Ngày Tết là thời điểm cao của rượu bia, tuy nhiên trong bia rượu có chứa cồn là chất độc gây hại đến cơ thể, nếu chất cồn vào cơ thể quá nhiều sẽ phát sinh các bệnh lý như rối loạn thần kinh, các bệnh về dạ dày và đặc biệt là đối với gan.

Thạc sĩ – bác sĩ Lê Thị Phương Huệ (Bệnh viện Thanh Nhàn) cho biết: “Trong gan có hệ thống men (enzyme) có nhiệm vụ chuyển hóa cồn trong rượu thành CO2 và nước, từ đó đào thải ra ngoài cơ thể. Việc uống quá nhiều rượu trong dịp Tết vào cơ thể sẽ làm cho gan không thể nào sản xuất đủ enzyme để chuyển hóa chất cồn trong cơ thể. Lúc này, chất độc sẽ bị tồn động lại trong người, trực tiếp gây hại cho gan”.

Trong những ngày Tết nhu cầu sử dụng rượu rất cao. Người bình thường, vui Tết có uống quá một chút thì sau đó cũng không ảnh hưởng quá nhiều. Tuy nhiên, nhiều trường hợp bệnh nhân nghiện rượu có tiền sử xơ gan, viêm gan thì vào dịp Tết chỉ cần một chén rượu sẽ rất nguy hiểm.

“Khi uống nhiều rượu, cơ thể sẽ xuất hiện những biểu hiện xấu như đau bụng âm ỉ, buồn nôn, đầy bụng, chướng hơi, thậm chí là nôn ra máu,… Các loại rượu đều gây tác động không tốt, chúng có thể gây xơ gan, ung thư gan,…Vì vậy nếu cơ thể có dấu hiệu này người bệnh nên đi kiểm tra”, bác sĩ Huệ cho biết.

Với những người bị viêm gan cẩn thận

Những cách phòng bệnh viêm gan

Theo các chuyên gia với những người bị gan nên kiêng các loại rượu… nếu bắt buộc phải uống rượu cần chọn rượu có nguồn gốc rõ ràng, uống ít, uống rượu xong cần uống cốc nước lọc để đảo thải nhanh hơn, cần ăn chút gì có tinh bột, chất đạm để quá trình hấp thu của rượu chậm lại đỡ say hơn. Nếu để bụng đói, cồn cào thì rượu sẽ hấp thu nhanh dễ say. Ăn thêm một vài hoa quả như bưởi, cam cũng làm kìm hãm quá trình hấp thu rượu. Cũng có thể uống một vài loại nước mát gan, thải độc của đông y hay đơn giản chỉ là chút nước canh để pha loãng lượng rượu trong người.

Bệnh viêm gan do rượu gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe của người bệnh, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng. Khi bệnh ở giai đoạn đầu thì chỉ cần kiêng rượu kết hợp với chế độ ăn uống ngủ nghỉ và vận động hợp lý thì bệnh tình có thể thuyên giảm.

Với những trường hợp có sử dụng rượu cần lưu ý kiểm soát men gan, bảo vệ gan đúng cách, tránh để men gan cao gây tổn thương gan, suy giảm chức năng gan, gây nhiễm độc cho cơ thể.

Đối với những người đã bị viêm gan cần theo dõi định kỳ 3 hoặc 6 tháng một lần để phát hiện và điều trị sớm những trường hợp viêm gan đang tiến triển, nhằm hạn chế các biến chứng nặng như xơ gan và ung thư gan.

Gan nhiễm mỡ hay còn gọi gan thoái hóa mỡ là tình trạng ứ đọng mỡ trong gan do nhiều nguyên nhân. Bình thường lượng mỡ chiếm khoảng 3 – 5% trọng lượng của gan. Gan nhiễm mỡ mức độ nhẹ khi lượng mỡ trong gan chiếm 5 – 10%, nếu 10 – 25% là nhiễm mỡ mức độ vừa và nếu vượt quá 30% là nhiễm mỡ nặng. Mức độ gan nhiễm mỡ cũng phụ thuộc vào bệnh chính gây ra và việc tuân thủ chế độ điều trị bệnh.

Những nguyên nhân

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến gan nhiễm mỡ như: béo phì, đái tháo đường, tăng lipid máu, nghiện rượu, viêm gan siêu vi; do sử dụng một số thuốc như corticoid, tamoxiphen, amiodarone… Đặc biệt, khoảng 70% bệnh nhân gan nhiễm mỡ là do béo phì.

Béo phì:

Có 80 – 90% số bệnh nhân béo phì bị gan nhiễm mỡ. Nếu béo phì nặng thì mức độ gan nhiễm mỡ cũng nặng hơn và lâu ngày sẽ có khả năng đưa đến viêm gan thoái hóa mỡ và cuối cùng có thể tiến triển thành xơ gan.

Để điều trị gan nhiễm mỡ cho người béo phì thì điều quan trọng là phải thực hiện chương trình giảm cân thích hợp. Cụ thể là không chỉ giảm ăn nhiều chất béo, mà cần giảm ăn các loại thực phẩm có nhiều chất bột đường, nước ngọt vì chất bột đường nếu dư thừa cũng sẽ chuyển hóa thành mỡ dự trữ ở bụng và trong nội tạng như gan, tim…

Đái tháo đường:

Gan nhiễm mỡ ít phổ biến ở bệnh nhân đái tháo đường týp 1, nhưng rất thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2 do có sự rối loạn về chuyển hóa chất béo. Ước tính 50% bệnh nhân đái tháo đường týp 2 bị gan nhiễm mỡ.

