Bệnh cao huyết áp thường xuất hiện với các triệu chứng rất phức tạp và cũng có biểu hiện khác nhau tùy thuộc vào thể trạng từng người. Về cơ bản là các biểu hiện như nhức đầu, chóng mặt, ù tai, mất ngủ mức độ nhẹ, hoa mắt. Cũng có người bệnh có các triệu chứng dữ dội hơn, có thể đau vùng tim, giảm thị lực, người bệnh thở gấp, mặt đỏ bừng, tái xanh, nôn ói, hồi hộp, hốt hoảng….

Thông thường huyết áp cao thường xảy ra nhiều hơn với người nhiều tuổi, nhóm người bị nhiều nhất là ở người từ 45 tuổi trở lên; người thừa cân béo phì; người sử dụng rượu bia, thuốc lá; người ăn nhiều muối, ít rau quả; người ít hoạt động thể lực; người mắc các bệnh mạn tính như bệnh thận, đái tháo đường…

Ngoài ra trong gia đình có tiền sử bị cao huyết áp thì nguy cơ bị căn bệnh này cao hơn.

Tăng huyết áp không có dấu hiệu đặc trưng. Các triệu chứng rất phức tạp và nặng nhẹ khác nhau, biểu hiện tuỳ thuộc theo thể trạng của từng người.

Những dấu hiệu thường gặp của bệnh cao huyết áp

Dấu hiệu của cao huyết áp rất đa dạng. Bình thường người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như:

– Choáng váng, nhức đầu.

– Mất ngủ, chóng mặt, ù tai, hoa mắt.

– Khó thở, đau tức ngực, hồi hộp.

– Đỏ mặt, buồn nôn.

Khi thấy trong người có các dấu hiệu kể trên cần nhanh chóng kiểm tra huyết áp tại nhà và đến các cơ sở y tế gần nhất để khám, xác định bệnh và điều trị kịp thời.

Tuy nhiên đa số người mắc bệnh tăng huyết áp không có triệu chứng gì và phần lớn thậm chí còn không biết mình bị bệnh. Các triệu chứng kể trên thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển nặng. Chính vì thế tăng huyết áp còn được gọi là ‘kẻ giết người thầm lặng”.

Khi bị lên cơn cao huyết áp người bệnh cần được nghỉ ngơi yên tĩnh, dùng các thuốc hạ áp (như: Captopril 25mg x 1 viên nhai và ngậm trong miệng…, có thể tiếp tục dùng thuốc hạ áp trong ngày), dùng các thuốc an thần (như seduxen…) và nhanh chóng gọi cấp cứu đưa đến bệnh viện gần nhất.

Chẩn đoán, điều trị bệnh cao huyết áp

Kiểm tra huyết áp thường xuyên là biện pháp quan trọng nhất để phát hiện sớm bệnh. Mọi người dân cần thường xuyên kiểm tra huyết áp thông qua khám sức khỏe định kỳ hoặc qua các lần đi khám, kiểm tra sức khỏe tại các cơ sở y tế… Các máy đo huyết áp điện tử cá nhân là một công cụ hiệu quả giúp người đã mắc tăng huyết áp và người có nguy cơ mắc bệnh để thường xuyên kiểm tra tình trạng huyết áp của mình cùng các thành viên trong gia đình.

Bệnh tăng huyết áp có thể được phòng ngừa hiệu quả và duy trì ở mức lý tưởng 120/80 mmHg nhờ các biện pháp tích cực thay đổi lối sống lành mạnh:

– Duy trì cân nặng lý tưởng với chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 18.5 đến 22.9; cố gắng duy trì vòng bụng dưới 90 cm ở nam và dưới 80 cm ở nữ. Tích cực giảm cân (nếu quá cân).

– Hạn chế uống rượu, bia; ngừng hoàn toàn việc hút thuốc lá hoặc thuốc lào.

– Tránh lo âu, căng thẳng thần kinh; cần chú ý đến việc thư giãn, nghỉ ngơi hợp lý; tránh bị lạnh đột ngột.

Điều chỉnh chế độ ăn đề phòng tăng huyết áp

Khi bị cao huyết áp người bệnh cần điều chỉnh chế độ ăn uống hàng ngày phù hợp với tình trạng bệnh để hạn chế việc tăng huyết áp:

– Nên ăn 3 bữa/ngày, không nên ăn vặt. Tránh thức ăn chiên xào, hạn chế mỡ, nhất là mỡ động vật. Tốt nhất là sử dụng thực phẩm hấp, luộc.

– Nên ăn nhiều rau quả xanh để cung cấp chất xơ cho cơ thể, dùng dầu thực vật thay mỡ… và các sản phẩm từ ngũ cốc, trái cây, sản phẩm từ sữa…

– Trong các loại thịt thì ưu tiên cá, sau đó đến thịt gia cầm, cuối cùng mới đến thịt bò, heo, cừu.

– Tránh các chất kích thích như trà, cà phê, thuốc lá…

– Hạn chế ăn muối, các nước chấm mặn, các thực phẩm giàu natri như: tôm khô, trứng vịt muối, chanh muối, thịt chà bông…

-Tăng hoạt động thể lực, giảm bớt béo phì, người sống tĩnh tại cần tập thể dục đếu đặn ở mức vừa phải như đi bộ nhanh hoặc bơi lội trong vòng 30-45 phút, 3-4 lần/tuần.

Ngoài ra, người bị bệnh tăng huyết áp cần được khám sàng lọc, phát hiện sớm. Bên cạnh áp dụng các biện pháp tích cực thay đổi lối sống như trên, bệnh nhân cần được theo dõi, quản lý bệnh lâu dài và điều trị theo hướng dẫn của thầy thuốc để giảm bớt các nguy cơ xảy ra biến chứng và để duy trì mức huyết áp hợp lý.

Nhiều người bị bệnh tăng huyết áp thường không dám ăn trứng nói chung và trứng gà nói riêng, thậm chí còn kiêng kị một cách tuyệt đối. Kỳ thực, quan niệm như vậy là chưa hoàn toàn đúng đắn.

