấy nước cho vào cháo đang sôi, thêm ít đường, ăn nóng, dùng liên tục trong 10 ngày.

Chữa ho trẻ em do cảm lạnh

Lấy lá hẹ xắt nhỏ trộn với đường phèn hoặc mật ong vào cùng một chén, sau đưa chén vào nồi cơm hấp chín. Cho trẻ uống dần trong ngày 2 – 3 lần, mỗi lần 1 thìa cà phê. Dùng liền 5 ngày.

Nhuận tràng thông ruột

Trong hẹ có một lượng lớn vitamin và chất xơ kích thích nhu động của đường ruột, điều trị táo bón, phòng tránh ung thư đường ruột.

Hạt hẹ rang vàng, giã nhỏ, mỗi lần uống 5g. Hòa nước sôi uống ngày 3 lần, dùng liền 10 ngày.

Hanh thông khí huyết

Vị cay của hẹ có tác dụng kích thích hoạt huyết, hanh thông mạch khí, chữa các chứng buồn nôn, viêm ruột, nôn ra máu, đau ngực hoặc chấn thương.

Làm đen tóc

Các chất trong hẹ có tác dụng tăng cường chức năng hệ thống tyrosine trong các tế bào giúp làm đen tóc. Từ đó, điều tiết các sắc tố đen ở chân tóc, tiêu trừ các đốm trắng trên bề mặt da, làm cho tóc càng thêm bóng mượt.

Trị nhức răng

Bạn giã nguyễn lá hẹ và đắp vào chỗ đau răng, cứ làm liên tục cho đến khi hết nhức hẳn.

Trị trĩ sưng đau và trị lòi dom

Bạn giã nát lá hẹ đun sôi và dùng nước để xông trĩ, khi nước nguội thì dùng để ngâm hậu môn. Hoặc giã nát lá hẹ rồi đắp vào hậu môn. Để chữa lòi dom, bạn giã nát lá hẹ rồi trộn thêm chút dấm, cho vào chảo đảo cho nóng thì cho vào khăn sạch để chườm lên hậu môn.

Hỗ trợ giảm cân

Hẹ rất ít calories nhưng lại nhiều dưỡng chất có lợi. 100 g hẹ tươi chỉ chứa 30 calories nhưng chứa nhiều chất chống oxy hóa, chứa chất xơ, vitamin, canxi và khoáng chất bổ dưỡng cần thiết cho nhiều bộ phận của cơ thể.

Các vấn đề về da

Vì hẹ có đặc tính chống vi khuẩn và nấm nên rất tốt cho da, đồng thời cải thiện những vấn đề về nhiễm trùng da. Hẹ có thể thay thế cho các loại kem bôi trị vảy và làm lành vết thương hở. Nhờ đặc tính này, hẹ có thể tiêu diệt vi khuẩn, nấm, giúp vết thương mau lành.

Giúp xương chắc khỏe

Hẹ chứa nhiều vitamin K – loại vitamin chịu trách nhiệm cho sức khỏe xương của bạn. Sự khử khoáng xương được ngăn chặn đáng kể bằng việc ăn hẹ thường xuyên. Đặc biệt phụ nữ dễ bị loãng xương hơn nam giới nên thường xuyên ăn hẹ sẽ giúp tăng mật độ xương.

Trị tiểu đêm

Có nhiều người cho rằng việc tiểu đêm nhiều lần là do nguyên nhân uống nhiều nước trước khi đi ngủ. Tuy nhiên việc uống nhiều nước không phải là nguyên nhân gây ra căn bệnh này. Bệnh tiểu đêm thường gặp ở người cao tuổi và có ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe người bị bệnh.

Tiểu đêm có nhiều nguyên nhân có thể do bệnh lý hoặc do hiện tượng sinh lý bình thường. Theo y học cổ truyền thì cây hẹ rất có tác dụng trong việc đẩy lùi chứng tiểu đêm. Người bệnh lấy lá hẹ, dây tơ hồng xanh, ngũ vị tử, phúc bồn tử, kỷ tử, nữ trinh tử mỗi vị 40g. Tất cả phơi khô tán bột, mỗi lần uống 6g, ngày uống 2 lần với nước ấm.