Nếu bệnh nhân đái tháo đường mà béo phì thì mức độ bị gan nhiễm mỡ càng cao và dễ có nguy cơ dẫn đến xơ gan. Vì vậy, điều trị tốt bệnh đái tháo đường, ổn định đường huyết, thực hiện tốt chương trình giảm cân hợp lý là điều quan trọng hàng đầu để cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ ở người bệnh đái tháo đường.

Tăng mỡ máu:

Tăng mỡ máu hay tăng lipid máu (bao gồm tăng triglyceride máu, tăng cholesterol máu hoặc cả hai) cũng thường kèm theo gan nhiễm mỡ với tỉ lệ tương đối cao.

Điều trị chứng tăng mỡ máu bằng chế độ ăn hạn chế chất béo, bớt ăn thịt, tăng cường ăn cá (hoặc uống thêm dầu cá omega-3), ăn nhiều rau xanh, đậu hạt, trái cây, ăn ít ngọt, hạn chế rượu bia (không uống quá 2 lon mỗi ngày đối với nam và một lon đối với nữ) vì trong bia tuy không có chất béo nhưng chúng có nhiều năng lượng rỗng và phần năng lượng dư thừa này sẽ chuyển hóa thành mỡ đọng lại ở bụng được gọi là mỡ bụng.

Nghiện rượu:

Gan nhiễm mỡ thường gặp ở người nghiện rượu. Việc tăng tổng hợp và giảm phân giải chất béo trong gan là kết quả của nghiện rượu mãn tính làm mỡ bị ứ lại trong gan.

Gan nhiễm mỡ ở người nghiện rượu thường có thể phục hồi nhưng nếu tiếp tục uống rượu sẽ dẫn tới viêm gan do rượu và xơ gan. Bên cạnh đó, việc thường xuyên dùng các loại thuốc như: acemol, panadol… để giảm nhức đầu sau khi uống rượu cũng làm cho gan tổn hại nhanh. Như vậy, không có thần dược nào để chữa gan nhiễm mỡ hay để phòng xơ gan do rượu tốt bằng con đường cai nghiện rượu trước khi quá trễ.

Quan niệm của Đông y:

Chứng trạng của bệnh gan nhiễm mỡ này nằm rải rác trong các bệnh Đờm ẩm, Huyễn vựng, Đầu thống, Hung tý, Ma mộc… của Đông y.

Theo Đông y, nguyên nhân gây nên cholesterol cao có thể do:

– Ăn nhiều những thức ăn béo, ngọt, uống rượu… Tỳ tạng không đủ sức vận hóa hết, đọng lại mà thành bệnh.

– Ăn nhiều đồ sống lạnh hại Tỳ, Tỳ không đủ sức vận hóa thủy thấp, và các chất dinh dưỡng. Thủy thấp và dưỡng chấp đọng lại gây béo phì, máu nhiễm mỡ, gan nhiễm mỡ.

– Tình chí bị thương tổn: làm can khí bị uất trệ, huyết bị ứ. Can khí uất kết lấn sang làm tổn thương Tỳ Vị, Tỳ mất chức năng vận hóa, lượng mỡ không chuyển hóa được tụ lại gây nên bệnh

– Thận khí hư suy: người lớn tuổi cơ thể bị suy yếu, thận khí hư suy, không đủ sức vận hóa, dưỡng trấp đọng lại mà thành bệnh.

– Đờm ngưng huyết kết: bình thường, lượng mỡ hóa sinh vào với thủy cốc, dưỡng trấp, mỡ cùng với tân dịch đều là loại chất dịch, tân dịch và huyết cùng hỗ sinh cho nhau, mỡ và máu cùng quy vào phần dinh. Tân dịch tụ lại sinh ra đờm, huyết dịch ứ trở gây nên huyết ứ. Đờm ngưng, huyết trở đều làm cho lượng mỡ chuyển hóa thất thường, tụ lại thành trọc tà, gây nên cholesterol cao.

Các bài thuốc

Đờm trọc ngăn trở:

Cholesterol trong máu tăng cao, đầu váng, đầu nặng, cơ thể béo phì, ngực bụng đầy trướng, khó chịu, người nặng nề, không muốn hoạt động, rêu lưỡi vàng bệu, mạch Hoạt, Thực.

Pháp trị: táo thấp, khứ đờm, hóa trọc, giáng chỉ (hạ cholesterol).

Dùng bài Ôn Đởm thang gia giảm: trần bì 8g, bán hạ 8g, bạch linh 12g, qua lâu 10g, chỉ thực 10g, hảo tảo 12g, hoàng cầm 8g.

Cây bán hạ

Tỳ hư thấp khốn:

Cholesterol trong máu tăng cao, hoạt động thì mệt, ăn ít, bụng đầy, hụt hơi, sắc mặt không tươi, chân hơi sưng phù, phân lỏng nát, lưỡi nhạt, rêu lưỡi trắng, mạch Hoãn, Nhược.

Pháp trị: Ích khí, kiện Tỳ, thấm thấp, giáng chỉ (hạ cholesterol).