Bởi lẽ, chỉ xét riêng về phương diện y học cổ truyền, trứng vừa là thức ăn vừa là vị thuốc và nó có mặt trong khá nhiều món ăn – bài thuốc được dùng để phòng chống các bệnh lý thuộc hệ tuần hoàn, trong đó có bệnh tăng huyết áp. Một số ví dụ cụ thể dưới đây sẽ giúp bạn đọc tham khảo và hiểu thêm về vấn đề này.

Bài 1: trai 50g, trứng gà muối 1 quả, gạo tẻ 50g, gia vị vừa đủ. Các vị rửa sạch, ninh nhừ thành cháo, chế thêm gia vị, chia ăn 2 lần trong ngày. Công dụng: bổ ích can thận, dưỡng tinh huyết, trừ phiền giáng hỏa, dùng cho người bị tăng huyết áp và hội chứng tiền mãn kinh.

Bài 2: côn bố 20g, ý dĩ 20g, trứng gà 2 quả, dầu thực vật và gia vị vừa đủ. Côn bố rửa sạch thái ngắn đem nấu với ý dĩ thành cháo; trứng tráng chín, thái sợi đổ vào nồi cháo, chế đủ gia vị, chia ăn 2 lần trong ngày. Công dụng: cường tim lợi niệu, hoạt huyết, dùng cho người bị tăng huyết áp, thiểu năng mạch vành, thấp khớp cấp…

Bài 3: cải cúc 250g, lòng trắng trứng gà 3 quả. Cải cúc rửa sạch, thái ngắn nấu thành canh, khi được cho lòng trắng trứng vào quấy đều rồi bắc ra, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: dưỡng tâm nhuận phế, kiện tỳ tiêu thực, dùng cho người bị tăng huyết áp, rối loạn tiền đình, ăn uống chậm tiêu.

Bài 4: lá dâu (tang diệp) 6g, trứng gà 1 quả. Hai thứ rửa sạch nấu chín, ăn trứng uống nước, dùng liên tục trong 7 ngày là 1 liệu trình. Công dụng: sơ phong thanh nhiệt, mát gan sáng mắt, bổ ích khí huyết, dùng cho người bị tăng huyết áp hay đau đầu chóng mặt.

Bài 5: lá sen 1 cái, trứng gà 1 quả, đường đỏ 20g. Các vị đem nấu chín, bỏ bã lấy nước uống trong ngày, 7 ngày là 1 liệu trình. Công dụng: thanh thử giải nhiệt, bổ ích khí huyết, dùng rất tốt cho người bị tăng huyết áp.

Bài 6: giấm chua 60g, trứng gà 1 quả. Trứng đập ra bát, đổ giấm vào quấy đều, nấu chín rồi ăn vào sáng sớm khi chưa ăn sáng, 7 ngày là 1 liệu trình. Công dụng: hoạt huyết giáng áp, rất thích hợp cho người bị tăng huyết áp.

Bài 7: vừng 30g, mật ong 30g, giấm ăn 30g, trứng gà 1 quả. Vừng tán mịn trộn đều với giấm, mật ong và lòng trắng trứng, nấu chín chia làm 6 phần, mỗi ngày ăn 3 phần chia 3 lần. Công dụng: bổ can thận, nhuận ngũ tạng, tán ứ chỉ thống, chuyên dùng cho người bị tăng huyết áp.

Bài 8: tang kí sinh 15 – 30g, trứng gà 1 quả. Hai vị rửa sạch nấu kỹ, bỏ bã, ăn trứng uống nước. Công dụng: bổ ích can thận, dưỡng huyết trừ phong, an thai, dùng cho người bị tăng huyết áp, tê liệt tứ chi do di chứng trúng phong, thấp khớp thể huyết hư.

Theo các sách thuốc cổ như Bản thảo cương mục, Thương hàn luận tạp bệnh, Thiên kim phương, Bản thảo tiện độc, Nhật hoa tử bản thảo…, trứng gà tính bình, vị ngọt, có công dụng tư âm dưỡng huyết, nhuận táo trừ phong. Tuy là vị thuốc bổ nhưng cổ nhân cũng khuyên nên dùng trứng ở mức độ vừa phải tùy theo thể tạng và tính chất bệnh lý, vì nếu dùng quá nhiều có thể gây nên tình trạng tích trệ, trướng mãn, đặc biệt với những người tỳ vị vốn hư yếu và những người bị tăng huyết áp có kèm theo rối loạn lipid máu.

Hành tây là loại thực vật gia vị phổ biến trong bữa ăn hằng ngày. Lợi ích của hành tây đã được nhắc đến nhiều, nhưng quan niệm “Ăn hành tây mỗi ngày có thể giảm huyết áp?” có thực sự đúng?

Ăn hành tây mỗi ngày có thật sự giúp giảm huyết áp?

Trên thực tế, hành tây cũng giống như nhiều loại rau củ khác, nó cũng chứa các hợp chất Carbohydrat, vitamin, protein và nhiều thành phần dinh dưỡng cơ bản khác. Trong đó, ở hành tây còn có vài chất hoạt tính đặc biệt, điển hình là Prostaglandin – A rất phong phú. Chất này giống như một chất hỗ trợ làm mạch máu giãn nở khá hữu hiệu, còn có thể làm giảm độ “đậm đặc” của huyết dịch. Đồng thời nó còn thúc đẩy bài tiết các chất như Nitrat dư thừa làm huyết áp tăng cao. Vì vậy, có thể nói Prostaglandin – A trong hành tây thật sự có tác dụng giảm huyết áp ở một mức độ nhất định.

Tuy nhiên, hàm lượng Prostaglandin – A trong hành tây thực sự rất ít, sau khi qua nấu nướng thì thành phần này cũng bị giảm nhiều hơn. Cho nên nếu nói cứ việc ăn hành tây mỗi ngày thì tự nhiên sẽ chống được tình trạng cao huyết áp là hoàn toàn thiếu khoa học.