Chống đông máu

Nhiều nghiên cứu cho thấy, flavonoid có trong hẹ có khả năng giúp cân bằng huyết áp, đặc biệt giúp giảm huyết áp cao. Hẹ còn giàu vitamin C có tác dụng tăng cường tính đàn hồi của các mao mạch máu và thúc đẩy sự hấp thụ sắt trong cơ thể. Ăn hẹ thường xuyên sẽ ngăn ngừa chứng đông máu.

Giảm cảm giác khó chịu khi mang thai

Hẹ tươi chứa rất nhiều axit folic – loại axit amin có vai trò quan trọng trong quá trình phân chia tế bào. Phụ nữ mang thai tiêu thụ một lượng axit folic phù hợp sẽ ngăn chặn được đáng kể dị tật bẩm sinh về ống thần kinh ở trẻ sơ sinh.

Giảm nguy cơ mắc ung thư

Hẹ là nguồn chứa chất flavonoid và lưu huỳnh tự nhiên có thể ngăn chặn một số loại bệnh ung thư hiệu quả. Những chất này giúp chống lại các gốc tự do và ngăn chặn chúng phát triển. Ăn hẹ thường xuyên có thể phòng ung thư đại tràng, vú, tuyến tiền liệt, phổi và dạ dày.

Hoa hồng đỏ

Theo y học cổ truyền, hoa hồng có vị ngọt, tính ấm, tác dụng hoạt huyết, điều kinh, tiêu viêm, tiêu sưng. Hoa hồng đỏ (mai khôi hoa) dùng làm huyết mạch lưu thông, chữa kinh nguyệt không đều, đau ở vùng bụng dưới, vết sưng tấy, đinh nhọt và viêm mủ da, bệnh bạch cầu. Hoa hồng trắng chứa nhiều vitamin, đường, tinh dầu, dùng chữa ho trẻ em rất công hiệu, ngoài ra còn có tác dụng nhuận tràng.

Hỗ trợ điều trị tăng huyết áp: Hoa hồng bạch 9 – 15g, sắc uống hằng ngày hoặc hãm với nước sôi trong bình kín, sau 15 phút thì dùng được, uống thay trà.

Chữa ho, khái huyết do phế hư: Hoa hồng bạch 15g, đường phèn lượng đủ dùng, sắc hoặc hấp uống hàng ngày, uống còn nóng. Uống liền 1 tuần.

Nếu trẻ em ho do lạnh có thể lấy cánh hoa hồng bạch còn tươi 15g, một quả quất chín (bỏ cuống), 1/2 thìa mật ong hoặc đường phèn. Cho tất cả vào chén nhỏ hoặc bát nhỏ, hấp cơm hoặc chưng cách thuỷ. Đem ra nghiền nát, trộn đều rồi gạn lấy nước cho trẻ uống nhiều lần trong ngày.

Chữa táo bón do nhiệt: Hoa hồng trắng còn tươi hoặc khô 20 – 40g, hãm với 100ml nước sôi trong 15 – 20 phút, có thể thêm 1/2 thìa mật ong hoặc đường, uống 2 -3 lần trước bữa ăn. Uống liền 10 ngày, có thể nhắc lại liệu trình mới.

Chữa mụn nhọt sưng tấy (chưa vỡ mủ): Hoa hồng trắng 20g rửa sạch, giã nát đắp lên mụn sẽ tiêu.

Chữa lở miệng do nóng: Ngâm bột hoa hồng đỏ 5g với 25ml rượu trắng trong 24 giờ. Đun nhỏ lửa cho rượu bay hơi, đến khi còn sền sệt thì cho thêm 30g mật ong vào đun nhẹ, khuấy đều rồi để nguội. Dùng tăm bông sạch thấm thuốc bôi vào chỗ đau, ngày 2 – 4 lần. Dùng liền 5 ngày.