Dùng bài Sâm linh bạch truật tán gia giảm: đảng sâm 16g; bạch truật 12g; sa nhân 6g, bạch linh 8g, cam thảo 4g, hoài sơn 12g, cát cánh 8g, ý dĩ 12g, trần bì 6g thần khúc 12g, sơn tra 10g.

Can uất khí trệ:

Cholesterol máu tăng, hai bên hông sườn trướng đau, nấc, ợ hơi, phiền táo, dễ tức giận, đầu váng, đầu đau, miệng đắng, họng khô, lưỡi hơi đỏ, rêu lưỡi hơi vàng, mạch Huyền.

Pháp trị: sơ Can, lý khí, hòa Vị, giáng chỉ (hạ cholesterol).

Dùng bài Sài hồ sơ can tán gia giảm: sài hồ 8g, bạch thược 12g, chỉ xác 8g, trích thảo 4g, xuyên khung 8g, sơn tra 10g, hạ khô thảo 10g, huyền hồ 10g.

Trạch tả

Can thận hư tổ:

Cholesterol trong máu cao, đầu váng, hoa mắt, cử động thì hụt hơi, lưng đau, chân yếu, mắt mờ, tai ù, tai kêu, mất ngủ, hay mơ, trí nhớ giảm, lưỡi hơi đỏ, mạch Huyền, Tế.

Pháp trị: dưỡng huyết, nhu Can, ích Thận, giáng chỉ (hạ mỡ).

Dùng bài Kỷ cúc địa hoàng hoàn gia giảm: đan bì 12g, cúc hoa 12g, trạch tả 12g, thục địa 32g, sơn thù 16g, hà thủ ô 12g, kỷ tử 12g, nữ trinh tử 10g, tang ký sinh 20g, Hoàng tinh 10g, đan sâm 16g.

Huyết ứ ngăn trở:

Cholesterol máu cao, ngực đau lan ra sau lưng, phiền muộn, đầu váng, đầu đau, đau không di chuyển, chân tay và cơ thể tê dại, lưỡi đỏ tím hoặc có vết ứ huyết, mạch tế sáp.

Pháp trị : hoạt huyết, hóa ứ, thông kết, giáng chỉ (hạ mỡ).

Dùng bài Huyết phủ trục ứ thang gia giảm: quy xuyên 12g, xích thược 15g, bồ hoàng 8g, đào nhân 16g, xuyên khung 6g, cát cánh 6g, cam thảo 4g, hồng hoa 12g, sinh địa 12g, sơn tra 10g, chỉ xác 8g.

Hiện nay điều trị gan nhiễm mỡ nên kết hợp giữa YHHĐ và YHCT sẽ có kết quả rất tốt. bệnh nhân nên đến các khoa YHCT của các bệnh viện lớn hoặc bệnh viện YHCT uy tín để được khám và điều trị.

Mắc ung thư gan do cùng một nguyên nhân

Bệnh nhân Nguyễn Đ.T (53 tuổi, Hà Nội) được chẩn đoán ung thư gan từ năm 2017.

Ông T cho hay năm 30 tuổi ông được chẩn đoán viêm gan virút B. Thời gian đầu ông T uống thuốc định kỳ nên kiểm soát rất tốt viêm gan. Thấy sức khỏe ổn định, không có vấn đề gì, ông T đã dừng uống thuốc.

Ông T lao đầu vào làm ăn, không có thời gian nghĩ tới bệnh tật. Tới năm 50 tuổi ông T cảm thấy đau vùng gan đi khám thì đã bị xơ gan.

Đến tháng 4/2017, ông T cảm thấy đau tức nhiều hạ sườn đi khám bác sĩ kết luận ung thư gan. Khối u phát triển chèn ép vào vùng xung quanh và gây đau. Bác sĩ đã phẫu thuật cắt bỏ 40% gan phải.

Chủ quan với căn bệnh viêm gan vi rút ông T. đã bị mắc ung thư gan.

“Sau khi phẫu thuật cắt một phần gan phải, tới tháng 11/2017, tôi đi tái khám lại thì xuất hiện hạch bất thường trong ổ bụng và có nhiều khối u phát triển ở gan trái”, ông T nói.

Ông T cho biết thêm, trong gia đình 5 người thì có tới 4 thành viên bị nhiễm viêm gan virút B (vợ và hai con). Riêng cậu con út thời gian mang thai vợ ông biết bị viêm gan B nên đã được hướng dẫn ngăn ngừa phòng lây cho con.

Theo TS.BS Phạm Văn Thái, Phó Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và ung thư – Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân Nguyễn Đ.T vào viện trong tình trạng đau tức vùng hạ sườn phải, người mệt mỏi, chán ăn. Kết quả siêu âm bệnh nhân có tổn thương và bất thường trong gan.

Qua thăm khám chuyên sâu kết luận bệnh nhân bị ung thư gan giai đoạn 2, trên nền xơ gan có viêm gan B. Bệnh nhân đã được phẫu thuật tại một bệnh viện x. Tuy nhiên, sau hơn một năm, bệnh tiến triển nhanh di căn nhiều nơi (gan, ổ bụng).

Bệnh nhân đã được chỉ định điều trị toàn thân bằng thuốc trúng đích đường uống. Đây là loại thuốc mới, có tác dụng theo theo cơ chế ức chế quá trình tăng sinh mạch máu, làm giảm mạch máu nuôi dưỡng khối u. Khiến cho khối u bị cắt đứt nguồn nuôi dưỡng và tự thoái triển.