Thậm chí khi ăn quá nhiều hành tây còn gây ảnh hưởng và nguy hại đến sức khỏe của bạn. Nghiên cứu cho thấy, dung nạp nhiều hành tây rất dễ khiến người bị cao huyết áp suy giảm thị lực, xuất hiện tình trạng khó chịu như sốt toàn thân v.v… Do đó, các bác sĩ chuyên môn không khuyến khích mọi người ăn hành tây mỗi ngày.

Những thực phẩm có thể hỗ trợ làm giảm huyết áp tương tự hành tây

Bạn có thể tận dụng hành tây trong các món ăn nhưng cần có liều lượng và cách sử dụng khoa học, tuyệt đối không quá lạm dụng nguyên liệu này bởi vì dù có ăn nhiều cũng không hiệu quả như bạn mong đợi, thậm chí còn có thể gây nhiều tác dụng phụ.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng khuyến khích sử dụng nhiều thực phẩm đa dạng khác, chúng cũng có tác dụng giúp giảm huyết áp nếu bạn khéo léo kết hợp trong thực đơn hằng ngày.

Khoai tây

Khoai tây có chứa hàm lượng Kali rất cao. Chính Kali lại là nguyên tố có thể thúc đẩy thải Natri trong nước tiểu, từ đó có tác dụng giảm huyết áp ở một mức độ nhất định. Ngoài ra, khoai tây cũng là thực vật có Natri thấp, thích hợp với người đang bị cao huyết áp.

Cá

Cá thường là nguồn nguyên liệu giàu protein, vitamin D có tác dụng giảm huyết áp khá hiệu quả. Vì vậy, người cao huyết áp bình thường có thể bổ sung thêm nhiều loại cá giàu vitamin D, chẳng hạn như cá ngừ, cá hồi v.v…

Kiwi

Hàm lượng dinh dưỡng trong quả kiwi vô cùng phong phú. Các chất này có hiệu quả trong việc hỗ trợ điều trị nhiều chứng bệnh như tiêu viêm, kháng phù, hoạt huyết, thanh nhiệt, lợi tiểu, giảm cholesterol, giảm huyết áp. Ngoài ra, kiwi còn đặc biệt thích hợp cho người bị xơ vữa động mạch, cao huyết áp, các bệnh tim mạch.

Táo

Giá trị dinh dưỡng trong quả táo rất cao, nó chứa nhiều dưỡng chất cầ thiết cho cơ thể con người, bao gồm Axit malic, muối vô cơ, vitamin, Pectin, Gluco, Axit tannic và chất xơ. Đặc biệt trong táo còn có nhiều nguyên tố Kali, có thể thúc đẩy thải Natri trong cơ thể ra ngoài, ngăn ngừa các bệnh về mạch máu và tim mạch, giúp giảm lượng đường trong máu.

Cholesterol là chất béo có trong máu giúp sản xuất một số hormon và cũng hỗ trợ nhiều chức năng của cơ thể. Tuy nhiên, cholesterol trong máu cao hơn mức bình thường có thể dẫn tới nhiều rối loạn nghiêm trọng.

Cholesterol cao có thể dẫn tới hình thành xơ vữa động mạch, là nguyên nhân của những bệnh như động mạch vành, cao huyết áp.

Cholesterol cao cũng là một trong những nguyên chính của những cơn đau tim chết người. Vì vậy cần duy trì lối sống lành mạnh để duy trì hàm lượng cholesterol trong tầm kiểm soát.

Dưới đây là bài thuốc tại nhà có thể giúp giảm cholesterol:

Thành phần:

Cháo bột yến mạch: 1 cốc

Hạnh nhân: 4 hạt.

Bài thuốc này có tác dụng giảm cholesterol rất hiệu quả nếu được sử dụng thường xuyên.

Cùng với bài thuốc đơn giản này, bạn cũng cần đảm bảo ăn uống lành mạnh và tránh xa thực phẩm béo. Tập luyện cũng có thể giúp giảm cholesterol.

Cháo bột yến mạch chứa nhiều chất xơ, có thể giúp loại bỏ cholesterol dư thừa ra khỏi cơ thể.

Hạnh nhân giàu chất xơ và axit béo omega-3, hai thành phần này giúp giảm cholesterol một cách tự nhiên.

Phương pháp chuẩn bị:

Cho hạnh nhân vào cốc cháo bột yến mạch đã nấu.

Khuấy đều để tạo thành hỗn hợp.

Sử dụng hỗn hợp này mỗi sáng một lần cùng với bữa sáng liên tục trong 1 tháng bạn sẽ thấy tác dụng.

Thực phẩm chứa carbohydrate ăn cùng protein động vật

Carbohydrate và protein có xu hướng đối nghịch khi gặp nhau.
Những thực phẩm chứa nhiều carbohydrate như khoai tây hoặc bánh mì nếu kết hợp cùng thịt sẽ dễ gây nên chứng đầy hơi, bởi carbohydrate và protein có xu hướng đối nghịch khi gặp nhau, khiến carbohydrate bị lên men còn protein thì bị hao mòn dần. Những triệu chứng khó chịu này có thể gây ảnh hưởng xấu cho hệ tiêu hóa, thậm chí ngăn cản sự phát triển khả năng miễn dịch nếu dùng các món kết hợp này trong thời gian dài.

Thực phẩm cùng có lượng protein cao

Trứng, thịt hoặc phô mai đều có lượng protein cao và ta không nên ăn chúng cùng một lúc.
Nhiều người có thói quen sử dụng trứng cùng thịt xông khói bởi chúng khá ngon khi được ăn cùng nhau. Vậy nhưng việc dung nạp cùng lúc 2 thực phẩm có nguồn protein dồi dào sẽ gây áp lực cho dạ dày cùng hệ tiêu hóa. Thay vì ăn cùng lúc, bạn có thể dùng trứng trước và sau đó 10 phút mới ăn thịt để dạ dày không bị quá tải.