Làm đẹp da mặt: Lấy 20g hoa hồng đỏ, rửa sạch cho vào chậu nước ấm để khoảng 10 đến 15 phút. Sau đó rửa mặt mỗi ngày giúp làn da căng mịn, sạch bụi bẩn. Cũng có thể lấy nước hoa hồng để tắm. Làm kiên trì, da sẽ mịn màng, tươi mát.

Lưu ý: Những người tỳ vị hư yếu hoặc có thai không được dùng. Cần chọn hoa hồng không có thuốc bảo vệ thực vật

1 Sơ lược

Cây mật nhân hay còn được gọi là cây bách bệnh, cây bá bệnh, mọc phổ biến ở khắp nước ta nhưng phổ biến nhất ở miền trung. Theo nghiên cứu ban đầu cho thấy, cây mật nhân ở Việt Nam có tác dụng cao hơn so với xuất xứ từ những nước khác. Người ta dùng quả vỏ thân và vỏ rễ phơi hay sấy khô làm thuốc.

Ngoài ra cây mật nhân còn có các tên khác như: Cây mật nhơn hay cây Hậu phác nam. Tên khoa học: Eurycoma longifolia jack.Đây là loại cây mộc, được biết đến là một vị thuốc dùng trong Đông y. Tên Mã Lai của cây này là “tongkat ali” và tên Indonesia là “pasak bumi”. Tiếng Anh còn gọi cây này là “longjack”.

Đặc điểm nhận biết cây mật nhân: Mật nhân là loại cây trung bình, cao khoảng 15m, thường mọc dưới tán lá của những cây lớn. Có lông ở nhiều bộ phận. Lá cây dạng kép không cuống gồm từ 13 – 42 lá nhỏ sánh đôi đối nhau. Mặt lá trên màu xanh. Mặt dưới màu trắng

Một vài đặc điểm khác nhận biết cây mật nhân: Đây là loại cây đơn tính khác gốc (dioecious) nên mỗi cây chỉ trổ hoa cái hoặc hoa đực. Hoa màu đỏ nâu, nở vào tháng 3 – 4 hằng năm, kết quả vào tháng 5 – 6, quả non màu xanh, bên trong chứa 1 hạt, trên mặt hạt có nhiều lông ngắn, khi chín đổi sang màu vàng hay đỏ sẫm.

Các bộ phận dùng để làm thuốc: gồm có rễ, vỏ thân và quả

2.Tác dụng của cây mật nhân

Cây mật nhân- Tăng cường sinh lý phái mạnh

Một trong những tác dụng đặc biệt nhất và được nhiều người biết đến của cây mật nhân là tác dụng tăng cường sinh lý nam giới. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng cây mật nhân có tác dụng tăng cường sức khỏe tình dục cho nam giới, kích thích cơ thể tăng tiết hormon sinh dục nam một cách tự nhiên, ngăn chặn các dấu hiệu suy giảm khi bước vào độ tuổi trung niên như giảm sự ham muốn, chất lượng sinh hoạt tình dục, xuất tinh sớm… thường gọi chung là yếu sinh lý hay bất lực.

Để phòng ngừa và điều trị giúp tăng lượng tinh dịch, tăng số lượng tinh trùng và mật độ tinh trùng lưu động, trị các chứng rối loạn cương, tăng độ cương cứng và chất lượng giao hợp, tác dụng của cây mật nhân sẽ phát huy tối đa tác dụng khi được sử dụng theo một số cách sau: Rễ mật nhân phải khai thác vào sao vàng hạ thổ, đồng thời kết hợp với hạt cây mật nhân có thể điều trị chứng hiếm muộn nam do loãng tinh trùng (dưới 20 triệu/1ml), tinh trùng yếu.

Ngâm rượu: 1kg ngâm với 10 lít rượu, ngâm hỗn hợp rượu trong 20 ngày là dùng được. Liều dùng mỗi ngày uống 20- 50ml rượu mật nhân. Vì vị của cây mật nhân khá đăng nên thêm 7 lạng nho khô cho 1kg mật nhân để giảm độ đắng.