Hiện nay, sau 11 tháng các triệu chứng của bệnh nhân được cải thiện rất tốt: không còn đau vùng hạ sườn phải và tăng cân trở lại, bệnh nhân sinh hoạt bình thường. Trên hình ảnh chụp CT, một số tổn thương tại gan và tổn thương di căn trong ổ bụng đã biến mất, còn một khối u tại gan nhưng đã thu nhỏ lại so với trước khi điều trị

“Trường hợp gia đình bệnh nhân T có tới 4/5 người bị viêm gan virút. Bệnh nhân đã bị xơ gan, ung thư gan. 3 thành viên còn lại trong gia đình bệnh nhân nếu không được điều trị thì nguy cơ bị xơ gan và ung thư gan là rất cao.

Tại Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai đã từng điều trị cho gia đình có 3 thế hệ (ông, bố và con) đều bị ung thư gan, nguyên nhân là do bị viêm gan virut mãn tính dẫn tới xơ gan, ung thư gan”, TS Thái nói.

TS Thái cho biết, hơn 70% số bệnh nhân ung thư gan tới Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu – Bệnh viện Bạch Mai có viêm gan virút mãn tính.

Những xét nghiệm cần thiết để chẩn đoán ung gan

TS Thái cho hay:”Để phát hiện ra ung thư gan sẽ phải dựa vào thăm khám bệnh của bác sĩ. Bệnh nhân sau khi được khám lâm sàng, sẽ được chỉ định làm một số xét nghiệm quan trọng, trong đó có xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh (siêu âm, chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ,…) để đánh giá các tổn thương tại gan và ngoài gan.

Khi bệnh nhân nghi ngờ có sự bất thường sẽ được làm thêm các xét nghiệm chất chỉ điểm khối u (AFP, AFP- L3). Trong trường hợp AFP, AFP-L3 không tăng cao sẽ phải làm xét nghiệm sinh thiết gan để có kết quả chẩn đoán mô bệnh học”.

Theo bác sĩ Thái để ngăn ngừa ung thư gan cần phải tiêm phòng vắc xin viêm gan B.

Nguyên nhân gây ung thư gan ở Việt Nam chủ yếu là do viêm gan virút (Viêm gan B virút, viêm gan C virút). Hiện nay tỷ lệ viêm gan B ở Việt Nam khá cao. Để phòng ngừa ung thư gan hiệu quả nhất là tiêm phòng viêm gan B. Trẻ sơ sinh cần tiêm phòng viêm gan B ngay từ khi mới sinh ra.

Viêm gan B virút lây qua 3 con đường: máu, tình dục, tiết xúc trực tiếp dịch tiết của cơ thể. Người dân nên đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm viêm gan virút và điều trị kịp thời căn bệnh.

Ung thư gan còn có nguyên nhân khác do lạm dụng rượu, bia, gây ra xơ gan, dẫn đến ung thư gan. Để phòng tránh ung thư gan, ngoài tiêm phòng viêm gan B, cần phải hạn chế uống rượu bia.

Nên khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/ lần ngay cả khi sức khỏe vẫn đang bình thường để phát hiện sớm những bất thường của gan. Đặc biệt ở những người có nguy cơ cao như viêm gan virut B,C, nghiện rượu.

Những người uống bia rượu nhiều thì gan luôn phải “làm việc quá công suất”, từ đây sẽ nảy sinh nhiều bệnh tật liên quan đến vấn đề bài tiết, viêm gan và ung thư gan cũng xuất phát từ nguyên nhân này.

Bên cạnh đó, trong cuộc sống hiện nay, việc tiếp xúc với quá nhiều các chất độc hại, các hóa chất, các gia vị hóa học cũng khiến cho gan của chúng ta luôn trong tình trạng “ngộ độc” nặng.

Dân gian có lưu truyền nhiều cây thuốc hay có tác dụng bảo vệ gan, tốt cho người bệnh viêm gan như Atiso, cây chó đẻ răng cưa, nhân trần… Các cây thuốc này có thể dùng để hãm nước uống hàng ngày có tác dụng bảo vệ và tăng cường chức năng gan, hỗ trợ điều trị bệnh viêm gan.

1. Cây Atiso

Cây Atiso tên khoa học là Cynara scolymus. Atisô tính mát, vị đắng nhạt, hương thơm dịu. Người ta thường dùng hoa và cụm lá Atiso làm rau ăn. Nấu canh hoặc hầm với xương lợn hay nấu với gan lợn, ăn rất bổ.

Với bệnh nhân đái tháo đường, Atiso có tác dụng hạ lượng đường trong máu, ngoài ra còn có tác dụng nhuận gan, bảo vệ gan chống độc.
Atisô thường được dùng để giải độc cho cơ thể, nhất là những người hút thuốc, uống rượu, bia nhiều, làm việc trong môi trường ô nhiễm, người bị tăng mỡ máu…
Người ta có thể dùng atiso dạng tươi hoặc khô hãm uống.

2. Cây chó đẻ răng cưa

Tên dân gian là cây chó đẻ vì đây là loại cây chó sau khi đẻ rất thích ăn. Chó đẻ răng cưa có vị ngọt hơi đắng, tính mát.
Khi dùng cây chó đẻ răng cưa làm bài thuốc, người ta thường nhổ cả cây, rửa sạch phơi nắng gần khô rồi đem phơi trong râm. Có tác dụng giảm đau, chữa viêm gan, thông tiểu.