Uống nước ép trong khi ăn

Bạn sẽ muốn bỏ thói quen vừa ăn vừa uống nước khi biết về ảnh hưởng của nó đối với cơ thể.
Trong khi ăn, dạ dày sẽ tiết ra một loại enzyme giúp phá vỡ các cấu trúc protein hoặc chất béo của thức ăn, nếu vừa uống nước hoặc dùng kèm trái cây trong khi ăn sẽ làm loãng axit dạ dày, gây cản trở quá trình tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng. Vì vậy bạn hãy uống trước bữa ăn khoảng 10 phút để giúp quá trình hấp thu của cơ thể được tốt hơn nhé.

Sữa chua và trái cây

Hãy kết hợp sữa chua với nho khô hoặc quế thay vì trái cây tươi nhé.

Đây là món khoái khẩu của khá nhiều người, vậy nhưng lợi khuẩn có trong sữa chua có thể phản ứng với lượng đường trong trái cây sinh ra độc tố gây dị ứng hoặc cảm lạnh… Để tránh gặp phải tình trạng này, bạn có thể dùng sữa chua không hương vị ở nhiệt độ thường chung với nho khô hoặc quế thay vì trái cây tươi.

Hẳn sẽ có không ít người cảm thấy hụt hẫng với danh sách món ăn không nên kết hợp trên đây. Vậy nhưng để sở hữu một hệ tiêu hóa khỏe mạnh thì bạn vẫn phải lưu ý nhằm tránh khiến bản thân cùng gia đình gặp những rắc rối về sức khỏe.

Thời gian đầu của chứng tăng huyết áp (THA) có thể kéo dài 2-3 năm, giai đoạn sau mãn kinh huyết áp tương đối ổn định. Tuy vậy, một số người chỉ trong khoảng một thời gian ngắn huyết áp đã tăng cao có hiện tượng đau sau gáy hoặc đau nửa đầu bước vào giai đoạn thực sự của chứng bệnh THA.

Tại sao đến tuổi mãn kinh huyết áp lại tăng cao

Sự thay đổi nội tiết của phụ nữ mãn kinh: Trong cơ thể có rất nhiều loại hormon. Các hormon liên quan đến hệ sinh dục của phụ nữ chủ yếu bao gồm hormon giới tính (estrogen) hormon kích thích nang, hormon kích thích sự rụng trứng. Khi mãn kinh, vai trò của hormon sinh dục giảm đi. Mọi phụ nữ đều liên quan đến diễn biến tự nhiên này. Khi hàm lượng hormon sinh dục tụt giảm làm rối loạn trao đổi chất trong cơ thể, làm gia tăng nguy cơ xơ cứng động mạch và các bệnh lý tim mạch. Đây là một nguyên nhân chính gây ra THA.

Hệ thần kinh giao cảm mất cân bằng: Hoạt động của hệ thần kinh giao cảm tăng cao làm tăng cảm giác ăn ngon miệng, dễ béo phì và tăng cân rất nhanh. Béo phì ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của phụ nữ mãn kinh. Nó làm tăng áp lực với tim, gây bệnh tim mạch, bệnh tiểu đường, xơ cứng động mạch. Hormon của hệ thần kinh giao cảm gây co mạch, đặc biệt là các mạch máu nhỏ. Điều đó làm cho sự cung cấp máu đến các cơ quan trong trở lên khó khăn và dòng máu lưu thông trong lòng mạch dưới áp lực lớn gây THA. Quá trình này diễn ra trong thời gian dài sẽ kéo theo các cơ chế khác làm trầm trọng thêm tình trạng THA như THA do chức năng thận, xuất hiện tình trạng giữ nước, mạch nhanh… Muộn hơn sẽ xuất hiện các biến chứng tim mạch, rối loạn chuyển hoá và rối loạn insulin dẫn đến bệnh tiểu đường.Tăng huyết áp và biến chứng suy thận.

Tăng huyết áp và biến chứng suy thận.

THA do các bệnh tật khác tạo nên: Bước vào tuổi mãn kinh, do hormon estrogen tụt giảm, nội tiết thay đổi, môi trường bên trong cơ thể biến đổi, chức năng thần kinh thực vật mất thăng bằng dễ dẫn đến nhiều bệnh lý trong thời kỳ này như chứng tiểu đường, loãng xương xuất hiện đau lưng, dễ gãy xương và các bệnh lý hệ tim mạch dẫn tới huyết áp cao. Huyết áp cao, tiểu đường và chứng đau nhức do loãng xương là những chứng bệnh riêng biệt, tuy nhiên chúng cũng thường đi đôi. Có khi vừa THA vừa tiểu đường hay vừa THA vừa đau nhức.

Như phần trên đã nói, bệnh thận cũng là một nguyên nhân đưa tới THA. Thận có bệnh bài tiết ra nhiều chất làm huyết áp tăng lên. Trong bệnh viêm thận cấp tính nếu điều trị dứt bệnh là huyết áp sẽ xuống, còn là bệnh mạn tính thì kéo theo THA lâu dài. Do đó không chỉ trị THA, người mắc chứng THA cần được bác sĩ kiểm tra sức khỏe tổng thể để điều trị hết căn nguyên gây bệnh.

Yếu tố tâm lý: Trạng thái stress căng thẳng trường diễn dẫn đến sự phá vỡ các cơ chế bảo vệ sức khỏe, đặc biệt gây nên các rối loạn tim mạch. Áp lực công việc càng lớn, cá nhân càng ở tình trạng căng thẳng thường trực gây tai hại cho huyết áp. Trong trạng thái stress: huyết áp và nhịp tim tăng cao, điều này tạo nên gánh nặng cho tim, tim phải làm việc căng thẳng hơn và tăng nguy cơ mắc bệnh. Trong trạng thái stress huyết áp động mạch tăng, stress có ảnh hưởng lên thành phần hoá học của máu, làm tăng hàm lượng cholesterol thúc đẩy phát triển xơ vữa động mạch. Khi đó các động mạch vành tim bị hẹp lại, hạn chế sự cung cấp máu cho cơ tim gây nên bệnh thiếu máu cơ tim, suy tim.