Pha nước: Đối với người không uống được rượu có thể chẻ nhỏ pha vào nước sôi để 85oC để uống thay nước. Mỗi ngày pha 15gr chia làm 3 lần và tăng dần 3gr/ngày đến mức 30gr/ngày thì duy trì ở mức này. Dùng 3 lần nước sôi thì thay rể Mật nhân mới.

Tán bột: Mật nhân đã tán bột pha vài giọt nước sạch (hoặc mật ong) để làm thành viên hoàn theo liều lượng 6gr/ngày và tăng dần 1gr/ngày đến mức 10g/ngày thì duy trì ở mức này.

Các tác dụng khác của cây mật nhân đối với sức khỏe

Ngoài tác dụng giúp tăng cường sinh lý cho nam giới, nhiều tài liệu còn chỉ ra rằng, cây mật nhân có tác dụng tốt với phụ nữ khí hư huyết kém, người bị ăn uống không tiêu, no hơi, đầy bụng, dùng làm thuốc bổ, chữa lỵ, tiêu chảy. Lá mật nhân còn được dùng để nấu nước tắm trị ghẻ, lở ngứa.

Về cách dùng cây mật nhân: Đối với rễ hoặc vỏ thân thì cần phơi khô tẩm rượu sao vàng sắc uống, hoặc tán bọt làm viên uống ngày 8-16gr chia 3 lần sau khi ăn. Nếu ngâm rượu thì liều lượng như sau: 20gr rễ mật nhân, 10 trái chuối khô (chuối sứ) nướng vàng, ngâm với 1 lít rượu loại ngon, ngâm khoảng 7 ngày là lấy ra dùng được, ngày dùng 3 lần, mỗi lần 1 ly nhỏ (độ 30 ml).

Lưu ý: Phụ nữ đang mang thai tuyệt đối không nên sử dụng.

Theo các lương y thuốc nam, rau càng cua tính chua cay hàn có tác dụng bổ âm, dưỡng huyết, thanh nhiệt giải độc, thông ứ, chỉ thống, lợi đại tiểu tiện. Chữa phế nhiệt, miệng khô khát, chứng huyết nhiệt sinh lở ngứa mụn nhọt và chứng đau mỏi cơ khớp do phong nhiệt.
Một số cách dùng rau càng cua làm thuốc
Chữa phế nhiệt, viêm họng, khô cổ khản tiếng: rau càng cua tươi rửa sạch nhai ngậm hoặc xay nước uống ngày 50-100g.
Chữa chứng tiêu khát (đái tháo đường) có kèm chứng miệng khô khát, táo bón: rau càng cua rửa sạch 100g bóp giấm, chanh, thịt ếch chiên bột 100g ăn tuần vài lần.
Chữa thiếu máu: rau càng cua 100g rửa sạch bóp giấm, thịt bò cho gia vị vừa đủ xào chín tới, trộn đều ăn vài lần.
Chữa tiểu gắt, tiểu khó: rau càng cua ăn sống hoặc nấu nước uống ngày 150-200g.
Chữa đau lưng cơ co rút (nhiệt độc nhập kinh thận): rau càng cua sắc uống mỗi ngày 50-100g.
Chữa nhiễm khuẩn đầu ngón tay (chín mé): rau càng cua 100-150g sắc uống trong, bã đắp ngoài.
Chữa ngoài da khô sần, mụn nhọt lở ngứa, vết thương lâu lành: rau càng cua ăn sống hoặc xay nước uống, giã đắp ngoài.
Ăn rau càng cua chữa nóng trong người, làm mát, bớt táo bón, đi tiểu dễ dàng, người khỏe, tim bớt hồi hộp.

Nên nhổ cả cây, cho vào chậu nhiều nước, khoắng nhẹ cho đất cát rơi xuống đáy chậu đến khi hết đất cát thì rửa lại rồi phải vớt ra rổ thưa cho nhanh ráo nước. Nếu để lâu trong nước, rau sẽ bị nát nhũn. Nấu xào cũng nên dùng tái mới thơm ngon và phát huy được công dụng phòng chữa bệnh của tinh dầu (dùng như cải cúc).