Ngoài ra, cây chó đẻ răng cưa còn có tác dụng bảo vệ gan cho những người uống rượu bia nhiều, làm giảm nguy cơ nhiễm độc gan.

Một cách sử dụng đơn giản nhất là dùng cây chó đẻ răng cưa phơi khô, sao vàng rồi đun lấy nước uống hằng ngày. Tuy nhiên, không nên sử dụng quá nhiều trong ngày.

3. Cây nhân trần

Nhân trần vị hơi đắng, tính hơi hàn có công dụng thanh nhiệt, lợi thấp, lợi mật, được dùng để chữa các chứng hoàng đản, tiểu tiện bất lợi viêm loét da do phong thấp. Để trị hoàng đản, dân gian dùng nhân trần 15g sắc uống. Kết hợp với một số vị thuốc khác, nhân trần được đánh giá là cây thuốc tốt cho bệnh nhân bị bệnh gan.

Dưới đây là một số công thức được dùng để chữa bệnh với nhân trần:

– Nhân trần 30g thái vụn, hãm với nước sôi trong bình kín trong 15 phút, pha thêm một chút đường phèn, uống thay trà trong ngày. Dùng để phòng các bệnh do thấp nhiệt gây ra và điều trị viêm gan cấp hoặc mạn tính.

– Râu ngô 300g, nhân trần 150g, bồ công anh 150g. Tất cả tán vụn, mỗi ngày dùng 50 g hãm với nước sôi trong bình kín, sau 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày. Dùng để phòng chống viêm gan, viêm túi mật, sỏi mật…

4. Rau mã đề

Theo Đông y, rau mã đề có vị ngọt, tính lạnh, có tác dụng chữa các bệnh viêm gan, mụn nhọt. Những người bị nóng gan mật và nổi mụn nhọt có thể lấy một nắm mã đề tươi rửa sạch, nấu với một miếng gan lợn to bằng bàn tay, hai thứ thái nhỏ, cho mắm muối vừa ăn để dùng vào buổi cơm trưa, dùng liên tục 6-7 ngày sẽ khỏi.

1. Nhân trần

Là một loại cỏ mọc hoang ở vùng đồi, ruộng khắp nơi trên đất nước ta. Nhân trần có tác dụng tăng tiết mật và tăng giải độc của gan. Ngoài ra còn có tác dụng chống viêm và kháng khuẩn. Nước sắc nhân trần được dùng rộng rãi trong nhân dân để chữa sốt, bệnh gan, hồi phục sức khỏe sau đẻ. Cũng dùng kết hợp với quả dành dành chữa bệnh viêm gan vàng da.

2. Diệp hạ châu

Hay còn gọi là cây chó đẻ răng cưa. Đây là một loại thảo mộc giúp làm mát gan, mát máu, giải độc cho gan, giúp ngăn chặn quá trình phát triển của các loại virus như virus viêm gan B, C. Theo Đông y, diệp hạ châu có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, quy vào kinh can, phế, có công năng tiêu độc, lợi mật, hoạt huyết. Diệp hạ châu được dùng điều trị viêm gan hoàng đản, viêm họng, mụn nhọt, viêm da thần kinh, viêm thận, phù thũng, sỏi tiết niệu. Liều lượng, ngày 8-20g, sắc uống.

3. Actiso

Atiso được xem là thần dược là thuốc bổ gan vì nó có tác dụng làm sạch các độc tố trong gan, làm mát gan giúp da rẻ mịn màng vầ hết mụn. Lá actiso chứa các acid hữu cơ, các hợp chất flavonoid… Hoa actiso chứa nhiều taraxasterol và faradiol, là những chất có tác dụng ức chế viêm khá mạnh. Cao actiso có tác dụng bảo vệ gan, lợi mật, hạ cholesterol… nên được dùng trị viêm gan, viêm túi mật hoặc chức năng của gan mật kém, sỏi mật.

4. Mật nhân

Đây là vị thuốc chữa được nhiều bệnh nên gọi là cây bách bệnh. Theo kinh nghiệm dân gian, vỏ và lá dùng để chữa ăn uống không tiêu, đau mỏi lưng, đau nhức mình mẩy, giải rượu mạnh. Mật nhân còn có tác dụng làm hạ men gan và bảo vệ tế bào gan trên một số mô hình thực nghiệm động vật, chính vì có tác dụng bảo vệ gan tốt và chuyên trị các bệnh về gan mật nên có tên Mật nhân (cây mật người). Cây mật nhân còn có một tác dụng đặc biệt khác, đó là kích thích sản xuất nội tiết tố testosterone ở nam giới và làm tăng miễn dịch mạnh. Testosteron kích thích chuyển hóa, đốt cháy mỡ thừa, tăng tạo hồng cầu và tăng tạo cơ.

Trong gan có hệ thống enzyme hoàn chỉnh để thực hiện hoạt động tổng hợp và chuyển hóa chất, gọi chung là men gan. Chỉ số men gan báo hiệu tình trạng sức khỏe đang xuống cấp. Vậy chỉ số men gan bao nhiêu là cao?

Chỉ số men gan bao nhiêu là cao?