Điều trị và phòng bệnh

Có nhiều nguyên nhân gây ra THA. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, liệu pháp hormon thay thế không thể giúp được phụ nữ ở tuổi mãn kinh phòng ngừa chứng THA và sự phát triển của các bệnh lý tim mạch vì ở độ tuổi này, trong cơ thể phụ nữ không những lượng hormon sinh dục bị giảm mà còn bị giảm cả tính nhạy cảm với các hormon này. Liệu pháp hormon thay thế chỉ được dùng với liều ngắn ngày nhằm loại bỏ các triệu chứng khó chịu của tiền mãn kinh.

Những phụ nữ đã bị mắc bệnh huyết áp cao lưu ý: Kiểm soát hàm lượng cholesterol, glucose máu và các chỉ số huyết áp ở mức độ cho phép (không vượt quá 140/90 mmHg, kết hợp bị tiểu đường thì không vượt quá 130/90 mmHg).

Có thể sử dụng một số thuốc có tác dụng điều hoà hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, thông qua đó có tác dụng giảm huyết áp ở giai đoạn tiền mãn kinh.

Công việc dự phòng THA là càng sớm càng tốt: giảm sức ép lên thần kinh – huyết áp giảm. Học cách điều hòa cuộc sống để giảm nguy cơ bị tác động của stress khiến huyết áp tăng cao ảnh hưởng tai hại đến các cơ quan khác trong cơ thể (não, tim, thận…). Tăng cường hoạt động thể lực bằng các bài tập rèn sức bền như đi bộ nhanh, chạy bước nhỏ, thể dục nhịp điệu, đạp xe đạp vừa có tác dụng cải thiện chức năng tim mạch, vừa có tác dụng giảm cân do mỡ dự trữ trong cơ thể được đốt cháy để cung cấp năng lượng cho cơ thể vận động.

Phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh cần điều chỉnh chế độ ăn uống cân bằng, khoa học, hợp lý: ăn đủ chất, thức ăn đa dạng, hạn chế sử dụng muối ăn: không quá 5- 6 gam/ ngày, dùng dầu thực vật để chế biến thức ăn. Không ăn thịt mỡ, da động vật, hạn chế các đồ ăn có chứa nhiều cholesterol như trứng gia cầm, tim, gan động vật, bơ, kem, socola. Ăn nhiều cá, đậu trong tuần.
Ăn các thức ăn có chức nhiều vitamin E, C, A, B6, B12, acid folic và axít béo không no omega- 3 để bảo vệ thành mạch máu trước nguy cơ hình thành các mảng xơ vữa.

Axít béo không no omega-3 có trong cá, đặc biệt là các loại cá biển (cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá trích, cá mòi.
Tóm lại, hiểu về bệnh để phòng bệnh là có thể khống chế được huyết áp. Phòng ngừa THA bằng chế độ ăn uống phù hợp, tập luyện đều đặn và lối sống tích cực.

Tăng huyết áp đang ngày càng gia tăng và là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong và bệnh tật. Nếu không kiểm soát được huyết áp sẽ gây ra nhiều biến chứng nặng nề, thậm chí có thể gây tử vong.

Thế nhưng trên thực tế nhiều bệnh nhân tăng huyết áp có dùng thuốc mà vẫn không kiểm soát được huyết áp. Vậy nguyên nhân nào dẫn tới việc thất bại trên?

Uống thuốc thất thường

“Lên thì… uống, xuống lại… thôi” là tình trạng xảy ra khá phổ biến ở người bệnh tăng huyết áp khi mà họ chưa nhận thấy được tầm quan trọng của việc uống thuốc đều đặn. Nhiều trường hợp đo thấy huyết áp tăng hoặc thấy có biểu hiện chóng mặt, nhức đầu (theo kinh nghiệm bản thân nghĩ huyết áp tăng sẽ có các biểu hiện đó)… mới lấy thuốc ra uống, còn khi đo thấy huyết áp ổn định thì lại đem cất thuốc đi không uống nữa, cho rằng huyết áp bình thường thì uống làm gì cho phí thuốc hoặc uống vào huyết áp lại tụt thì sao!…

Chính vì uống thuốc thất thường như vậy nên không ít người đã phải nhập viện cấp cứu vì đột quỵ, tai biến mạch máu não, di chứng liệt nửa người… do huyết áp gây ra.

Lời khuyên: Đối với người bệnh khi được kê đơn dùng thuốc trị tăng huyết áp, cần nhớ uống thuốc đều đặn hàng ngày như cơm ăn nước uống. Không được quên uống thuốc và phải uống thuốc đúng giờ. Không được nhớ lúc nào dùng lúc ấy một cách tuỳ tiện. Bởi khi quên uống thuốc, uống thuốc thất thường sẽ làm cho huyết áp không được kiểm soát dễ gây tai biến.

Không tuân thủ liều điều trị và khoảng cách giữa các liều dùng

Trong quá trình điều trị người bệnh thường hay tự ý tăng hoặc giảm liều thuốc. Rất nhiều trường hợp thời gian đầu uống thuốc nghiêm chỉnh, tuân thủ theo chỉ định của thày thuốc nhưng rồi sau đó do nhiều nguyên nhân như cảm thấy mình khoẻ không còn triệu chứng gì, hoặc sợ tác dụng phụ của thuốc thì tự ý giảm liều.

Ví dụ, bác sĩ chỉ định uống 2 viên/ ngày chia 2 lần hoặc 3 viên/ngày chia 3 lần (đối với thuốc tác dụng ngắn) hoặc 1 viên/ngày (đối với thuốc tác dụng kéo dài)… Khi thấy huyết áp ổn định, người bệnh tự giảm liều xuống còn 1 viên /ngày hoặc uống cách ngày đối với thuốc tác dụng kéo dài. Điều này hết sức nguy hiểm, vì làm cho nồng độ thuốc trong máu không đủ hoặc không có để kiểm soát huyết áp.

Tương tự như vậy, trong quá trình dùng thuốc nhưng người bệnh vẫn cảm thấy nhức đầu, khó chịu (có thể do các nguyên nhân khác mà không hẳn là do huyết áp tăng) đã tự tăng liều thuốc. Khi dùng quá liều có thể gây tụt huyết áp quá mức, thậm chí gây trụy mạch, tử vong…

Một nguyên nhân làm cho thuốc không đạt được hiệu quả, hoặc gây độc còn do người bệnh không giữ đúng khoảng cách giữa các lần dùng thuốc. Thời gian bán thải của từng thuốc quyết định đến số lần uống của thuốc đó trong ngày.