Chảy máu mũi (chảy máu cam) thường gặp ở trẻ nhỏ. Nguyên nhân do cảm nhiễm nóng, lạnh đột ngột, thiếu vitamin C hoặc bệnh truyền nhiễm cấp tính… Y học cổ truyền gọi bệnh huyết hư và chia làm 2 nhóm: chứng thực và chứng hư.
Chứng thực là bệnh phát sinh do phổi nhiệt, gan nóng hỏa bốc, dạ dày thực nhiệt gây ra. Hư chứng thuộc về âm, huyết hư, kèm theo các tạng gan, thận, phổi đều hư gây ra.

Canh mướp hương nấu thịt nạc thanh nhiệt dưỡng huyết, rất tốt cho người chảy máu cam.

Một số cách để hết chảy máu cam:

Đắp tỏi: tỏi tươi 3-5 tép, vải xô 2 miếng. Tỏi bỏ vỏ the giã nhỏ. Nếu cả hai lỗ mũi đều chảy máu thì chia tỏi làm 2 phần gói vào vải xô, buộc vào hai gan bàn chân (chỗ lõm nhất khi để ngửa bàn chân lên). Nếu máu cam chỉ chảy ở lỗ mũi phải thì chỉ buộc tỏi ở gan bàn chân bên trái và ngược lại. Ngày thay tỏi 1 lần, buộc 2 ngày.

Chườm nước lạnh: Trường hợp chảy máu cam nhẹ thì nằm ngửa, dùng khăn mặt nhúng nước lạnh đắp lên trán, ngón tay chắn nhẹ phía lỗ mũi bị chảy máu.

Buộc ngón giữa: khi bị chảy máu cam, để cấp cứu nhanh, dùng một sợi chun (dây cao su cũng được) quấn nhẹ vào ngón tay giữa phần sát bàn tay, nếu chảy máu ở lỗ mũi phải thì quấn ở ngón giữa bàn tay trái và ngược lại, khi máu không chảy thì cởi bỏ.

Nên cho trẻ ăn các thức thanh mát, rau xanh, quả tươi giàu vitamin C như quýt, cà chua… để phòng ngừa chảy máu cam.

Các món ăn tốt cho người chảy máu cam

Canh mướp nấu thịt nạc: mướp tươi 200g, rau ngót 50g, thịt lợn nạc 100g, bạc hà tươi 4 – 5 lá, bột ngọt, gia vị vừa đủ. Mướp bỏ vỏ thái miếng, rau ngót, bạc hà rửa sạch, thịt lợn băm nhỏ ướp bột gia vị xào chín, cho nước vừa đủ đun sôi, cho mướp, rau ngót, bạc hà vào đảo đều, canh sôi lại cho bột ngọt vào. Ăn ngày 1 lần với cơm. Ăn liền 5 ngày.

Canh rau má tôm nõn: rau má 100g, cỏ nhọ nồi 50g, tôm nõn 20g, bột ngọt, gia vị vừa đủ. Tôm nõn giã nhỏ, cho vào nồi thêm nước vừa đủ, cho bột gia vị vào đun sôi. Rau má, cỏ nhọ nồi rửa sạch, thái nhỏ cho vào nước tôm, canh sôi lại cho bột ngọt quấy đều là được. Ăn ngày 1 lần với cơm. Ăn liền 3 ngày.

Tim chó hấp đậu đen: tim chó 1 quả, đậu đen 50g, bột gia vị vừa đủ. Tim chó rửa sạch thái mỏng, đậu đen xay thành bột, cùng cho vào bát to thêm bột gia vị trộn đều đem hấp cách thủy, khi chín cho bệnh nhân dùng 1 lần. Cần ăn liền 3 ngày.

Nước lá hẹ: lá hẹ tươi 60g rửa sạch giã nhỏ, dùng nước sôi để nguội lọc lấy 200ml nước đặc, chia 2 lần uống trong ngày, uống liền 3 ngày.