Khi đi xét nghiệm máu, bạn sẽ thấy các chỉ số sau về men gan, bao gồm: AST, ALT, GGT và AP. Các chỉ số men gan này được cho là bình thường khi:

– Chỉ số AST (hay còn gọi là chỉ số SGOT) trong mức 20-40 UI/L

– Chỉ số ALT (hay còn gọi là chỉ số SGPT) trong khoảng 20-40 UI/L

– Chỉ số GGT ở mức từ 3-60 UI/L

– Chỉ số AP vào khoảng 35-115 UI/L

Đối với các chỉ số AST, ALT, GGT tăng cao từ 1-2 lần được cho là ở mức độ nhẹ, tăng từ 2-5 lần là mức độ trung bình và tăng trên 5 lần là ở mức độ nặng.

Trong đó 2 chỉ số GGT và AP được gọi là men gan mật. Khi 2 chỉ số men gan này tăng có thể là biểu hiện của tắc mật hoặc viêm đường mật.

Nguyên nhân làm tăng cao nồng độ 2 chỉ số trên, thậm chí có thể tăng gâp 10 lần giá trị bình thường là:

– Xơ gan mật

– Bệnh gan nhiễm mỡ

– Viêm đường mật xơ hóa

– Bệnh gan do rượu, u gan

– Bệnh gan do thuốc…

– Sử dụng rượu, bia, thuốc lá

Khi những chỉ số trên tăng cao vượt mức quy định, đó là lúc báo hiệu: gan đã bị tổn thương nặng nề. Và việc làm lúc này là nhập viện và tiến hành điều trị.

Ảnh minh họa

Phải làm gì khi men gan tăng cao

Khi chỉ số men gan tăng cao, bạn cần điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học và phụ hợp hơn:

– Bạn cần tuyệt đối nói không với rượu bia, thuốc lá – những chất độc hại đại kỵ của gan.

– Chế độ ăn uống cũng rất quan trong. Hãy áp dụng chế độ dinh dưỡng giàu dưỡng chất cần thiết cho quá trình tái tạo mô gan như lysin trong tảo spirulina, lecithin trong đậu nành… Không nên ăn da, mỡ động vật, các món ăn chiên xào.

– Kháng thể chống viêm gan được tổng hợp với vận tốc nhanh gấp 3-5 lần bình thường trong giấc ngủ. Do vậy bạn cần thiết phải hạn chế làm việc quá sức. Kết hợp vận động thể thao cũng rất tốt cho sức khỏe.

Gan giúp cơ thể tiêu hóa thức ăn, hấp thụ chất dinh dưỡng và loại bỏ các chất độc hại. Nếu không có cơ quan này, bạn sẽ không thể sống.

Theo Naturalnews, dưới đây là những dấu hiệu cho thấy gan của bạn đang gặp vấn đề:

Bệnh vàng da

Toàn bộ cơ thể của bạn bao gồm tay và mắt của bạn đều có màu vàng. Điều này chủ yếu là do sự tích tụ của ‘bilirubin’ – một sắc tố trong mật.

Nếu gan của bạn đang gặp vấn đề lọc các độc tố mà bạn ăn (dù là thông qua đường tiêu hóa, da hoặc hệ hô hấp) bilirubin sẽ tích tụ trong máu, do đó, da của bạn sẽ chuyển màu vàng hoặc xanh xao.

Chướng bụng

Xơ gan là tiến triển nặng của bệnh gan, gây tràn dịch trong ổ bụng (một tình trạng gọi là cổ trướng), do mức albumin, protein trong máu và chất lỏng được tích lại. Đôi khi, tình trạng này cũng có thể xảy ra ở mắt cá chân.

Trào ngược axit

Nếu bạn bị ợ chua và khó tiêu, buồn nôn… Đây đều là những dấu hiệu không tốt và bạn cần kiểm tra thêm.

Màu sắc nước tiểu bất thường

Màu sắc nước tiểu thay đổi bất thường là một dấu hiệu quan trọng với vấn đề về gan. Nếu bạn uống đủ nước thì nước tiểu có màu vàng nhạt. Tuy nhiên, nếu cơ thể tích tụ bilirubin cũng có thể nước tiểu của bạn sẽ sậm màu hơn.

Gan bị tổn thương cũng có thể khiến phân của bạn trở nên nhợt nhạt, có máu, hay thậm chí có màu đen.

Da bị dị ứng

Ngứa da (không phải phát ban) là một dấu hiệu của tổn thương gan nghiêm trọng. Kích ứng da là kết quả của cơ thể thiếu nước, trong đó phổ biến nhất là biểu hiện trên bề mặt của da dày cộm, bong tróc, ngứa.

Bệnh gan cũng có thể gây ra các vấn đề khác da như: vàng da, đỏ bàn chân hoặc tay hoặc những thay đổi trong tông màu da. Những thay đổi này có thể dẫn đến những đốm đen bất thường hoặc màu da tối hơn bình thường.

Bệnh tiêu chảy

Nếu bạn bị tiêu chảy thường xuyên thì nó có thể là do sự trục trặc gan vì nó là trung tâm của hệ thống tiêu hóa của cơ thể.

Tình trạng nóng gan thường gây ra nhiều biểu hiện bên ngoài như nổi mụn, da tái nhợt, khó tiêu, ngứa, nổi mề đay… Trong đó triệu chứng nóng gan gây ngứa thường gây phiền toái nhiều hơn cả. Nhận biết các biểu hiện nóng gan gây ngứa và áp dụng giải pháp điều trị đúng cách sẽ giúp đẩy lùi tình trạng nóng gan hiệu quả hơn.