Vì vậy, khoảng cách dùng thuốc trong ngày là thời gian 24 giờ chia đều cho số lần dùng thuốc. Nếu thời gian bán thải của thuốc càng ngắn thì số lần uống thuốc càng nhiều và ngược lại nếu càng dài thì số lần uống thuốc càng ít. Vì vậy, có thuốc ngày uống 2 – 3 lần hoặc hơn nhưng có thuốc chỉ cần uống ngày 1 lần.

Tuân thủ khoảng cách dùng thuốc để đảm bảo hoạt chất thuốc có nồng độ ổn định ở các cơ quan, tổ chức bị bệnh ở ngưỡng có hiệu lực để trị bệnh.

Lời khuyên: Người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối khoảng cách giữa các lần dùng thuốc. Đối với thuốc dùng 1 lần trong ngày, cần uống vào 1 giờ cố định. Đối với thuốc uống 2 lần trong ngày, cần chia đều trong 24 giờ (12 giờ uống thuốc một lần), nghĩa là nếu uống lần 1 vào 8 giờ sáng thì uống thuốc lần 2 sẽ vào 8 giờ tối… chứ không được căn cứ vào bữa ăn để uống thuốc.
Bỏ thuốc giữa chừng

Đây là một trong những tình trạng phổ biến ở người bệnh. Trong quá trình điều trị, không ít người khi thấy huyết áp khá ổn định (quan niệm huyết áp hạ rồi thì không cần dùng đến thuốc nữa), người khoẻ ra, ăn uống sinh hoạt bình thường… thì lại bỏ không uống thuốc, cho đến khi xuất hiện trở lại các triệu chứng, hoặc xảy ra tai biến nặng.

Nhiều trường hợp huyết áp ổn định trong thời gian dài, thậm chí tới 2-3 năm làm cho người bệnh yên tâm không dùng thuốc nữa nhưng đột nhiên huyết áp lại tăng vọt lên đột ngột gây tai biến mạch máu não, thậm chí tử vong…

Lời khuyên: Tăng huyết áp là bệnh mạn tính, không thể chữa khỏi. Dùng thuốc giữ huyết áp để kiểm soát huyết áp ở mức ổn định.Vì vậy, nguyên tắc quan trọng nhất trong điều trị tăng huyết áp là điều trị lâu dài, suốt đời.Muốn phòng ngừa lâu dài, người bệnh không được tự ý bỏ thuốc.Ngay cả khi huyết áp đã hạ xuống mức bình thường, người bệnh vẫn phải tuân thủ nguyên tắc điều trị liên tục.

Chỉ có tuân thủ chế độ điều trị thích hợp mới giảm được các tai biến do tăng huyết áp gây ra. Khi đã đạt được huyết áp mục tiêu, cần tiếp tục duy trì phác đồ điều trị kèm theo việc theo dõi chặt chẽ, định kỳ của thày thuốc chuyên khoa để có sự điều chỉnh thuốc hoặc liều kịp thời khi cần thiết.
Tự ý dùng thêm các thuốc điều trị khác gây tương tác bất lợi

Rất nhiều bệnh nhân tăng huyết áp bị mắc đồng thời nhiều bệnh khác như: Bệnh về khớp, hen, đái tháo đường và các bệnh cấp tính thông thường khác… Vì thế khi đang dùng thuốc điều trị tăng huyết áp đồng thời phải dùng thêm các thuốc khác để điều trị.

Nguy hiểm nhất là người bệnh tăng huyết áp lại tự ý mua thuốc trị các bệnh thông thường, cấp tính, không có đơn của bác sĩ, gây tương tác bất lợi giữa các thuốc dùng cùng hoặc tương tác bất lợi với chính tình trạng tăng huyết áp của người bệnh.

Ví dụ: Các thuốc chữa cảm cúm thường có chứa chất co mạch, sẽ gây tăng huyết áp. Các thuốc chống viêm không steroid (thường dùng giảm đau, kháng viêm điều trị các bệnh về xương khớp và điều trị đau thông thường) làm giảm sức nạp của thận trong khi thuốc chữa tăng huyết áp lại làm tăng độ nạp của thận. Nhóm corticoid (cũng là thuốc trị bệnh về xương khớp, hen…) nhưng lại có tác dụng phụ là giữ muối và nước, gây tăng huyết áp. Các thuốc đông y có cam thảo làm tăng huyết áp rất mạnh…

Nên uống thuốc huyết áp vào một giờ nhất định để tránh bị quên.

Lời khuyên: Khi đi khám bệnh dù là mạn tính hay cấp tính, người bệnh cần nói rõ tình trạng đang dùng thuốc trị huyết áp của mình để bác sĩ cân nhắc kê đơn tránh hoặc hạn chế tối đa sự tương tác bất lợi này. Khi mua các thuốc trị bệnh thông thường không có đơn của bác sĩ, người bệnh cần đọc kỹ hưỡng dẫn sử dụng thuốc xem có cảnh báo gì liên quan tới tình trạng tăng huyết áp và việc dùng thuốc trị huyết áp của mình không. Nếu có cần thận trọng khi dùng hoặc hỏi ý kiến của bác sĩ.
Không tái khám thường xuyên

Việc tái khám thường xuyên có ý nghĩa rất quan trọng đối với người bệnh mạn tính nói chung và tăng huyết áp nói riêng, cho biết rằng tình trạng bệnh có thuyên giảm hay không (bác sĩ sẽ có hướng điều trị thích hợp hơn) hay thuốc và liều thuốc đang dùng có còn phù hợp với bệnh tình nữa không (bác sĩ sẽ tăng, giảm liều thuốc hoặc thay thuốc khác). Vì trên thực tế, nhiều trường hợp bệnh nặng lên trong khi vẫn tuân thủ dùng thuốc và liều dùng theo chỉ định của bác sĩ. Điều này do một thời gian dùng, thuốc bị “nhờn” hoặc dùng thuốc chưa thích hợp.