Nước nhân lạc: nhân lạc tươi 60g. Chọn lạc non, bỏ vỏ lấy nhân còn cả vỏ the cho vào nồi, đổ nước đun sôi kĩ, chắt lấy nước, chia 2 lần uống trong ngày, ăn lạc, uống nước. Cần ăn, uống liền 3 ngày.

Nước rau muống: Rau muống trắng 30g, đường trắng 20g. Rau muống nhặt kỹ rửa sạch, giã nhỏ, dùng nước sôi để nguội lọc lấy 200ml nước đặc, cho đường vào quấy đều, chia 2 lần uống trong ngày. Uống liền 5 ngày.

Nước củ cải trắng: củ cải trắng 50g rửa sạch giã nhỏ, dùng nước sôi để nguội lọc lấy nước đặc chia 3 lần uống trong ngày, trước khi uống nhỏ 3 giọt nước củ cải vào mũi bên chảy máu. Làm liền 3 ngày.

Nước vỏ quả dừa: vỏ quả dừa 60g (loại dừa cho nước giải khát, vỏ còn xanh) cắt thành miếng cho vào nồi thêm nước, đun sôi kỹ khi chắt lấy nước đặc chia 2 lần uống trong ngày. Uống liền 3-5 ngày.

Nước ngó sen: ngó sen 10g rửa sạch giã nhỏ vắt lấy nước. Ngày nhỏ 3 lần, mỗi lần 2-3 giọt vào lỗ mũi bị chảy máu, làm liền 3 ngày.

Chú ý: nên ăn uống những chất thanh đạm, mát, nhiều rau xanh, quả tươi giàu vitamin C như cà chua, quýt… Không ăn các chất cay nóng như ớt, hành tây, gừng, tỏi; các món ăn khô như thịt nướng, rán, quay, hun khói…

Cà pháo là thức ăn phổ biến ở mọi miền nước ta. Tùy theo từng vùng miền mà cà pháo được chế biến thành nhiều món ăn rất đa dạng như ăn sống chấm với mắm tôm, muối xổi ăn tái, dầm tương hay muối nén, xào, kho…

Người dân Nhật Bản lại thích ăn món cà pháo muối xổi vì cho rằng sẽ ăn như vậy có ích cho tỳ vị, nước của cà ăn sống có công hiệu giải độc.

Theo Đông y, cà pháo có vị ngọt tính hàn, có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, trị thũng, tán huyết tiêu viêm, chỉ thống… được ứng dụng làm thức ăn vị thuốc chữa bệnh. Tuy vậy, cà pháo tính hàn, hơi độc do đó cần chú ý khi phối hợp với các thức ăn hàn, nên ăn kèm các gia vị có tính ôn như: tỏi, ớt, sả… người mới ốm dậy, sức khỏe kém, người bị bệnh tăng nhãn áp… không nên dùng. Dưới đây là một số bài thuốc điển hình:

Trị bệnh đường tiêu hóa, đại tiểu tiện ra máu: cà pháo già sao vàng, tán bột mịn, ngày uống 3 lần, mỗi lần uống 8g.

Trị mụt nhọt, côn trùng đốt chống sưng, cầm đau nhức và không làm mủ: cà pháo tươi giã nát, cho vào một ít đường đắp vào vết thương.

Trị phụ nữ huyết hư, da vàng: cà pháo già bổ ra phơi trong bóng râm cho khô, rồi tán bột mịn, ngày uống 2 lần, mỗi lần 8g chiêu với rượu hâm nóng.

Trị bệnh ngoài da, chảy máu chân răng, chín mé ở tay, nứt đầu vú: cà pháo đốt thành than, tán nhỏ lấy bôi vào chỗ đau.

Trị ho, viêm họng mạn tính: cà pháo tươi 50g, đun chín, thêm mật ong. Ngày ăn 2 lần.

Trị đau thắt lưng, đau dạ dày, đau răng; bế kinh: rễ cà pháo 15g, sắc uống trị chân tay nứt nẻ: cà pháo giã nát với lá lốt, lấy nước bôi hoặc dùng rễ và cả cây cà khô nấu nước ngâm rửa.

Trị nhọt lở loét: tai quả cà đun kỹ lấy nước uống.