1. Nguyên nhân gây ngứa khi nóng gan

Nóng gan là một tình trạng suy giảm chức năng gan cấp tính, xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Nguyên nhân chính thường là do chức năng gan kém không thể lọc và đào thải các chất cặn bã, độc tố trong gan, gây độc cho gan, làm nóng gan và kèm theo các biểu hiện nổi mụn, nổi mẩn ngứa, mề đay. Tình trạng nóng gan lâu ngày có thể dẫn đến suy gan, suy giảm chức năng gan trầm trọng, rất nguy hiểm.

Về triệu chứng nóng gan gây ngứa, tình trạng này thường xuất hiện đột ngột, gây ngứa nhẹ như kiến bò khắp cơ thể và dần xuất hiện các mảng đỏ li ti trên da. Biểu hiện ngứa do nóng gan thường xuất hiện nhiều nhất khi cơ thể gặp lạnh đột ngột (đi ngoài gió, ngấm nước mưa, nhiệt độ môi trường thay đổi…).

Những nguyên nhân gây ngứa khi nóng gan:

– Do chế độ ăn uống chưa đảm bảo, ít chất xơ và không cung cấp đủ nhóm vitamin và khoáng chất.

– Thói quen sinh hoạt chưa đúng cách: thức khua, làm việc quá sức…

– Thường sử dụng chất kích thích, đồ uống có cồn, hút thuốc… khiến gan không có đủ khả năng loại thải độc tố.

2. Các biểu hiện mẩn ngứa do nóng gan

Không phải biểu hiện ngứa, nổi mẩn ngứa trên da đều là do nóng gan, một số trường hợp có thể là do vấn đề về da liễu. Những biểu hiệu sau giúp chúng ta nhận ra các triệu chứng mẩn ngứa do nóng gan:

– Ngứa râm ran hoặc ngứa nhiều

Các biểu hiện da liễu thường gây ra tình trạng ngứa, rát da trong khi ngứa do nóng gan chỉ ở mức râm ran, lan rộng ra khắp các vùng da trên cơ thể.

Đôi khi các vùng ngứa có thể lan rộng ra khắp mặt, chân, tay, lưng.. gây ra khó chịu cho người bị.

– Nổi mẩn đỏ, mảng rộng tại các vùng ngứa

Da sẽ dần có các biểu hiện nổi từng mảng đỏ hoặc hồng lan rộng ở các vùng ngứa. Nghiêm trọng hơn có thể lan nhiều ra toàn thân. Biểu hiện da mẩn đỏ sẽ giảm bớt sau vài tiếng đồng hồ khi nhiệt độ cơ thể ổn định trở lại, không có cảm giác ớn lạnh, ngứa ngáy toàn thân nữa.

– Nổi mề đay, sẩn cục

Ngoài ra người bị ngứa do nóng gan còn các biểu hiện nổi mề đay, sẩn cục khi bị ngứa. Các mảng hoặc nốt mề đay khi nổi lên thường khá dày, sờ vào thấy chắc và có thể ngứa hoặc không ngứa nhiều.

3. Làm gì để chữa chứng nóng gan gây ngứa

Việc giải độc cho gan là biện pháp tốt nhất để giảm thiểu tình trạng nổi ngứa do dị ứng. Có rất nhiều cách để làm giảm nóng gan hiệu quả mà ta có thể thực hiện tại nhà. Cụ thể:

– Thay đổi chế độ ăn uống và sinh hoạt cho khoa học, đảm bảo tăng cường nạp nhiều chất xơ cho cơ thể. Hạn chế những thực phẩm nhiều dầu mỡ, chất béo, chất bảo quản…; Tăng cường ăn nhiều rau xanh và uống nhiều nước để thanh lọc cơ thể.

– Hạn chế thực phẩm giàu năng lượng, nên lựa chọn các món ăn thanh đạm, dễ tiêu hóa, có tính mát như mướp đắng, bí đao, ngó sen, rau má, rau diếp cá…Đặc biệt, không nên hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia và đồ uống có chứa cồn.

– Ngăn ngứa các tác nhân là suy yếu gan, bảo vệ gan, tăng cường chức năng gan. Nói không với bia rượu, thuốc lá…

– Không nên thức quá khuya, sắp xếp lịch làm việc và nghỉ ngơi hợp lý giúp gan cũng như các cơ quan khác trong cơ thể có thời gian nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng.

– Tránh lạm dụng thuốc tây, sử dụng thuốc theo hướng dẫn điều trị từ bác sĩ. Bên cạnh đó cần có lối sống lành mạnh, ngăn ngừa các nguồn lây nhiễm và duy trì thói quen tập thể dục hàng ngày.

– Khám gan định kỳ thường xuyên để được chẩn đoán phát hiện và điều trị kịp thời hiệu quả tránh những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe.

Khi gặp biểu hiện nóng gan gây ngứa, không nên quá lo lắng mà nên áp dụng ngay các giải pháp giải độc gan khoa học. Kiên trì thực hiện để khả năng giảm nóng gan, giải độc gan đạt hiệu quả.

Với các dấu hiệu nhận biết gan nhiễm độc dưới đây các bạn hãy chuẩn bị ngay phương pháp giải nhiệt ngay cho gan nhé!