Lời khuyên: Người bệnh cần thông báo cho bác sĩ biết về những triệu chứng nặng lên (thậm chí là thuyên giảm) của bệnh và tái khám thường xuyên để được điều chỉnh phương pháp điều trị và thuốc thích hợp.
Không kết hợp với luyện tập và ăn uống khi dùng thuốc

Ngoài việc dùng thuốc, chế độ ăn uống, luyện tập thích hợp sẽ hỗ trợ rất nhiều trong việc điều trị bệnh. Nhiều người tăng huyết áp vẫn tập quá sức như chạy cường độ cao… rất dễ gây tai biến, đột quỵ hay ăn mặn (gây tăng huyết áp), dậy quá sớm (nhất là vào mùa đông) sẽ gây co mạch đột ngột do lạnh cũng rất dễ gây tai biến…

Lời khuyên: Với bệnh tăng huyết áp, trước hết cần điều chỉnh lối sống cho thích hợp, sinh hoạt và luyện tập thể lực phù hợp, nên thể dục bằng cách đi bộ nhẹ nhàng, vừa sức là tốt nhất. Trong cuộc sống hàng ngày cần tránh những nguy cơ gây tăng huyết áp như căng thẳng thần kinh, stress, ăn mặn, hút thuốc lá, uống rượu…; nên ăn nhiều chất xơ và đặc biệt luôn giữ cho cuộc sống tinh thần thoải mái…

Hạ huyết áp là tình trạng bệnh lý khi huyết áp giảm xuống dưới mức bình thường (120/80 mmHg). Việc hạ huyết áp thường xuyên có thể gây ra nhiều rủi ro cho sức khỏe, thậm chí có thể gây tử vong. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến dẫn tới tình trạng này.

Mất nước

Trong trường hợp bạn bị mất nước và cảm thấy mệt mỏi, đó có thể là do bạn đang bị hạ huyết áp. Trong một số trường hợp, mất nước trầm trọng do tiêu chảy và nôn mửa kèm với việc thiếu chất dinh dưỡng… sẽ có thể dẫn đến hạ huyết áp.

Mang thai

Một số phụ nữ mang thai có thể bị hạ huyết áp trong vài tuần đầu của thai kỳ. Nguyên nhân là do sự hiện diện của hàm lượng hormone progesterone cao trong máu làm giãn mạch máu và dẫn đến hạ huyết áp.

Các vấn đề về nội tiết

Những người gặp phải các vấn đề về tuyến giáp như suy giáp, cường giáp và có lượng đường trong máu quá thấp cũng có thể thường xuyên phải đối mặt với tình trạng hạ huyết áp.

Thuốc men

Các loại thuốc có thể làm hạ huyết áp của bạn bao gồm: Thuốc giảm đau, thuốc chống trầm cảm và các loại thuốc dùng để điều trị bệnh tim và rối loạn lo âu. Dùng quá liều thuốc hạ huyết áp cũng có thể làm huyết áp của bạn giảm xuống dưới mức bình thường và dẫn đến huyết áp thấp.

Một số vấn đề sức khỏe thường gặp

Các số vấn đề sức khỏe thường gặp có thể làm hạ huyết áp của bạn bao gồm: Suy tim, thiếu máu (do thiếu vitamin B12), rối loạn nhịp tim, rối loạn chức năng gan và sốc phản vệ. Trong một số trường hợp, nhiễm trùng huyết nặng và phì đại mạch máu cũng có thể dẫn đến tình trạng hạ huyết áp.

Các nguyên nhân khác

Bạn cũng có thể sẽ bị hạ huyết áp do sự thay đổi nhiệt độ cơ thể (nhiệt độ cơ thể quá thấp hoặc quá cao). Ngoài ra, tình trạng mất máu do chảy máu quá nhiều cũng có thể làm giảm mức độ huyết áp của bạn.

Về mặt y khoa, huyết áp thấp thường được coi là nguy hiểm nếu nó có liên quan đến các triệu chứng như: Chóng mặt, buồn nôn, ngất xỉu hoặc mờ mắt. Nếu tình trạng hạ huyết áp liên tục kèm theo các triệu chứng nêu trên thì bạn cần đi khám bác sỹ càng sớm càng tốt.

Cao huyết áp là căn bệnh thường gặp ở người những người cao tuổi, người già, người béo phì, thừa cân, hay những người mắc một số những bệnh lí liên quan khác… Để nhận biết căn bệnh nguy hiểm này, bạn có thể dựa vào những biểu hiện sau:

Triệu chứng đau đầu

Khi bạn có huyết áp trên 180/110mmHg thì nhức đầu có thể là dấu hiệu đầu tiên bạn cần quan tâm. Nhưng, bạn cũng nên chú ý một điều rằng triệu chứng đau đầu sẽ không xuất hiện trong trường hợp tăng nhẹ huyết áp. Chỉ bệnh huyết áp cao đã trở thành ác tính thì bạn mới thấy những cơn đau đầu.

Dấu hiệu chảy máu mũi

Chảy máu mũi là cũng là một trong những dấu hiệu của bệnh huyết áp cao ở giai đoạn đầu. Nếu bạn bị huyết áp cao và đột ngột chảy máu mũi nhiều, khó ngừng thì bạn nên đi khám bác sĩ để được kiểm tra huyết áp và điều trị bệnh.

Vết máu trong mắt

Khi có máu trong mắt hoặc xuất huyết kết mạc có thể là dấu hiệu của người bị bệnh tiểu đường hoặc huyết áp cao. Bác sĩ nhãn khoa có thể phát hiện các tổn thương thần kinh thị giác do không được điều trị gây ra biến chứng của bệnh cao huyết áp.

Tê hoặc ngứa ran ở các chi

Đây có thể là một dấu hiệu sớm của bệnh đột quỵ do huyết áp tăng. Tăng huyết áp liên tục không được kiểm soát là lý do dẫn đến sự tê liệt của các dây thần kinh trong cơ thể của bạn.

Buồn nôn và nôn

Đây là một dấu hiệu khác của bệnh cao huyết áp là buồn nôn và nôn. Tuy vậy, triệu chứng này còn liên quan đến nhiều bệnh lý khác. Do đó bạn nên kiểm chứng cùng một số triệu.

Chóng mặt và choáng

Triệu chứng bệnh cao huyết áp xuất hiện với hai triệu chứng là choáng và chóng mặt thì đó cũng là dấu hiệu của bệnh huyết áp cao mà bạn không nên bỏ qua nhất là khi chúng xảy ra đột ngột. Chúng làm bạn mất thăng bằng, gặp khó khăn trong đi bộ, bị ngất thậm chí là đột quỵ.

Cách đi bộ giúp giảm huyết áp được những người bị huyết áp cao thường xuyên áp dụng giúp cho cơ thể người bệnh trở nên mạnh khỏe, dẻo dai và tự kiểm soát được huyết áp của chính mình.

Đi bộ là một bài tập thể dục rất phổ biến và được nhiều người thực hiện hàng ngày. Đặc biệt đối với người bị cao huyết áp, việc đi bộ giúp giảm huyết áp một cách hiệu quả.

Tác dụng của việc đi bộ với huyết áp

Đi bộ nhanh hay chậm đều rất tốt cho tim. Nó sẽ làm dòng máu chảy qua tim nhanh hơn, giảm huyết áp và stress cho động mạch. Đi bộ làm tăng hàm lượng HDL-cholesterol tốt có tác dụng bảo vệ tim mạch.

Đi bộ giúp máu lưu thông tốt dẫn đến độ nhớt của máu bị giảm, vì thế cơ thể không bị xảy ra tình trạng huyết khối. Đi bộ sẽ giúp cơ tim và toàn bộ hệ động mạch co thắt nhịp nhàng và đều đặn.

Cơ tim và các lớp cơ trong thành mạch dày lên và trở nên dẻo dai hơn, thành mạch giãn nở một cách dễ dàng và thường xuyên hơn. Tất cả những tác dụng trên góp phần làm giảm 50% hiểm họa đối với tim của bạn.

Ngoài ra, việc thường xuyên đi bộ cũng sẽ giúp ngăn ngừa nguy cơ bị tai biến mạch máu não, đột quỵ. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, những người đi bộ từ 20 giờ trong một tuần trở lên, sẽ giảm tới 40% nguy cơ đột quỵ gây nên bởi các cục máu đông.

Đi bộ thế nào cho đúng?

Người cao tuổi mới tập đi bộ để hạ huyết áp thì chỉ nên bắt đầu với tốc độ 50-60 bước/ phút, sau đó tăng dần lên 70-80 bước/ phút trên đoạn đường bằng phẳng và dài khoảng 1,5-2km. Khi huyết áp đã ổn định hơn, dưới 140/90mmHg, thì có thể chạy bước nhỏ (40-60cm/ bước), chạy chậm và nhẹ nhàng từng đoạn ngắn 200-300m.

Người cao huyết áp nên bắt đầu đi bộ với tốc độ vừa phải

Nhịp thở trong lúc đi bộ rất quan trọng đối với người cao huyết áp. Khi đi bộ, điều hòa nhịp thở kết hợp hít thở sâu, thở ra từ từ cùng nhịp tay vung khi đi sẽ tạo điều kiện cho việc hít thở dễ hơn.

Khi đi bộ không nên đi dép lê, mà nên có đôi giày thể thao, bước sải dài đều đặn với tốc độ vừa phải để phù hợp với sức khỏe. Mấy ngày đầu có thể lưng, cơ bắp sẽ mỏi là chuyện bình thường, khớp chân có đau nhức một chút cũng không sao, lúc đầu có thể dùng gậy, cố chịu đau một thời gian, sau sẽ giảm dần thậm chí là mất hẳn.

Đi bộ thường xuyên, cường độ vừa phải

Nếu lúc đầu đi mà thấy mệt, đi chậm lại mà vẫn thấy mệt mà lại đau ở hàm, ngực thì nên đi bác sĩ khám ngay. Nếu đi bộ mà đêm về thấy cơ thể mệt nhoài, khó ngủ thì có nghĩa là đã đi bộ quá sức của mình, hôm sau nên đi chậm và gần hơn.

Điều quan trọng nhất để ổn định huyết áp là tập luyện thường xuyên, đều đặn

Bạn nên cố gắng tập đi bộ một cách đều đặn, không nên bỏ cách quãng lâu thì mới mong có được tác dụng như ý muốn.

Nên tập luyện đi bộ ở mọi lúc mọi nơi mà không chỉ dừng lại ở 30 phút mỗi sáng. Việc này không những giúp cơ thể dẻo dai, hạ huyết áp mà còn giúp giảm cân, hạn chế các bệnh xương khớp, giảm tiểu đường và thông thuận phổi…

Chú ý: Khi đi bộ nên thả lỏng các cơ, nhất là các cơ khớp tay và vai, đầu và thân ở tư thế tự nhiên nhất, thân người không nên ngả ra trước hay ra sau quá nhiều và đặt cả bàn chân xuống đất.

Nên xen kẽ đi bộ với chạy chậm, tập thở và nghỉ xen kẽ nhau. Thời gian nghỉ nên dài gấp 3 lần thời gian chạy. Sau vài ba buổi tập, nếu huyết áp vẫn ổn định, có thể tăng thời gian chạy lên cho mỗi một buổi tập.

Nên tập nhẹ nhàng, tránh gắng sức vì quả tim vốn đã quá tải, nay lại thêm một gánh nặng mới sẽ phải co bóp nhanh, mạnh hơn, huyết áp sẽ tăng cao hơn dễ dẫn đến đột quỵ và suy tim.

Nên tự theo dõi và điều chỉnh lượng vận động, sao cho khi tập xong vẫn thở được bằng mũi và vẫn có thể nói chuyện thoải mái.

Với những chia sẻ về việc đi bộ giúp giảm huyết áp, mong rằng bạn và người thân hãy áp dụng cách này để giúp cho huyết áp ổn định hơn mà không cần dùng đến thuốc.