1. Da vàng, nhợt nhạt: Việc các độc tố tích tụ dưới da khi gan giảm khả năng thải độc tố sẽ làm cho làn da có màu sắc không bình thường, cụ thể là chuyển sang màu vàng tái và nhợt nhạt hẳn đi.

2. Hơi thở “có mùi”: Ở những người bị suy giảm chức năng gan, khả năng giải độc của gan kém khiến một số độc tố, chất cặn bã được bài tiết qua phổi và hơi thở có mùi hôi khó chịu.

3. Đắng miệng: Người có cảm giác đắng trong miệng thường kèm theo chứng đau đầu, chóng mặt, mắt đỏ, tính tình nóng nảy, dễ cáu giận, đại tiện táo bón, tiểu tiện đỏ vàng

4. Nóng trong người, mụn nhọt, mẩn ngứa: Khi chất độc tích tụ lâu ngày sẽ phát tán qua da và gây nên các triệu chứng như nổi mề đay, mẩn ngứa… đặc biệt là mụn nhọt.

5. Táo bón, mệt mỏi, chán ăn: Suy giảm chức năng gan làm giảm khả năng chuyển hóa và giảm tiết mật gây rối loạn tiêu hóa với các biểu hiện như chán ăn, mệt mỏi, ăn không tiêu, dễ bị táo bón.

Gan nhiễm mỡ không phải là bênh, mà chỉ là biểu hiện lâm sáng của nhiều bệnh lý khác? Vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng gan nhiễm mỡ?

Gan nhiễm mỡ là gì?

Gan nhiễm mỡ hay còn gọi là thoái hóa mỡ ở gan là tình trạng ứ đọng mỡ thừa trong gan do nhiều nguyên nhân khác nhau. Bình thường lượng mỡ chiếm khoảng 3-5% trọng lượng của gan. Gan nhiễm mỡ mức độ nhẹ khi lượng mỡ trong gan chiểm khoảng 510%, nếu 10-25% là mức độ trung bình, và trên 30% là mức độ nhiễm mỡ nặng. Mức độ gan nhiễm mỡ cũng phụ thuộc vào bệnh chính gây ra.

Có rất nhiều người lầm tưởng rằng gan nhiễm mỡ là một loại bệnh, nhưng thực chất nó chỉ là biểu hiện lâm sàng của nhiều bệnh lý khác nhau. Do đó, muốn điều trị gan nhiễm mỡ thì phải điều trị bệnh chính gây ra. Và cho đến hiện nay, không có bất cứ loại thuốc nào có thể đặc trị tình trạng gan nhiễm mỡ.

Ảnh minh họa

Các nguyên nhân dẫn đến gan nhiễm mỡ

Có khoảng 70% người mắc gan nhiễm mỡ là do béo phì. Nếu béo phì nặng thì mức độ gan nhiêm mỡ cũng nặng hơn và lâu ngày sẽ có khả năng đưa đến viêm gan thoái hóa mỡ và cuối cùng có thể phát triển thành xơ gan.

Vì vậy, cách tốt nhất để điều trị gan nhiễm mỡ là giảm cân, giảm thể trọng cơ thể. Đồng thời, kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh, ít béo, ít đường ngọt, tránh tình trạng chuyển hóa thành mỡ dự trữ ở nội tạng.

Gan nhiễm mỡ do tiểu đường

Những bệnh nhân mắc tiểu đường tuýp 2 thường hay gặp tình trạng gan nhiễm mỡ, vì cơ thể có sự rối loạn chuyển hóa về chất béo. Ước tính có khoảng 50% bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 bị gan nhiễm mỡ.

Nếu bệnh nhân tiểu đường mà béo phì thì mức độ gan nhiễm mỡ càng cao, dễ có nguy cơ dẫn đến xơ gan. Vì vậy điều trị tốt bệnh tiểu đường và giảm cân hợp lý là điều quan trong để giảm được tình trạng gan nhiễm mỡ.

Gan nhiễm mỡ do tăng mỡ trong máu

Tăng mỡ trong máu cũng kéo theo tình trạng gan nhiễm mỡ. Điều trị chứng tăng mỡ máu bằng chế độ ăn uống ít béo, ít ngọt và tăng cường ăn cá, ăn nhiều rau xanh, trái cây. Khi tình trạng mỡ trong máu thuyên giảm, tình trạng gan nhiễm mỡ cũng chuyển biến tốt hơn. Nếu bạn thực hiên tốt việc đảm bảo chế độ ăn uống hợp lý thì không cần dùng đến thuốc làm giảm mỡ máu.

Gan nhiễm mỡ do nghiện rượu

Gan nhiễm mỡ thường gặp ở người nghiện rượu. Việc tăng tổng hợp và giảm phân giải chất béo trong gan là kết quả nghiện rượu đem lại, khiến mỡ bị ứ đọng trong gan. Bên cạnh đó, việc sử dụng các loại thuốc giảm đau như Panadol, hay acemol cũng khiến tình trạng gan nhiễm mỡ trầm trọng hơn. Vì vậy cần cai rượu trước khi quá muộn.

Gan nhiễm mỡ là triệu chứng không nguy hiểm nhưng về lâu dài nó sẽ trở thành nguy cơ gây hại cho sức khỏe của bạn, đặc biệt là gan. Bạn cần chú ý chế độ ăn uống cũng như những thói quen sinh hoạt hằng ngày để tránh gan nhiễm mỡ.